nieuws coalitie

Dijkhoff (VVD): klimaatbeleid kan leiden tot val van kabinet-Rutte III

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff sluit niet uit dat het kabinet-Rutte III valt over het klimaatbeleid. In een interview met de De Telegraaf zegt de VVD’er dat het ‘pittig’ gaat worden, omdat ‘de coalitie qua standpunten behoorlijk uit elkaar ligt’. ‘Als ik óf het kabinet óf de burger moet laten vallen: de burger zal ik nooit laten vallen.’

VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff tijdens een Kamerdebat. Beeld ANP

Het zaterdag verschenen interview met Dijkhoff zal er waarschijnlijk niet toe leiden dat de sfeer binnen de coalitie beter wordt. De VVD-fractievoorzitter noemt zijn coalitiepartner Rob Jetten in het gesprek ‘een drammer’ die hij moet bestrijden. Volgens Dijkhoff suggereert de D66-aanvoerder ten onrechte dat het kabinet het in december gepresenteerde Klimaatakkoord van maatschappelijke organisaties ‘één op één’ moet overnemen. ‘Hij zei over het Klimaatakkoord: teken maar blind. Zo zit ik niet in politiek.’

Jetten reageert laconiek op de kritiek. ‘Politieke profileringsdrang in campagnetijd kan ik allemaal niet zo serieus nemen’, laat de D66-fractieleider weten. ‘Ik heb afspraken met de heer Dijkhoff: halvering van de uitstoot in 2030 en een eerlijke verdeling van de lasten. Daar houd ik hem aan.’

Polderclubs

Dat Dijkhoff stelt dat de coalitie niet gebonden is aan het in december gepresenteerde Klimaatakkoord is niet nieuw. Ook CDA-leider Sybrand Buma heeft altijd benadrukt dat uiteindelijk de politiek de doorslaggevende stem moet hebben en niet de ruim honderd maatschappelijke organisaties die het afgelopen jaar aan de klimaattafels hebben onderhandeld.

VVD en CDA lijken inmiddels allebei spijt te hebben dat ze het klimaatbeleid deels hebben uitbesteed aan de polder. Dijkhoff merkt op dat ‘een heleboel gewone mensen natuurlijk niet in die polderclubs’ zitten. Ook Buma klaagde eerder al dat de klimaattafels te weinig rekening houden met de belangen van gewone burgers. Hij pleitte er toen voor om de ‘gele hesjes’ uit te nodigen.

Buma reageerde zaterdag verheugd op de uitlatingen van Dijkhoff. ‘Het is belangrijk dat de VVD nu ook ziet dat het klimaatakkoord niet heilig is en dat het kabinet zelf keuzes moet maken om te zorgen dat de rekening voor gewone burgers betaalbaar blijft,’ aldus de CDA-leider.

Dat de spanning rond het klimaatbeleid oploopt, komt niet als een verrassing. Op 20 maart zijn de Provinciale Statenverkiezingen. Die gaan indirect ook bepalen of de coalitie zijn meerderheid in de Eerste Kamer behoudt. VVD en CDA staan onder grote druk van Forum voor Democratie en PVV, de twee rechtse rivalen die niets zien in het klimaatbeleid. En dagblad De Telegraaf, een belangrijke krant voor de rechtse partijen, bericht sinds enkele weken zeer kritisch over de milieuplannen en ‘klimaatklets’ van Rutte III.

‘Paniek’

Volgens FvD van Baudet is het ‘pure verkiezingsretoriek’ dat Dijkhoff nu op de rem trapt. ‘De paniek bij de VVD is nu totaal,’ laat de partij via Twitter weten. ‘Dijkhoff neemt afstand van het desastreuze klimaatakkoord van zijn eigen VVD-minister Wiebes. Bij de VVD denken ze nog steeds dat kiezers overal in trappen.’

De twee andere coalitiepartijen, D66 en ChristenUnie, worden tijdens de campagne juist aangevallen door linkse oppositiepartijen  als GroenLinks en PvdA die vinden dat de grote bedrijven worden ontzien in het Klimaatakkoord. D66-aanvoerder Jetten verweert zich daartegen door er op te hameren dat Nederland voorop gaat lopen in Europa. ‘Nederland ambieert een internationale voorbeeldfunctie’, schreef hij recent in een opiniestuk in de Volkskrant.

Ook dat stuit VVD’er Dijkhoff tegen de borst. ‘We hoeven niet te doen alsof we het lichtend voorbeeld voor de hele wereld moeten zijn en ons vervolgens blauw betalen om een soort studieplek te zijn waar de wereld kan komen kijken,’ aldus de liberale fractievoorzitter.

ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers wijst er zaterdag net als Jetten op dat de VVD heeft getekend voor een ambitieus klimaatbeleid. ‘Ik gun Dijkhoff zijn oneliner in De Telegraaf, maar we kunnen een gemaakte afspraak niet breken,’ aldus Segers. ‘Ook Dijkhoff heeft zich daar aan te houden.’

Na de verkiezingen moet blijken of de campagneretoriek ook blijvende schade aanricht binnen de coalitie. De doorrekening van de klimaatplannen komen waarschijnlijk pas na 20 maart. De echte beslissingen over het milieubeleid hoeven daardoor ook niet voor de verkiezingen genomen te worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden