Dik zijn is ongezond en diëten werken wel degelijk

De ingezonden brieven van  zaterdag 15 augustus.

Syrische vluchtelingen slapen op straat op het Griekse eiland Kos. Beeld Getty Images

In zijn globale schets van het obesitasprobleem vergeet Mac van Dinther het belangrijkste aspect van de obesitasepidemie, namelijk het medische. Obesitas is een levensbedreigende ziekte.

Binnenkort zijn er één miljoen patiënten met suikerziekte in Nederland, daarvan is 85 procent te dik. Overgewicht is een factor bij het ontstaan van slaapapneu, hart- en vaatziekten, gewrichtsslijtage, dementie en zelfs meerdere vormen van kanker. Overgewicht is samen met roken de belangrijkste veroorzaker van te vermijden medische ellende.

Het is duidelijk geworden dat het lichaam niet meewerkt aan afvallen. Het is ingesteld op schaarste, niet op overvloed. Ook intensief sporten helpt niet. Bovendien verschilt de genetische aanleg om dik te worden sterk tussen mensen. Overgewicht is een multifactoriële aandoening, maar als er een hoofdschuldige moet worden aangewezen, is dat het obesogene eetpatroon van de westerse samenleving.

Het is natuurlijk prima om, in navolging van Asha ten Broeke, het dikke lichaam te accepteren.Big is beautiful is een begrijpelijke reactie op het stigmatiseren van dikke mensen. Maar die acceptatie neemt niets weg van het feit dat dik zijn ongezond is. Mensen die obees én gezond zijn, zijn uitzonderingen. Healthy obese is vooral een mythe.

Volgens Van Dinther werken diëten niet. Dat is een zeer boude uitspraak. De praktijk is anders, want alle diëten werken, zelfs slechte en ongezonde diëten. Vrijwel ieder dieet is beter dan het ongezonde westerse fastfooddieet, dat volgepropt zit met energiedichte kant-en-klaarproducten.

Het probleem met diëten is dat ze niet vol te houden zijn. Maar dat wordt anders als het overgewicht gepaard gaat met ziekte. Dan blijkt dat veel mensen wel in staat zijn om zich aan een gezonder voedings patroon te houden. Dan geneest een deel van de patiënten van diabetes type 2 en slaapapneu, ook vermindert afvallen hun risico op hart- en vaatziekten en verbetert hun levensprognose.

Grote winst is dat nu ook (huis-) artsen erkennen dat hun kennis over voeding en de preventie en behandeling van overgewicht onvoldoende is. Op dat gebied vindt er een inhaalslag plaats. Nascholingen en medische congressen besteden veel aandacht aan voeding en overgewicht. Bovendien werpen de eerste initiatieven van de overheid tegen (jeugd)obesitas al vruchten af.

De vaststelling dat overgewicht onbehandelbaar is en dat diëten niet werken is behalve onjuist ook nihilistisch. Van Dinther doet met zijn gebod onrecht aan al die patiënten die maar één optie hebben om van hun suikerziekte, slaapapneu, hoge bloeddruk, etcetera af te komen, namelijk door met een dieet af te vallen.

Frank van Berkum, internist Ziekenhuis Groep Twente en auteur Huib Stam, journalist en auteur

Wie wil er naar Azerbeidzjan?

Arnon Grunberg meent dat het van willekeur getuigt dat een inwoner van Nederland in Italië mag wonen, maar een inwoner van Azerbeidzjan Nederland niet of slechts illegaal binnenkomt. Het is weer het oude liedje: appels en peren vergelijken, terwijl die even verschillend zijn als een Nederlander en een Azerbeidzjaan. De grenzen van Azerbeidzjan staan, voor zover ik weet, open voor Nederlanders, maar bijna geen Nederlander wil daar wonen. Het is een arm land met een wat fanatiek moslimgeloof en een bevolking die geen democratie gewend is.

In Nederland echter wil bijna iedere arme inwoner van het Midden-Oosten of Afrika wel wonen. Wij kijken helaas niet of we wel mensen nodig hebben, of ze passen in de Nederlandse samenleving, of ze bereid en in staat zullen zijn scholing te ondergaan, en evenmin of ze niet enorme kindertallen gaan produceren waardoor goede scholing en opvoeding in gevaar komen, zoals in Nigeria al in alarmerende mate het geval is.

Een Nederlander die op eigen kosten in Azerbeidzjan wil komen wonen, is een totaal ander geval dan een ongeschoold iemand uit een land waar alle waarden die we in West-Europa hanteren niet bestaan en waar eeuwenlang welvaart noch humanisme wortel heeft geschoten.

Tom G.F. Visser, Amsterdam

Ongegronde angsten

Immigratie is misschien de ingrijpendste gebeurtenis sinds WO II, maar zeker niet probleem nummer een, zoals de burgerij van Europa denkt. Angst voor het vreemde, voor waardevermindering van het bezit, voor het delen van culturen, voor het verlies van banen, voor een aantrekkende werking spelen een rol bij de meningen van die burgerij. Stuk voor stuk ongegronde angsten. De immigranten kunnen wel eens de redding van Europa worden.

De prijs die vluchtelingen moeten betalen voor onze angsten is onaanvaardbaar hoog. De grote verschillen op deze kleine wereld scheppen verantwoordelijkheid voor ons. De Europeanen moeten over een drempel heen om wereldburgers te worden maar ze worden niet gestimuleerd en willen of durven niet. Vluchtelingen vergeef het ons, ons probleem is van een andere aard dan het uwe, maar ook groot.

Riet Zaal, Rhoon

Slimme tegenstanders graag

Pagina na pagina van de krant wordt de laatste tijd gevuld met tragische verhalen over al dan niet economische vluchtelingen die naar Europa willen komen. U doet daarbij weinig moeite ook de andere kant van de zaak te laten zien. In plaats daarvan lees ik een paginagroot artikel over een niet-relevante Facebookgroep vol geschreeuw uit de onderbuik. Als u wilt aantonen dat iedereen die zich zorgen maakt om de toekomst van Europa een tokkie is, dan bent u in uw opzet geslaagd. Maar als u een eerlijke discussie wilt, leg dan uw oor te luisteren bij intelligente tegenstanders van onbegrensde immigratie. Er zijn er genoeg: in Nederland de publicisten Joost Niemöller en Thierry Baudet, in Frankrijk de schrijvers Jean Raspail en Richard Millet en in de VS de journalist Christopher Caldwell. Dat levert ook interessantere journalistiek op.

Arie IJzer, Gorinchem

Nu is het hun beurt

Bij alle discussies over de vluchtelingen in Europa mis ik één belangrijk ding: geld! Als we de problemen echt willen oplossen, zal dat heel veel geld kosten. We zullen eraan moeten wennen dat we materieel een flinke stap terug moeten doen. Geen twee of drie auto's meer, maar één. Geen twee of drie vakanties meer, maar één. Geen twee of drie banen, maar één. Geen tweede huis meer in Frankrijk. Eén huis hier kan ook. Vaak zijn de gebieden waar de vluchtelingen vandaan komen eeuwenlang door ons uitgebuit. Nu zijn zij aan de beurt.

Egbert van der Wal, Doorwerth

Waar is het realiteitsbesef?

Na de oproep van Henk van Houtum de Europese grenzen maar helemaal open te gooien, vroeg ik mij af of er nou helemaal geen sociale wetenschapper te vinden is die wél realiteitsbesef heeft. Die mooie academische abstracties in zijn studeerkamer achterlaat en eens in de echte wereld rondkijkt. Die met oplossingen komt die niet tot sociale ontwrichting zouden leiden. Die erkent dat er zoiets als draagkracht en absorptievermogen van immigranten bestaat, en die inziet dat beide in West-Europa zwaar onder druk staan, als ze niet al lang overschreden zijn. De argumenten van Martin Sommer zeggen genoeg. Het aanzien van de sociale wetenschappen zou gediend zijn met meer realistische, goed doordachte bijdragen aan het debat over de migratie- en vluchtelingenproblematiek.

Rob Glastra, Bussum

Kolonialisme goedmaken

Het is niet verwonderlijk dat na vier eeuwen kolonialisme mensen uit Afrika en het Midden-Oosten in Europa het beloofde land zien. De Europeanen zelf hebben immers steeds weer de superioriteit van hun continent benadrukt. Dat Groot-Brittannië het meest in trek is, houdt onvermijdelijk verband met de status van wereldmacht die het eens was.

Het is ook aan die vier eeuwen kolonialisme en aan de machtspolitiek tijdens de dekolonisatie te danken dat de leefomstandigheden in de herkomstgebieden van de immigranten zo beroerd is. Zo is de oorlog in Syrië een rechtstreeks gevolg van de verdeel- en heerspolitiek die Europese landen hebben gevoerd na het uiteenvallen van het Ottomaanse rijk in 1918. En zo zijn de conflicten in Afrika sterk bepaald door de willekeurige grenzen die dat continent door Europese machthebbers werden opgelegd.

De Europese landen hebben dus wat goed te maken. Ik denk niet dat een massale emigratie uit Afrika en het Midden-Oosten naar Europa de oplossing is. Die oplossing begint bij een goede opvang van ontheemden in de regio. Die moet zo comfortabel zijn dat de wens om in wankele bootjes over te steken naar Europa vervliegt. Dat kost miljarden, die wij moeten opbrengen als compensatie voor de puinhopen aan de basis waarvan wij als Europa hebben gestaan.

Maurice Gemmeke, Arnhem

Mag deze beker voorbijgaan?

Henk van Houtum en Monique Kremer van de WRR putten zich uit in het opsommen van voordelen van de massa-imimigratie. Die moeten we niet trachten te beteugelen, maar juist koesteren, vinden zij, aan de hand van ridicule argumenten, daarbij alle nadelen gemakshalve vergetend of bagatelliserend. Peter de Waard doet er nog een schepje bovenop met een aantal drogredeneringen, zoals dat onze vergrijzende samenleving die migranten wel eens hard nodig zou kunnen hebben. Een godsgeschenk noemt hij dat. Welja, komt allen. Maar ook die jongeren worden oud en zo stoppen we het ene gat met het andere.

Door de hele wereldgeschiedenis heen is er op grote schaal verhuisd. Inderdaad, ook naar Nederland. Maar woonden we toen ook al met 17 miljoen op een kluitje? En hadden we toen ook al 750 duizend (geregistreerde) werklozen, de kansloze rest nog maar buiten beschouwing gelaten? Hebben we geen huisvestingsprobleem? Loopt de integratie op rolletjes?

De praktijk is dat hele groepen nieuwkomers zichzelf ook hier weer opsluiten in hun eigen verstikkende culturen en bijdragen aan onveiligheid. En hoe lang zijn de burgers van het land van aankomst bereid de gigantische kosten te dragen? Ik gun De Waard zijn godsgeschenk, maar laat deze beker asjeblieft aan mij voorbijgaan.

Wim Rijkeboer, Enschede

Europese uitzettingscentra

Waarom lukt het almaar niet om economische vluchtelingen uit te zetten? In Europees verband zou men voldoende druk kunnen uitoefenen op landen die weigeren hun burgers terug te nemen. Eendracht maakt macht en daarbij zijn zelfs Europese uitzettingscentra het overwegen waard. Een land alleen blijkt het niet te lukken, al tientallen jaren niet. De uitgeprocedeerde asielzoekers overbruggen de tijd tot weer een volgend generaal pardon, hetgeen ten koste gaat van ruimte voor de echte vluchtelingen.

Alice de Nijs, Haarlem

Voor een dichte deur

Foto's van alzheimerpatiënten in Uitgelicht voor een dichte deur, zoekende naar een uitgang. Toen ik dertig jaar geleden in een verpleeghuis voor alzheimerpatiënten werkte, zag ik dat iedere dag. Inmiddels weet ik dat het anders kan en moet. Zoals beschreven in het stuk van Charlotte Huisman: beplak de deuren met mooie prints van bossen, beesten in de wei etcetera. De bewoners genieten van de mooie plaatjes en vergeten dat ze op zoek zijn naar een uitgang.

De fotografe Maja Daniels wil een discussie op gang brengen en stelt dat we in de westerse wereld niet goed omgaan met demente ouderen. Natuurlijk, het kan altijd beter, denk aan de discussie met staatssecretaris Van Rijn van enkele maanden geleden.

In Nederland zijn er nu gelukkig veel goede instellingen waar op een juiste manier, met respect en veel liefde, wordt omgegaan met de ouderen. Mijn vader en zijn partner wonen op zo'n warme plek.

Inge Beukelman-Pot, Houten

Eriek Verpale

In zijn Voetnoot schrijft Arnon Grunberg dat hij zijn interview met de deze week overleden Vlaamse schrijver Eriek Verpale aan alle Nederlandse kranten aanbood, maar dat niemand het wilde hebben.

Dat klopt niet helemaal. In zijn brief aan mij, als literatuurredacteur van NRC Handelsblad, vroeg hij destijds of ik het interview geschikt vond voor de Volkskrant. Kennelijk was hij vergeten steeds een andere brief bij al zijn zendingen te doen.

Ik heb hem toen geantwoord dat mijn macht weliswaar ver reikte, maar dat ik over de Volkskrant nog steeds bitter weinig te zeggen had.

Gelukkig kent Grunberg de weg naar de redactie van deze krant inmiddels een stuk beter.

Reinjan Mulder, Amsterdam

George Maat

PowNed zat fout met beelden Hoes, aldus de rechter. De motivatie: er was geen sprake van een ernstige misstand die alleen met een verborgen camera kon worden blootgelegd.

Deze uitspraak zou ook toegepast kunnen worden op het tumult dat ontstond na de publicatie door RTL Nieuws over de lezing die forensisch antropoloog George Maat eerder dit jaar aan medische studenten gaf. RTL Nieuws maakte daar, net als PowNed, heimelijk (geluids)opnamen van. In rede kun je je afvragen of ook hier sprake was van een ernstige misstand die alleen met verborgen opnameapparatuur kon worden blootgelegd. Ik denk van niet.

Pieter Klein van RTL Nieuws zegt nu dat ze ook geen excuses willen aanbieden. Ik denk dat excuses juist wel op zijn plaats zijn, vooral omdat de publicatie onnodig veel verdriet bij de nabestaanden heeft veroorzaakt. Of de lezing van Maat overigens erg slim en kies was, is een heel andere zaak.

Jan Tolsma, Leiden

Shell en de Tsjoektsja

Nooit is het Siberische Tsjoekotka in het nieuws, maar ineens twee keer achter elkaar: een indringende reportage van Olaf Koens en een zeer verontrustend artikel van Louwrens Hacquebord.

Moeilijke naam heeft dat volk, de Tsjoektsja, maar in hun taal klinkt die toch echt zoals het hier staat. Als Haquebord schrijft over de aanslag van Shell op de 'Chuckchi Zee' (zijn vertaling van Chuckchi Sea) 'ten noorden van Alaska', op het 'Amerikaanse continentale plat', dan lijkt die in een totaal andere wereld te liggen, maar het is toch echt de Tsjoektsjenzee, waarin de Siberische Tsjoektsja vissen voor hun levensonderhoud, die Shell nu bezig is te asfalteren door er olie te morsen.

Eerst walsten de Sovjets over de Tsjoektsja heen om het volk met discriminerende maatregelen en wodka (bijna) kapot te maken, en nu komt onze beminde oliepomper het nog eens overdoen.

Was Nigeria nog niet genoeg, Royal Dutch Shell plc?

Selma Schepel, Wijdenes

Grolsch

Afgelopen dinsdag schreef uw 'conceptmaker' Scato van Opstall een stukje over de rijke geschiedenis van biermerk Grolsch. Daarin verwondert hij zich erover dat Grolsch in de campagne rond het 400-jarig bestaan niet heeft geput uit haar rijke geschiedenis.

Los van de vraag of Grolsch wel ver genoeg buiten Groenlo werd vervoerd voor Rembrandt of Antoni van Leeuwenhoek om er in Amsterdam en Leiden van te kunnen genieten, is het niet juist dat Grolsch, gebrouwen sinds 1615, 'echt Nederlands alleroudste biermerk' is, zoals Van Opstall schrijft. Hij vergist zich een slordige driehonderd jaar: het oudste biermerk van Nederland is Brand uit Wijlre, dat, zoals elke fles en elk krat vermeldt, uit 1340 komt.

Daan Doesborgh, Amsterdam

Reactie van auteur Scato van Opstall:

Een productiefaciliteit en een merknaam zijn echt twee verschillende dingen. Ik heb het in mijn column over een merk. Nederlandse oudste bierbrouwerij is brouwerij het Panhuijs in Wijlre, die sinds 1340 in gebruik is. In 1871 wordt deze brouwerij overgenomen door Frederik Edmond Brand. De merknaam Brand is dus pas anderhalve eeuw verbonden aan deze brouwerij. Grolsch bier (Bier uit Grol, het huidige Groenlo) een soortnaam die merknaam is geworden bestaat al sinds er bier in Grol wordt gebrouwen: sinds 1615. In 1989 werd Heineken eigenaar van het merk Brand en de Panhuijs brouwerij, ook Heineken wordt daarmee niet opeens het oudste biermerk, hoogstens de trotse bezitter van onze oudste brouwerij. En Grolsch blijft het oudste (nog steeds bestaande) biermerk in Nederland, naar mijn beste weten.

Hun

'Hun hebben'. Ik knipper zelfs niet meer met mijn ogen als ik het hoor. Je raakt gehard.

Maar toen... Onlangs hoorde ik iemand zeggen: 'Hun waren nog later als ons.' Die zin heb ik toch driemaal geproefd, heb weliswaar een korte wijle geweend, maar ben manmoedig doorgegaan met mijn leven.

Je raakt gehard. Erg gehard. Op den duur.

R.W. Jongman, Groningen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.