Dijkstal bekijkt schrappen van uniformverbod

Minister Dijkstal van Binnenlandse Zaken wil onderzoeken of artikel 435 a, aangeduid als 'het uniformverbod', uit het Wetboek van Strafrecht moet worden geschrapt....

Van onze verslaggevers

DEN HAAG/AMSTERDAM

Dijkstal, die ook namens zijn collega Sorgdrager van Justitie sprak, wil eerst een evaluatie uit Utrecht afwachten vóór hij stappen onderneemt. Hij zei echter dat ook hij 'de wenkbrauwen had gefronst' bij de aanhouding van de demonstranten op grond van het artikel dat in 1933 in het wetboek werd opgenomen om NSB'ers te kunnen oppakken.

In Utrecht werden zaterdag 161 personen aangehouden in verband met te verwachten ongeregeldheden rond een demonstratie van de CP'86 en de aankondiging van een tegendemonstratie door anti-fascisten. De burgemeester had een demonstratieverbod afgekondigd en zou ongeveer honderd personen op basis van artikel 435 a hebben aangehouden.

PvdA, D66 en GroenLinks eisten dinsdag opheldering over de toepassing van dit vooroorlogse wetsartikel. Dijkstal antwoordde dat hij eerst een rapport uit Utrecht wil afwachten. Voor hem staat nog niet vast dat de aanhouding louter op grond van artikel 435 a heeft plaatsgevonden.

In een brief aan de Utrechtse gemeenteraad schrijft burgemeester Opstelten van Utrecht dinsdag dat het gebruik van het wetsartikel 'achteraf gezien achterwege had moeten blijven'. Ook hoofdofficier van justitie Berger en politiechef Wiarda nemen afstand van het artikel, dat zaterdag nog min of meer gepresenteerd werd als een vondst.

In tegenstelling tot wat eerder werd gezegd, schrijft Opstelten dat de Utrechtse politie slechts vijf van de 161 gearresteerden op basis van 435 a heeft aangehouden. Twee aanhoudingen geschiedden vanwege geweld en verzet tegen de politie en de overige personen werden ingerekend op basis van het schenden van het demonstratieverbod. Volgens de burgemeester zijn alleen mensen meegenomen op grond van wat zijzelf verklaarden of op grond van bepaalde gedragingen. Dat personen willekeurig en op grond van hun uiterlijk zijn aangehouden, is volgens de burgemeester 'onjuist'.

Zaterdag verklaarden de Utrechtse autoriteiten nog in koor dat het vooroorlogse uniformverbod werd gebruikt om de demonstratie in de kiem te smoren. Maandag, na kritiek op het gebruik van het wetsartikel, liet Opstelten plotseling weten dat 'artikel 435 a niet was toegepast'.

Van de arrestanten zal niemand worden vervolgd. Justitie vindt dat niet gepast. Doel van het politieoptreden was het voorkomen van rellen en geen van de 'begane strafbare feiten' is ernstig genoeg voor strafvervolging, aldus Opstelten in de brief aan de Utrechtse raad.

D66 heeft gevraagd om een rapport van een externe deskundige. Deze procedure is afgesproken na de rellen rond de studentendemonstratie van 8 mei 1993 in Den Haag. Externe deskundigen moeten rapporteren zodra grootschalig politie-optreden tot maatschappelijke onrust leidt.

PvdA en GroenLinks drongen dinsdag aan op het schrappen van artikel 435 a. Vooralsnog is van de grote fracties alleen het CDA tegen het schrappen van artikel 435 a. CDA-woordvoerder Koekkoek meent dat dit artikel moet blijven bestaan omdat het bij voorbeeld ook van toepassing is als extremisten in SS-uniform de straat op gaan. GroenLinks wees er vervolgens op dat dit ook kan worden verboden op grond van andere wetsartikelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.