Dieren en planten krimpen door klimaatverandering

IJsberen, maar ook vele andere dieren en planten worden kleiner door de impact van klimaatverandering op hun leefgebieden. Dat stellen wetenschappers in een artikel in The Nature Climate Change Journal. IJsberen krimpen bijvoorbeeld, omdat er steeds minder ijs is om op te leven.

Een ijsbeer springt van de ene ijsschots naar de andere. © EPA

De wereldwijd stijgende temperaturen en veranderingen in het klimaat veroorzaken een domino-effect dat nu al invloed heeft op de groei van een groot aantal dieren- en plantsoorten. Dwerggroei komt steeds vaker voor, stellen de wetenschappers in hun artikel.

Uiteindelijk kan dit ook het leven van de mens beïnvloeden. Wanneer een grote bron van voedsel - zoals vis - minder groeit in zowel omvang als hoeveelheid, kunnen minder mensen van deze voedselbron voorzien worden. Met als gevolg dat er voor zowel mens als dier minder variëteit in voedsel voorhanden is.

Pimpelmezen, padden en herten
In de afgelopen eeuw zijn niet alleen ijsberen gekrompen. Ook padden, pimpelmezen, Soay schapen, edelherten en schildpadden zijn kleiner geworden dan ze ooit waren. 'De gevolgen van het krimp-effect zijn nog niet helemaal duidelijk, maar het kan verstrekkende gevolgen hebben voor de biodiversiteit en de mensheid', aldus David Bickford en Jennifer Sheridan van de Nationale Universiteit van Singapoor.

Aanpassen
'Omdat de recente klimaatverandering waarschijnlijk sneller is dan vroegere veranderingen in het klimaat, kunnen veel soorten niet snel genoeg reageren en zich aanpassen. Dit houdt in dat dieren- en plantensoorten kunnen uitsterven'.

Een groot probleem is dat niet alle planten en dieren in hetzelfde tempo krimpen, waardoor ecosystemen uit balans raken. Verminderde voedselvoorraden hebben tot gevolg dat dieren aan top van de voedselketen - inclusief de mens - kleiner zullen worden. Ze krijgen ook minder nakomelingen en zijn vatbaarder voor ziekten.

Temperatuur
In de afgelopen eeuw is de gemiddelde temperatuur wereldwijd met 1 graden Celsius gestegen. Klimaatdeskundigen voorspellen dat dit 7 graden Celsius is in het jaar 2100.

Fossielen van zo'n 55 miljoen jaar geleden tonen aan dat bij het stijgen van de temperaturen toen, ongewervelde dieren zoals kevers, bijen en mieren zo'n 50 tot 75 procent kleiner werden. Voor andere diersoorten, zoals eekhoorns en ratten, geldt ook dat ze gekrompen zijn tijdens eerdere perioden van klimaatverandering.

Experimenteel onderzoek nu suggereert dat voor elke graad dat het warmer wordt planten tussen de 3 en 17 procent krimpen en vissen zes tot 22 procent.

Een pimpelmees hangt aan een netje pinda's. © ANP
Een edelhert op de Veluwe. © ANP
Een schildpad keert terug naar zee, na het leggen van eieren op het strand. © EPA
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden