Digitale lol

Mediahacken, dat is ook een populaire sport op internet. Het komt erop neer dat je iets uithaalt waardoor je de media een loer kunt draaien omdat ze in de online wereld werkelijkheid en fantasie slecht kunnen onderscheiden....

Vorige week viel Volkskrant-columnist Mohammed Benzakour ten prooi aan dergelijke poetsenbakkers. Een e-zine had voor de grap de fictieve 'Talking Head Award' toegekend aan voetbaljournalist Johan Derksen. Benzakour doorzag de satire niet en ging er in zijn column serieus op in. Natuurlijk trokken de makers meteen een lange neus. 'Voortaan wel iets beter je huiswerk doen', beten ze hem spottend toe.

De vraag is of dat geholpen zou hebben. Stel dat Benzakour de term 'talking head award' bij een zoekmachine als Google had ingevoerd, dan was het resultaat nul geweest. Had hij in het archief van het bewuste e-zine gekeken, dan was hem ook niets opgevallen dat wees op satire, omdat er op het oog louter recensies van bestaande zaken te vinden zijn. En uit de 'satirische' tekst zelf viel ook amper op te maken dat het een grap betrof. Er was, kortom, eigenlijk helemaal geen huiswerk te verrichten. Behalve dan de les dat de gemiddelde journalist er beter aan doet niets van internet te citeren, noch te vertrouwen op de informatie die daar gevonden wordt.

Want waarom tuinen de media er toch met enige regelmaat in? Omdat ieder referentiekader ontbreekt, omdat informatie amper te beoordelen is zonder er uitvoerig onderzoek naar te doen of de omgeving te kennen. Dat is overigens niet louter voorbehouden aan internet. Ik heb dat zelf bijvoorbeeld ook als ik het sardonisch geschreven Belgische tijdschrift Humo lees. Omdat ik de Vlaamse wereld niet ken en de mores me vreemd zijn, voel ik me al snel beetgenomen of ben ik bang dat me dat overkomt.

Het foppen van onwetenden is niet erg moeilijk. Leg een portemonnee op straat, bind er een touwtje aan, en hoppa, klaar. Roep brand in een volle theaterzaal. Bel iemand en vertel dat zijn geliefde dood is. In het internetdenken wordt vertrouwen nogal eens als een naïeve menselijke eigenschap gezien. 'Vertrouw niemand' is het credo. Daarmee volledig voorbijgaand aan het feit dat een wereld waarin niemand elkaar vertrouwt, een onmenselijke is en dat daarom niet op het vertrouwen maar op het misbruik een straf moet staan.

Onder fervente internetgebruikers is de opvatting populair dat media onzorgvuldig en onbetrouwbaar zijn. Het is niet voor niets dat een boek als Bias van Bernard Goldberg, waarin hij met oerconservatieve taal de 'schandalige' werkwijze van de Amerikaanse tv-stations beschrijft, nog voor verschijning bij Amazon een bestseller was. Het gesneer naar de media bevreemdt echter wel. Tik een willekeurige term in bij een zoekmachine en je krijgt informatie waar geen hout van klopt.

De media zijn met internet vergeleken het toonbeeld van correctheid. Maar dat is een kwestie van perceptie. Het is net als bij het verkeer op de weg. Je kunt - terecht - kabaal maken over de ongelukken, maar het echte opmerkelijke is dat er in de hectiek van het verkeer juist zo weinig ongevallen gebeuren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden