Dik voor mekaar in het verre Noorden

Ver weg, leeg, niets te doen? Blauwestad kampt met een slecht imago, maar de bewoners hebben het naar hun zin....

Kom niet aan met vooroordelen. Een tochtige bouwput, ‘het blauwe gat’ – de bewoners van Blauwestad, de nieuwe wijk even buiten Winschoten, willen er niets van horen. Robin Plomp (50), eigenaar van een multimediaal communicatiebureau, verhuisde twee jaar geleden vanuit Winschoten naar Blauwestad. Wat hem hier vooral trekt, is de landelijkheid en het water. ‘Onze zoons waren vroeger niet bij het beeldscherm weg te slaan’, zegt hij. ‘Nu zitten ze de hele dag buiten. Iedereen is ’s zomers in het water, op het water, aan het water. En iedereen kent elkaar. Drie stellen gaan zelfs met elkaar op wintersport.’

Andere bewoners zijn al net zo enthousiast. ‘De schoonheid en de stilte raakten ons’, zegt Mirjam Besteman (39), voormalig stewardess. Zij en haar man overwogen zelfs met het hele gezin uit te wijken naar Italië, maar vielen als een blok voor de ‘feeling van buiten’ van Blauwestad.

En toch wil het maar niet lukken met dit Groningse paradijs op aarde. De bewoners blijven weg (zie kader), dit jaar meldde zich niet meer dan een handvol belangstellenden voor een van de 1.480 kavels, waarvan er in vier jaar tijd maar 180 zijn verkocht.

En er is meer dat misgaat: bestuurders laten steken vallen, ontwikkelaars trekken zich terug. Daarmee stapelt de negatieve publiciteit zich op.

Gedeputeerde Marc Calon moest diep door het stof, toen bleek dat hij niet had toegezien op de contractueel verplichte afname van 200 bouwkavels door Ballast Nedam en BAM. Die ontwikkelaars – twee van de in totaal drie – stapten vorig jaar al uit het project. De derde, Koop, volgde vorige maand. De reden was veelzeggend: het bedrijf zag geen winstkansen meer.

De manier waarop dit nieuws bekend werd, past in het doemscenario dat zich kennelijk moet afspelen. Engel Modderman, raadslid voor de Verenigde Communistische Partij (VCP) in Scheemda, verklapte het besluit van Koop tijdens een raadsvergadering. Hij riskeerde er een celstraf mee, want die informatie kwam uit het vertrouwelijke rapport van de commissie die onderzoek deed naar de gang van zaken.

Het terugtrekken van Koop was de zoveelste klap. De provincie Groningen heeft uit eigen zak 105 miljoen euro neergeteld voor het megaproject. Ze rekende erop dat de ontwikkelaars dat geld snel zouden terugbetalen. Koop kreeg eerder al een paar keer uitstel van betaling van 12,5 miljoen euro, die het de provincie schuldig was voor de aanleg van het woon- en merengebied.

Nu staan de provincie Groningen en de nieuw te vormen gemeente Oldambt alleen in het project. Samen vormen ze een nieuwe ontwikkelingsmaatschappij, die de ambities fors heeft bijgesteld. Als er jaarlijks 30 kavels worden verkocht, is het goed. Dat mag dan veertig jaar duren. En o ja, de provincie moet er eenmalig 29 miljoen euro extra op toeleggen.

Blauwestad zou aantrekkelijk zijn voor rijke, wat oudere westerlingen. Die konden hier in een mooi decor van hun rust genieten. Zo’n dertig procent van de bewoners is inderdaad ‘import’. Allemaal mensen die water, rust en ruimte willen. En meer willen doen van hetzelfde geld. Want: voor bedragen waar je elders een ‘vinexje’ voor hebt en elke dag in de file staat, leef je hier als God in Frankrijk, zegt Robin Plomp. ‘Voor hetzelfde geld heb je hier een huis én een boot. Blauwestadters zijn levensgenieters – mensen die het zien, pakken en begrijpen.’

Maar ja, de crisis. Ed Verwoerd (39) is er eigenaar van een ijssalon. ‘Mensen krijgen hun huis niet verkocht. Of ze krijgen geen hypotheek van de bank.’ En dus komen ze niet.

Sterker: het gebied wordt alleen maar leger. De laatste cijfers voorspellen een bevolkingsdaling van 11 procent in Oost- en Noordoost-Groningen.

Het past bij het imago van Groningen: ver weg, leeg, niets te doen. Daar ga je niet voor je plezier wonen. Bewoners van Blauwestad snappen het niet. Hoe is het toch mogelijk dat zij zo genieten van een gebied dat de rest van de wereld een winderig gat vindt, vraagt Mirjam Besteman zich af. ‘Het is heel Nederlands om te roepen dat het niks wordt. Ik heb echt niet het gevoel dat ik in een onaf project woon.’

Beeldvorming is alles, weet Verwoerd. Hij verkocht zijn zaak om de vinexwijk in Hendrik-Ido-Ambacht te kunnen ontvluchten. Nu heeft hij een ijssalon in Blauwestad. ‘Als er hier wat mis is, rijden de cameraploegen af en aan. Die zijn dan op zoek naar een blubberige bende om te filmen.’ Een tv-programma dat een studiogast zocht, vroeg hem om zijn medewerking. Voorwaarde: hij moest negatief zijn. Verwoerd weigerde. ‘Als iedereen blijft roepen dat Blauwestad een tochtig gat is, wil niemand er wonen. En wordt het nooit wat.’

Boos over de miskenning van hun geliefde woonomgeving en de vooroordelen, zetten bewoners vorig jaar een advertentie in het Dagblad van het Noorden. Het is er elke dag vakantie, schreven ze. Initiatiefnemer Robin Plomp zou hem zo weer in de krant zetten. Om het water alleen al. ‘Als we het meer op gaan, komen we nooit ver. Overal moet je even een wijntje drinken.’

Zomers zit Mirjam Besteman te genieten op de veranda van haar huis. ‘Je kunt hier precies uitkiezen hoe je je huis wilt hebben. Wij komen veel in het buitenland en hadden wel iets met zo’n Amerikaans huis met een veranda. Dat kon hier. We hebben een jaar in onze caravan gewoond voor we erin konden. Dat was afzien, maar het was het waard. Hier kun je echt ademen, elke minuut van de dag.’

En dan de winter! ‘Iedereen was vorig jaar op de schaats’, vertelt Besteman. ‘Het was echt een ouderwets plaatje, met koek en zopie en glühwein. ’s Avonds hebben we bouwlampen aangezet om maar te kunnen blijven schaatsen.’

Met zoveel potentie moet Blauwestad een succes worden, denken de bewoners. ‘Het zal langer duren, maar het lukt wel’, voorspelt Plomp.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden