Digitaliseren papieren strafdossiers debacle

Opnieuw blijkt een automatiseringsproject van de overheid te zijn uitgelopen op een financieel deblacle. Het is niet gelukt de talloze papieren strafdossiers die omgaan bij justitie volledig te vervangen door digitale bestanden.

AMSTERDAM - Er is meer dan tien jaar gewerkt aan het zogeheten Geïntegreerd Processysteem Strafrecht (GPS). De kosten bedroegen zeker honderd miljoen euro. Het is vier keer het bedrag dat oorspronkelijk was gereserveerd voor de digitalisering van de strafdossiers. Alleen het Openbaar Ministerie werkt met het systeem, en dan nog hoofdzakelijk voor standaardzaken. Bij de politie en de rechterlijke macht zijn nog volop papieren dossiers in gebruik.


'In onze sector noem je dat een zombie-systeem, een monster', zegt ict-deskundige René Veldwijk. Hij is oprichter van het automatiseringsbedrijf Ockham en adviseur van de commissie uit het parlement die onderzoek doet naar het mislukken van automatiseringsprojecten bij de overheid.


Veldwijk: 'Justitie grossiert in half-werkende systemen. Je hebt er te maken met verschillende culturen en belangen, de ene partij werkt wel mee, de andere amper. De uitkomst is een systeem dat niet aan zijn doelstelling voldoet. Als de bouwkosten honderd miljoen zijn, mag je voor het jaarlijkse onderhoud 20 procent, dus zo'n 20 miljoen rekenen. Dan moet je je afvragen of het niet beter is de stekker eruit te trekken.'


Interne evaluatie

Het Financieele Dagblad bracht woensdag het nieuws van de mislukking. De krant beschikt over een interne evaluatie van het ministerie. Daaruit blijkt dat al eind 2011 in stilte is gestopt met de volledige digitalisering van strafdossiers, van politie tot rechterlijke macht. In een brief die hij gisteravond naar de Tweede Kamer stuurde, erkent minister Opstelten van Justitie het falen: 'Ik concludeer dat het project GPS niet heeft geleverd wat bij de start was beoogd.'


Eerder zijn andere ict-projecten van het ministerie vastgelopen. Een deskundige die al jaren pleit voor een andere, behoedzamer aanpak is softwareproducent Tim van Hugte, mede-eigenaar van het internationaal opererende bedrijf Aia Software uit Nijmegen. Van Hugte heeft lang geprobeerd Justitie ervan te overtuigen dat een kleinschalige aanpak, gericht op het oplossen van één probleem per keer, goedkoper is en sneller werkt.


Hij zegt: 'Wat ze consequent verkeerd doen, is systemen zo groot en gecompliceerd maken dat niemand het proces nog kan volgen. Houd het klein, sleep gebruikers constant met de haren erbij, vraag hen: is dit wat je wil?


'Maar ja, hoe omvangrijker een traject, hoe groter de kans op mislukking, hoe meer eraan verdiend wordt door ict multinationals als Capgemini en Logica. Er wordt veel verdiend aan incompetentie.'


Van Hugte pleit ervoor dat de overheid standaardprogramma's gaat gebruiken: 'Koop programma's die beproefd zijn, pas die aan op specifieke wensen en houd op ieder keer opnieuw een wiel te willen uitvinden.'


Minister Opstelten lijkt die weg te willen inslaan. Hij schrijft aan de Kamer dat in de toekomst gebruikers vroegtijdig zullen worden betrokken bij de ontwikkeling van systemen. Hij wil 'de organisatie en niet de it de drijvende factor laten zijn'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden