Dijkhoff de mildste? Leers: 'Laten we van asielbeleid geen wedstrijdje maken'

Staatssecretaris Klaas Dijkhoff (VVD) van Veiligheid en Justitie is 'opvallend mild' in het uitdelen van verblijfsvergunningen aan uitgeprocedeerde asielzoekers, meldde de Telegraaf vanmorgen. Maar die conclusie is volgens Gerd Leers (minister van Asielzaken van 2010 tot 2012) te makkelijk: 'Het is echt maar net welke dossiers er op je bord komen'.

Gerd Leers was minister van Asielzaken van 2010 tot 2012Beeld anp

Dijkhoff maakte gebruik van zijn discretionaire bevoegdheid, de 'vrije beslissingsruimte' van de bewindspersoon om af te wijken van regels en wetten, bijvoorbeeld om humanitaire redenen. In totaal werden 780 veelal schrijnende zaken aan hem voorgelegd. Dat ging vooral om asielzoekers die de asielprocedure hadden doorlopen en van de rechter terug moesten naar het land van herkomst. In 240 gevallen streek Dijkhoff met de hand over zijn hart. Daarmee haalt hij een score van 30 procent, hoger dan zijn voorgangers Fred Teeven (26 procent), Gerd Leers (25 procent), Ernst Hirsch Ballin en Nebahat Albayrak (beiden 22 procent).

'Dijkhoff minst streng', is dan ook de conclusie van De Telegraaf, maar dat kan volgens Leers dus niet worden gesteld. 'Vaak zijn het oude zaken, die dus al jaren speelden onder je voorgangers, maar waarin jij dan opeens de knoop moet doorhakken. Je kunt de bevoegdheid alleen toepassen in zaken waar de persoonlijke omstandigheden de situatie zeer schrijnend maken. Dat heeft dus per definitie niets met het beleid te maken. Het gaat juist bij uitstek om de zaken die buiten het beleid vallen, buiten de politiek.'

In het regeerakkoord van uw kabinet, Rutte I, stond dat u terughoudend moest zijn met de discretionaire bevoegheid. Dat is toch een politiek standpunt?

'Dat was dan ook belachelijk. Dat zag ik ook pas later, toen ik al was begonnen. Met zo'n voornemen ondermijn je de bevoegdheid. Je maakt er een politiek instrument van, terwijl het dat bij uitstek niet is. Het asielbeleid is gegoten in regels. Dat is politiek. Maar de praktijk blijkt altijd weer lastiger dan de theorie. Er zijn altijd gevallen die buiten de politieke werkelijkheid vallen. Als het dan echt schrijnend wordt, kun je die bevoegdheid toepassen. Maar juist daarom moeten we er geen wedstrijdje van maken wie het strengste was.'

Staatssecretaris Klaas Dijkhoff van Veiligheid en JustitieBeeld anp

Wat is het bezwaar?

'Het is zo al moeilijk genoeg. Je komt vaak onder grote druk te staan. Ik had te maken met Mauro, de Angolese jongen wiens zaak heel veel publiciteit kreeg. Er zijn genoeg mensen die dan tegen je zeggen: joh, regel het even, dan ben je van het gesodemieter af. Maar daar moet je heel erg mee uitkijken. De asieladvocatuur kijkt mee. Voordat je het weet, heeft een beslissing vergaande consequenties voor andere zaken. De discretionaire bevoegheid kan daarom alleen worden toegepast als de omstandigheden zeer persoonlijk zijn. Zodra een zaak breder kan worden getrokken, schep je jurisprudentie.'

Het klinkt niet alsof u terugverlangt naar de tijd dat u het mocht doen.

'Het was de zwaarste bestuurlijke taak die ik heb gehad. Ik kan je één ding verzekeren: ik heb naar ieder dossier met grote zorg gekeken. Ik zie me nog zitten met die rode map. Elke dag weer drie, vier, vijf verzoeken, soms aangedragen via het koningshuis of via burgemeesters die zich oprecht om mensen bekommeren. Je wilt die mensen wel helpen, maar verdorie nog aan toe: je ziet ook dat je allerlei precedenten organiseert. Ik heb letterlijk dossiers tegen het plafond gegooid uit frustratie.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden