Digitaal kinderlokken is pas sinds kort strafbaar

Toen Frank R. begon met zijn daden was grooming nog niet strafbaar. Gaat hij nu vrijuit? En was is grooming precies?

Waarom is deze zaak opvallend?

Het lijkt erop dat Frank R. veel slachtoffers heeft gemaakt: zo'n 300. De meeste mannen die kinderporno bekijken op hun computer, kopen bestaand materiaal via verborgen websites. 'Maar R. heeft alle beelden zelf gemaakt, met meisjes die hij eerst via internet benadert', zegt Max Daniel van de politie Noord-Nederland. Hij is bovendien lang uit handen van de politie gebleven: acht jaar. Dat lukte omdat hij de beelden nooit op internet zette, maar voor zichzelf hield.


R. wordt verdacht van grooming. Wat is dat?

Grooming is het via internet benaderen van jongeren onder de 16, met als doel het maken van kinderporno of het verrichten van seksuele handelingen. 'Digitaal kinderlokken', zegt Daniel. Grooming is een nieuw delict: sinds 2010 is het strafbaar. Dit nieuwe misdrijf past in een trend waarbij de overheid jongeren steeds nadrukkelijker beschermt tegen seksuele toenadering van volwassenen. Zo is ook seks tussen volwassenen en jongeren tussen de 12 en 16 tegenwoordig altijd verboden, ook als de jongere ermee instemt. Ook vervolgen voor kinderporno op internet is gemakkelijker dan tien jaar geleden.


R. benadert al vanaf 2005 meisjes op internet, maar dat is pas strafbaar sinds 2010. Gaat hij dus voor die eerste jaren vrijuit?

Niet zonder meer. 'Het wetboek is breder dan alleen grooming', zegt officier van justitie Pieter van Rest. 'R. vervaardigde ook kinderporno en had dat in zijn bezit. Daarop staat maximaal 8 jaar gevangenisstraf.' Verder wordt hij verdacht van ontucht en het onttrekken aan het ouderlijk gezag van het 12-jarige meisje uit Uithuizen.


Waarom komt het Openbaar Ministerie nu met deze zaak naar buiten?

Allereerst in de hoop dat meer slachtoffers zich melden. Op de duizenden filmbeelden en foto's bij R. thuis zijn tot dusver 300 meisjes herkend. Maar slechts 65 van hen konden tot dusver worden geïdentificeerd, meestal aan de hand van oude chatgesprekken die op de computer van R. zijn aangetroffen.


Alleen slachtofferzorg dus, of heeft het OM nog een andere agenda?

Deze zaak komt het OM politiek goed uit. In juni 2013 stelde het gerechtshof in Den Haag namelijk paal en perk aan de opsporing van grooming. De politie mag geen 'lokagenten' meer inzetten die zich op chatsites als MSN uitgeven als tiener, om zo mannen als R. te traceren. 'We zouden graag een wetswijziging zien die het mogelijk maakt politiemensen in te zetten op chatsites', zegt officier Van Rest. 'R. kwam toevallig bovendrijven. We pakken het probleem liever aan de voorkant aan.' De VVD is voorstander van zo'n wetswijziging.


R. wordt verdacht van ontucht met elf meisjes. Wat houdt dat in?

Dat maakt het OM niet bekend. In theorie kan het alles zijn van strelen tot geslachtsgemeenschap. 'We onderzoeken nog of het gaat om aanranding of verkrachting', zegt Van Rest. Ook is niet duidelijk of de meisjes - die soms zeggen dat ze een 'relatie' hadden met R. - werden gedwongen tot seks. Voor de strafbaarheid maakt dat niet uit.


Sommige meisjes wilden eerder niet met de politie praten. Gaat dat in de rechtszaal een rol spelen?

Ook zonder aangifte van slachtoffers kan R. worden veroordeeld voor het vervaardigen en in bezit hebben van kinderporno. Maar voor het bewijzen van grooming en ontucht moeten zij hun verhaal vertellen. De vraag is of ze dat willen. Meisjes die rond 2005 zijn benaderd door R., zijn nu volwassen vrouwen. Mogelijk worden ze liever niet herinnerd aan hun uitkleedsessie voor een webcam. 'Zij zijn 22, 23 jaar, mogelijk met een eigen gezin', zegt Van Rest. 'Het is invoelbaar als zij zeggen: ik wil hier niets mee te maken hebben.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden