Dijkstal komt terug van uitspraken over aantal politieagenten

Minister Dijkstal van Binnenlandse Zaken herroept zijn uitspraken over de uitbreiding van het aantal politieagenten. Er komen wel degelijk duizenden agenten extra op straat, zei de bewindsman donderdag in een overleg met de Tweede Kamer....

Van onze verslaggever

Frank van Zijl

DEN HAAG

De afgelopen twee jaar is de politiesterkte met tweeduizend toegenomen, stelt de minister. Uit een prognoselijst van het departement blijkt dat er tot 2000 nog eens drieduizend agenten bijkomen. Met de wens tot 'meer blauw op straat' komt het alsnog goed.

Kamerleden reageerden zeer verrast op de manoeuvre van de minister. Woensdag immers werd door hem duidelijk het signaal afgegeven dat het met de politiesterkte misloopt. Dijkstal zei geen zicht te hebben op de besteding van de honderden miljoenen die het kabinet voor de politie heeft uitgetrokken. Hij zei ook dat korpsen nauwelijks kandidaten leveren voor de opleiding, omdat het geld mogelijk aan andere zaken is uitgegeven.

Ter verontschuldiging gaf de minister zijn interpretatie van de Politiewet: hij zou niet bevoegd zijn om te beslissen over de inzet van de financiële middelen. Dat is een zaak van de korpsen zelf.

Dijkstal wilde wel proberen om met korpsbeheerders tot de afspraak te komen dat de honderd miljoen gulden extra voor 1997 enkel en alleen voor 'meer blauw op straat' wordt ingezet.

Voorzitter E. d'Hondt van de korpsbeheerders heeft het optreden van de minister in de Kamer met verbazing gade geslagen. Hoe kan het dat Dijkstal slecht voorbereid een overleg instapt en de plank zo misslaat? Er zijn toch duidelijke afspraken over de groei van de politie. Alle partijen zijn het erover eens dat die worden nagekomen.

- De miljoenen die door het kabinet voor de politie zijn uitgetrokken, worden dus wel goed besteed?

'Ja. En allemaal aan het doel waarvoor ze bestemd zijn: personele en materiële uitgaven bij de politie. Die duizenden agenten komen er. Wat er met de minister aan de hand is, weet niemand mij duidelijk te maken. In zijn eigen stukken staat hoe het uitbreidingstraject loopt, hoe het is afgesproken. Die drieduizend agenten komen er.'

- Wat verklaart dan de opstelling van Dijkstal?

'Los van de sterkte-uitbreiding kampt de politie met een aantal budgettaire moeilijkheden die het gevolg zijn van rijksbeleid. De pensioenen, de 36-urige werkweek, de btw op de telefonie, de informatietechnologie, de stijging van de huisvestingskosten. Daarvoor is minimaal honderd miljoen nodig, maar de dekking ontbreekt. Het geld moet van de korpsen komen.

'De korpsen kunnen hun uitgaven beperken, maar dat levert maatschappelijk een probleem op. De politieman kan niet zonder uitrusting de straat op. Die dreiging hangt boven de discussie.'

- Hoe kan het dat de minister in de Kamer zo mistast en de fracties tegen zich in het harnas jaagt?

'Het moet te maken hebben met gebrek aan informatie en communicatie op zijn departement. Als hij van tevoren had geweten dat in de Kamer de sterkte zo nadrukkelijk aan bod zou komen, had hij zich ongetwijfeld beter voorbereid. Wij zullen proberen de situatie zo snel mogelijk recht te zetten. Volgende week hebben we overleg.'

- U garandeert drieduizend agenten extra in het jaar 2000?

'Ja.'

- Blijft over de klacht van de minister over gebrek aan controle op de uitgaven van de politie. De macht zou teveel bij de korpsbeheerders liggen. De minister vertrouwt u misschien niet en straalt dat uit in de Kamer.

'Die opstelling gaat tegen hem werken. Wij willen beiden hetzelfde, korpsbeheerders zijn geen actievoerders. Het gaat ons erom dat de politie haar werk kan doen, binnen de kaders die de politiek daarvoor stelt. Het is vreemd dat de minister de tegenstelling tussen centrale en decentrale verantwoordelijkheden uitspeelt. Daar is politiek geen enkele winst mee te behalen.

'Als hij een deal wil maken over meer personeel, zeg ik: prima. Als hij zegt: ik wil meer te zeggen hebben over financiën, zeg ik: jìj zit in het kabinet, niet wij. Hij kan geld wel of niet beschikbaar stellen, kan voorwaarden stellen. Kortom, hij hééft alle bevoegdheid.'

- Het wantrouwen zit kennelijk diep.

'Misschien, maar dat is dan beeldvorming uit het verleden. Er bestaat nog altijd het beeld dat het bij de politie niet goed loopt. Maar zoals bij iedere overheidssector geldt ook hier: niemand heeft er belang bij om geld uit te geven dat er niet is. Niemand heeft er belang bij andere dingen te doen dan de politiek-verantwoordelijke wil.

'We moeten af van het schimmige beeld dat is ontstaan over de politie, ook in de discussie over de sterkte. Het is tijd dat we anders met elkaar omgaan. Communicatiestoornissen tussen de minister en de organisaties leiden ertoe dat uitspraken worden gedaan waardoor we allemaal in de problemen komen.'

- Heeft de minister een achterhaalde visie op de politie?

'Hier speelt iets dat in tal van sectoren speelt. In het wetenschappelijk onderwijs, in de sociale zekerheid, in de volksgezondheid. Je hebt het denken in structuren versus het sturen op verantwoordelijkheid in de praktijk.

'Je ziet in allerlei sectoren wijzigingen in de structuur plaatsvinden die elkaar hals over kop blijven opvolgen. Bij Dijkstal zie je dat ook: de politie is net gereorganiseerd of hij denkt alweer over provinciale politie.

'Hij zou vanuit zijn huidige verantwoordelijkheid veel krachtiger kunnen sturen. Dan scoort hij politiek op het resultaat van het dagelijkse politiewerk. Dat is voor een minister uiterst aantrekkelijk. Nu moet hij voortdurend op incidenten reageren, die vaak een negatief karakter hebben.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden