Column

'Digibeet' klopt taalkundig helemaal niet

Laat ik met lastig nieuws beginnen: ik koketteer ten onrechte met digibetisme. Dat woord 'digibeet' deugt taalkundig niet, las ik in de brievenrubriek. Het is allang in omloop en staat in woordenboeken, maar is een mismaakte analogie van het woord 'analfabeet'. Een 'analfabeet' beheerst het alfabet niet, een 'alfabeet' wel. Ben je taalkundig consequent, dan gebruik je 'digibeet' voor een digitaal handige Volkskrant-redacteur en 'adigibeet' voor een digitaal onhandige Volkskrant-redacteur.

Beeld anp

Ik weet het niet zeker, maar ik gok dat de bestrijders van het woord 'digibeet' digibeten zijn in de juiste zin van het woord. Die digitale wereld is namelijk helemaal gebouwd op logica. De meeste talen daarentegen zijn broeinesten van inconsequenties en curiosa. Lees er taalkundige studies op na en je hoort die linguïsten bijna uitschreeuwen: hoe kan het nou dat ze hier dit woord gebruiken terwijl een ander woord zo veel logischer is! Een paar jaar terug verscheen er een studie over de vele gekkigheden van de Nederlandse taal. Ik verzeker u op deze plek dat het Roemeens nog een stuk meer gekkigheden bevat.

Ach de mens, elk feest der logica wordt door hem verstoord. Waarom 'digibeet' en niet 'adigibeet' het tot de woordenboeken heeft geschopt, valt niettemin te verklaren. Het komt doordat 'analfabeet' vaak wordt gebruikt en 'alfabeet' nooit. Je leest dat 'analfabetisme nog voorkomt', nooit dat 'alfabetisme oprukt'. Wat doet de mens dus? Die gaat in plaats van de eerste lettergreep 'an' de laatste lettergreep 'beet' associëren met 'niet beheersen'. Daarom nu het happy end: het Genootschap Onze Taal vindt dat 'er niets mis is' met het woord digibeet. 'Digibeet is nu eenmaal de aanduiding geworden voor iemand met weinig kennis van computers.' Op de site staat nog een fraai eufemisme: 'Het Nederlands kent wel meer woorden die - als we naar de onderdelen ervan kijken - niet kloppen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden