Digitaal hightech-vest moet Nederlandse soldaat beter beschermen

Het Amerikaanse leger laat zich inspireren door de beschermende schubbenlaag van vissen om een nieuwe scherfvest te ontwikkelen voor soldaten. Als het aan Den Haag ligt, worden ook Nederlandse gevechtssoldaten in de toekomst beter beschermd in oorlogsgebieden. Als een proef slaagt gaat Defensie 5.500 'slimme vesten' kopen: hightech-scherfvesten voorzien van beeldscherm en digitaal kompas. Maar er is één groot probleem: een goede gevechtshelm is er nog niet.

Een Nederlandse voetpatrouille in Uruzgan. Beeld ANP

Het Nederlandse 'smart vest'-project is een van de vele programma's in de NAVO-landen bedoeld om voetsoldaten beter te beschermen. Het tekent de 'bermbom-revolutie' die Iraakse opstandelingen ooit begonnen. Twaalf jaar nadat ze op het idee kwamen om Amerikaanse soldaten op te blazen met bommen verstopt in de grond, breken veel krijgsmachten zich nog altijd het hoofd over de kwestie.

Want hoe kan de moderne militair zo'n verwoestende aanval, soms met bommen van 125 kilo, overleven? Het 'slimme vest', dat bestaat uit verschillende lagen, is ontwikkeld door het Israëlische bedrijf Elbit. Verloopt een test met de eerste 80 goed, dan kan de rest al vanaf 2017 in gebruik worden genomen.

Behalve het scherfwerende vest is er ook een draagvest, een rugtas, een drinkwatersysteem en zijn er opbergtassen voor onder andere munitie. Keramische platen en andere ballistische bescherming moeten voorkomen dat de soldaat dodelijk wordt getroffen, met name in nek en schouders, door rondvliegende onderdelen van de bermbom. In Uruzgan werd een op de drie gewonde Nederlandse soldaten geraakt in de nek of het hoofd.

Verder krijgt de militair een heus communicatie-systeem mee, met onder andere een beeldscherm, gps-systeem, radio en een headset. Om dit alles van stroom te voorzien, is er een E-lighter. Met deze dieselgenerator heeft hij voor twee dagen stroom. 'Het gaat in dit project niet alleen om bescherming', zegt een woordvoerder van Defensie. 'De Nederlandse militair kan straks ook beter communiceren.'

Van de Nederlandse slachtoffers in Uruzgan, werd 85 procent geraakt door een bermbom. De Taliban kopieerden het gebruik van 'geïmproviseerde explosieven'(IED's) vanaf 2003 van de soennitische rebellen in Irak. Beeld ANP

Kledingkast

Alleen, hoeveel moet dat alles gaan wegen? Wordt de beter beschermde, digitale soldaat straks, ondanks de besteding van zo'n 100 tot 250 miljoen euro, een militair die niet meer mobiel is? In Irak kwam het Amerikaanse leger erachter dat de soldaten zo'n 14 kilo aan ballistische bescherming nodig hadden om het hele lichaam te behoeden voor scherfresten. Tot aan de geslachtsdelen. Veel te veel kilo's kevlar, zeker in de moordende Iraakse hitte.

Defensie is niet ongerust dat de soldaat van de toekomst al na een paar stappen moe is. 'Dit is een kledingkast waaruit je, afhankelijk van de situatie en de dreiging in het gebied, kan shoppen', zegt de Defensie-woordvoerder. 'Het hangt er allemaal van af wat je kiest en wat je nodig hebt.' Defensie wil niet zeggen hoeveel de 'slimme vesten' per stuk gaan kosten. Want dat is vertrouwelijke informatie.

Berichten dat de Nederlandse militair in een pak van 125 duizend euro gaat rondlopen, kloppen volgens het ministerie zeker niet. 'Dat zou betekenen dat ze straks wandelende doelwitten voor dieven zijn', aldus de woordvoerder.

Een zwak punt in het hele systeem is de helm. Defensie had gehoopt dat een geschikte exemplaar bij een fabrikant kon worden gekocht. Maar er is nog geen gevechtshelm die genoeg bescherming biedt, zo liet minister Hennis de Kamer onlangs weten. Ze hoopt dat tegen 2017, wanneer het 'slimme vest' in gebruik moet worden genomen, er wel eentje beschikbaar zal zijn.

Een Nederlandse eenheid onderzoekt bij een controlepost voertuigen op wapens en munitie. Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden