Dierenbescherming België zet in op einde vogeltjesmarkten

Dat een traditie van eeuwen op het spel staat, telt nauwelijks. Dat een toeristische trekpleister in opspraak raakt, is van ondergeschikt belang....

De Vogelbescherming in België schuwt de confrontatie met vogelminnend Vlaanderen niet. Nadat de organisatie eerder met steun van minister Vera Dua van Leefmilieu de zo geliefde vinkenvangst probeerde in te dammen, heeft ze nu de pijlen gericht op de vermaarde vogeltjesmarkten. Niet zonder resultaat: in Brussel, op de Grote Markt, staan de kooitjes volgende week voor het laatst. In Antwerpen, Mol en Gent weten de handelaren zich in het vizier. Er komen strengere controles.

'De markten zijn een dekmantel voor de handel in beschermde soorten', stelt secretaris Jan Rodts van de Vogelbescherming onverbloemd vast. Vooral Europese zangvogels, zoals putters, sijsjes, goudvinken en verwante varianten zijn in trek. Een kraampje achteraf, of één verboden lokvogel tussen tientallen legale exemplaren; de zaken zijn zo gedaan.

Volgens de vogelbeschermers schiet ook de verzorging van de handelswaar dramatisch tekort. Het scheelt weinig of de voorbeelden liggen letterlijk voor het oprapen. Kooitjes zijn te klein. In de veren wemelt het van de parasieten. Abcessen en schurft gedijen rond oogjes en snavels.

Rodts: 'Zo'n markt is gewoon niet goed voor het gestel van de diertjes. Vanuit de warme auto's van de handelaar zo, hup, in de koude openlucht; dat is vaak twintig graden verschil. Vergeet niet: het zijn fragiele wezentjes. Het is niet voor niets dat in goede speciaalzaken veel aandacht wordt besteed aan constante temperatuur en luchtvochtigheid.'

In Brussel heeft de organisatie het gemeentebestuur overtuigd van zondagse misstanden op de Grote Markt. Er komt een verbod nadat herhaaldelijk overtredingen zijn vastgesteld. Antwerpen, voor Nederlanders de bekendste markt, is nog niet zo ver. Volgens de verantwoordelijke gemeentefunctionaris wordt geregeld gecontroleerd en hoeft de politie niet op te treden. Maar milieupartij Agalev, vertegenwoordigd in de coalitie, heeft al aangekondigd zich binnenkort te buigen over de toelaatbaarheid van de handel.

Volgens Rodts leent de wetgeving in Vlaanderen zich voor fraude op de markten. Verkoop is toegestaan als vaststaat dat de exemplaren in gevangenschap zijn geboren en gekweekt. Een gesloten voetring, aan te brengen binnen vijf dagen, dient als bewijs. 'Daarmee', zegt Rodts, 'wordt dus op grote schaal de hand gelicht.'

Wederom voorbeelden te over. Vijlen om de diameter van de ring te vergroten. Vogelpootjes in de formaline dopen, waardoor gewrichten krimpen en de ring er met wat glijmiddel er toch nog overheen kan. Nieuwe waar genoeg: uit landen van het voormalige Oostblok worden volgens de Vogelbescherming op grote schaal zangvogels ingevoerd. Zelfs jonge exemplaren uit nesten in de vrije natuur zouden worden geringd.

Rodts: 'Het is niet zo eenvoudig om vast te stellen dat er is gerommeld. Daar is specialistische kennis voor nodig. Wat meespeelt is dat niet iedere opsporingsambtenaar en niet iedere rechter even gemotiveerd is om veel aandacht aan dergelijke vergrijpen te besteden. Maar geloof me: er wordt veel geld mee verdiend.'

De handelaren zelf wuiven de verwijten weg. Toegegeven, hier en daar zijn illegale exemplaren van eigenaar gewisseld. Maar moeten de talrijke goeden onder de schaarse kwaden lijden en zal Vlaanderen wederom cultuurhistorie moeten prijsgeven? Een verkoper in Brussel: 'Meer controle? Best. Afschaffen? Neen.'

Rodts: 'De verkopers op de markt noemen zich vogelliefhebbers. Ik heb daar moeite mee. Wie vogels echt lief heeft, verkoopt ze daar niet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden