Dijsselbloems meevaller van 3,2 miljard: slim beleid of boekhoudkundige truc?

En plots was daar een meevaller van 3,2 miljard. Het kabinet staat voor 5,7 miljard euro garant, waardoor DNB winsten kan uitkeren aan de Staat. Een kwestie van boekhouden voor gevorderden, waarover de oppositie bezorgd is.

Jeroen Dijsselbloem Beeld null
Jeroen Dijsselbloem

'In totaal zal DNB in de periode 2013 tot en met 2017 naar verwachting 3,2 miljard euro extra aan crisisgerelateerde winst afdragen. Voor 2013 gaat het om een bedrag van 813 miljoen en 877 miljoen in 2014. De winstafdracht van DNB telt mee voor het begrotingstekort (EMU-saldo) en leidt tot een lagere staatsschuld', meldt het ministerie van Financiën tevreden in een persbericht.

Dijsselbloem noemde het 'een mooie meevaller', maar de oppositie ruikt onraad. D66-Kamerlid Wouter Koolmees noemt het 'een truc om geld naar de overheid te halen'. Hij wil dat Dijsselbloem er voorzichtig mee omgaat, 'vanwege de grotere risico's'. CDA, ChristenUnie en SP, voor wie de plotse geldstroom blijkbaar ook wat onduidelijk is, pleiten voor een hoorzitting met deskundigen of een onderzoek door de Algemene Rekenkamer.

Hogere rente
Want wat gebeurt er nu precies? DNB heeft leningen verstrekt aan banken in zwakke eurolanden. Door het hogere risico wat DNB daarmee loopt, zijn de rentepercentages die op de leningen moeten worden betaald ook hoger. Winst voor DNB dus. Tot nu toe stopte DNB die winst in een potje. Om te sparen voor als het wellicht weer misgaat.

Dijsselbloem heeft nu besloten dat de Staat voor 5,7 miljard garant staat. Zo worden de buffers van de bank vergroot. Dat kan volgens Dijsselbloem geen kwaad, omdat verwacht wordt dat DNB die winst toch wel haalt op de leningen. Mocht het alsnog misgaan, dan kan DNB bij het kabinet aankloppen voor 5,7 miljard. Dat bedrag zal de Staat dan weer moeten gaan lenen, net zoals bijvoorbeeld bij de overname van SNS het geval is.

Aandeelhouder
Voordeel van dit boekhouden voor gevorderden is echter dat DNB de winsten uit de hogere rentepercentages niet hoeft op te potten, maar kan uitkeren aan de aandeelhouders. Nu wil - niet geheel toevallig - het geval dat DNB maar één aandeelhouder heeft: de Nederlandse Staat.

En dat komt voor het kabinet goed uit. De meevallers kunnen direct worden gebruikt om het begrotingstekort onder de 3 procent (de Europese norm) te houden, terwijl de garantie van 5,7 miljard op geen enkele manier op begroting of staatsschuld drukt. Pas wanneer DNB de garantie van 5,7 miljard zal moeten gebruiken, heeft Dijsselbloem een probleem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden