'Dim Wim' en de FinTimes

De machtigste krant van Europa, de Financial Times, komt uit een land waar de euro niet wordt gepruimd. Dat is te merken, vindt de Europese financiële elite....

ALS PRESIDENT van De Nederlandsche Bank gaf Wim Duisenberg zijn interviews meestal achter een volkomen leeg en schoon bureau. Op een hoekje prijkte slechts keurig opgevouwen de Financial Times - de roze zakenbijbel - waarmee Duisenberg wilde bewijzen voldoende geïnformeerd te zijn.

De vraag is of de Britse krant nog steeds de favoriete lectuur is van Wim Duisenberg. De Financial Times heeft zich duidelijk in het koor van Britse kranten geschaard dat mr. Euro een kopje kleiner wil maken. Dat Britse tabloids zoals The Sun zich uitleven in spot over de euro en alles wat ermee te maken heeft, is niet zo erg. Te verwachten ook: in het Verenigd Koninkrijk wordt de euro beschouwd als een bedreiging voor het pond sterling. Het grootste deel van de bevolking is tegen de euro, dus schrijven de kranten tegen de euro. Britse kranten voor Britse lezers: niks aan de hand.

Met de Financial Times ligt dat anders. Dat is geen Britse krant voor Britse lezers, dat de invloedrijkste krant in heel Europa. De Frankfurter Allgemeine, Le Monde, de Volkskrant of Dagens Nyheter kunnen nog zulke intelligente beschouwingen schrijven, veel verder dan hun eigen land komen die bladen niet. De FinTimes komt overal. En opent keer op keer de krant met slecht nieuws voor de euro, ook op dagen dat andere media nauwelijks iets te melden hebben.

Een deel van de financiële elite is, zacht gezegd, afnemend blij met de FinTimes. Op het continent voelen de monetaire autoriteiten, inclusief de bijbehorende hoogleraren en analisten, zich welhaast gekoloniseerd door de Britse krant.

De tweede man van de Europese Centrale Bank (ECB), Otmar Issing, waagde het de FinTimes aan te vallen. 'Af en toe krijg je de indruk dat sommige waarnemers minder tijd steken in luisteren, lezen en proberen ons te begrijpen dan, al of niet met opzet, gewoon maar die informatie op te pikken die het beste past in hun eigen denkschema's.' Dat hij mede op de FinTimes doelde, blijkt uit een voorbeeld dat hij gaf. Toen de OESO, de club van rijke landen, een rapport opstelde over de ECB, werd daarover in alle Europese landen dezelfde interpretatie aan gegeven: OESO steunt ECB. Maar de FinTimes kopte: 'OESO haalt uit naar ECB's gebrek aan helderheid'.

Silvester Eijffinger, hoogleraar Europese monetaire economie in Tilburg, ergert zich steeds meer aan de krant. 'De Financial Times werpt zich op als het blad voor de Europese elite. Maar dat maakt ze helemaal niet waar.' Eijffinger heeft er begrip voor dat kranten uit de Angelsaksische wereld moeite hebben met een aantal aspecten van het Europese monetaire beleid. 'Dat ze bepaalde dingen niet begrijpen, is niet erg. Dat zie je ook bij The Wall Street Journal en The Economist. Maar die doen tenminste nog moeite om het te begrijpen. Die bellen met economen op het Europese vasteland om zich het te laten uitleggen. De FinTimes doet dat vrijwel niet. Die tekent alleen maar op wat er in de Londense City van wordt gedacht.'

'Absolute onzin', snauwt een geïrriteerde Richard Lambert, hoofdredacteur van de FinTimes. 'We hebben een fulltime correspondent in Frankfurt zitten, die niets anders doet dan de ECB volgen. Ik zou niet weten waarom dat moeilijker zou zijn dan het volgen van andere centrale banken.'

Dat Issing de FinTimes aanhaalde als voorbeeld van hoe het niet moet, kan hij zich nauwelijks voorstellen. 'Ik spreek regelmatig bestuursleden van de centrale bank. Niemand heeft me ooit gezegd problemen te hebben met de verslaggeving van de krant. Wanneer heeft Issing dat gezegd? Eerlijk gezegd geloof ik u gewoon niet.'

Ongevraagd verduidelijkt Lambert de positie van zijn krant: 'Wij steunen de euro, en we vinden ook dat het Verenigd Koninkrijk zou moeten toetreden tot de euro.' Dat de krant vooral kritiek heeft op de ECB, doet daaraan niets af. 'We bekritiseren de ECB, dat is waar, en dat zullen we blijven doen. Vooral op het punt van hun gebrek aan openheid.'

Lambert haalt zijn schouders op over de kritiek. Hij wijst op de cijfers die er voor de krant echt toe doen: de oplagecijfers en de waarderingscijfers. In Groot-Brittannië steeg de oplage met 8 procent tot ruim 180 duizend, op het Europese continent was de stijging maar liefst 17 procent tot 150 duizend. 'En uit onderzoek onder zakenlieden in Europa blijkt de waardering voor onze krant hoger dan die voor alle andere, en bovendien stijgt hij. Dus volgens mij is er geen probleem.' Om de Europeanen nog beter te bedienen, heeft de Europese editie zelfs onlangs voor het eerst een eigen hoofdredacteur gekregen in de persoon van Lionel Barber.

De afgelopen week waren de ECB, en Duisenberg in het bijzonder, overal voorpaginanieuws. Duisenberg stelde in een interview met de Britse krant The Times voorlopig niet meer te zullen interveniëren om de koers van de euro te ondersteunen. Waarop de toch al zwakke munt helemaal instortte.

De Britse pers gooide alle remmen los. De tabloids - de beruchte en machtige Britse schandaalpers die het campagnevoeren tegen Brussel en de euro tot doel hebben verheven - pakken de ECB-president sindsdien genadeloos aan, en de naam Dim Wim (Ontluisterde of Domme Wim) wordt nu zelfs door de serieuze anti-eurokranten als The Times en de Daily Telegraph gebruikt.

Dat doet de Financial Times niet, maar de scherpte is er niet minder om. Het enige positieve euronieuws volgens de zakenbijbel was vorige week dat 'de ECB-president bevestigde dat hij niet de hele termijn zal volmaken.'

Duisenberg is door de Britse media tot kop van Jut gebombardeerd waarop zij hun groeiende eurohaat konden botvieren. Hij is daarin de opvolger van Jacques Delors, de voormalige voorzitter van de Europese Commissie, die ooit symbool stond voor alles wat slecht is aan de Brusselse bureaucratie.

'Op deze miskleun hebben de kranten zitten wachten. Het is de 'cherry on the pie', zegt Steven Evert, onderzoeker bij de Europese lobby-organisatie Centre for European Reform in Londen. Danny Alexander, woordvoerder van de pro-eurobeweging Britain in Europe, denkt eveneens dat Duisenberg de tabloids zelf een stok heeft aangereikt waarmee zij kunnen slaan. 'Maar ik beschouw het niet als een soort vendetta. Je moet toch onderscheid kunnen maken tussen campagne voeren en het bekritiseren van een actie van de ECB-president. Ik denk dat gewoon het laatste het geval is', aldus Alexander.

De Groningse hoogleraar Europese Integratie Jacob de Haan is niet zozeer verbijsterd over de commotie over Duisenbergs ongelukkige Times-interview; ook hij vindt dat Duisenberg blunderde. Maar al sinds de ECB bestaat, werpt de FinTimes zich op als criticaster van een bedenkelijk allooi, vindt de hoogleraar. De Haan: 'We zijn nu een onderzoek gestart naar de berichtgeving over de ECB en de euro in Europese kranten. En we zijn begonnen met de Financial Times.' Dat is geen toevallige keuze.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden