Dief, neonazi en opdrachtgever Auschwitz-roof

Tegen de 35-jarige man die het opschrift ‘Arbeit macht frei’ liet stelen, is een Europees arrestatiebevel uitgevaardigd. Hij zat al eerder in de gevangenis.

Van onze correspondent Jan Hunin

Lange tijd zag het ernaar uit dat Anders Högström, de Zweedse opdrachtopgever van de ophefmakende diefstal van het Auschwitz-opschrift ‘Arbeit macht frei’, buiten schot zou kunnen blijven. Terwijl de Poolse dieven amper enkele dagen na hun misdrijf opgepakt werden, werd hem in Zweden niets in de weg gelegd. Maar nu het Poolse gerecht dinsdag een Europees aanhoudingsbevel tegen hem uitvaardigde, lijkt het een kwestie van tijd voor ook hij achter de tralies verdwijnt.

Vechtpartijen

Högström (35) kwam eerder in aanraking met het gerecht. Midden jaren negentig bracht hij na een aantal vechtpartijen en diefstallen enkele maanden in de gevangenis door. Het was de tijd dat Zweden werd opgeschrikt door een reeks racistische moorden.

Högström heeft er echter weinig moeite mee. Na zijn vrijlating richt hij het neonazistische Nationaal-Socialistisch Front op. Als ‘Reichsführer van Zweden’ heeft hij het vooral op vreemdelingen gemunt.

Pas als een van zijn vrienden betrokken raakt bij een dubbele roofmoord, neemt Högström afstand van extreem-rechts. In 2000 gaat hij werken voor Exit, een vereniging van bekeerde neonazi’s. Samen met een overlevende van de Holocaust geeft hij op school waarschuwingslessen tegen het fascisme. In 2001 houdt hij tijdens een antiracistisch concert, in aanwezigheid van eerste minister Göran Persson en prinses Victoria, een opmerkelijk pleidooi voor tolerantie. Hij hoopt op een politieke carrière, eerst bij de socialisten, daarna bij de conservatieven.

Poorttekst

Maar zijn bekering blijkt vals. Bij zijn vertrek blijkt hij Exit voor een groot bedrag te hebben opgelicht. En nadat andere plannen om gemakkelijk geld te verdienen op niets zijn uitgedraaid, beraamt hij eind vorig jaar, bij een glas wodka, met een Poolse immigrant de diefstal van de beruchte poorttekst ‘Arbeit macht frei’ uit het voormalige vernietigingskamp Auschwitz.

Als de tekst gevonden is, legt Högström aan de tabloid Aftonbladet uit hoe hij in opdracht handelde van een neonazistisch netwerk. Het met de verkoop van het opschrift verdiende geld zou bedoeld zijn geweest voor een reeks aanslagen op het kabinet van de Zweedse premier en het parlement. Maar zijn gedrag na de diefstal wijst in een andere richting.

Zodra het tipgeld hoog genoeg was, zette hij de Poolse politie met een anoniem telefoontje op het spoor van de daders. Waarschijnlijk handelde hij vooral uit winstbejag. In plaats van de beloofde 29 duizend euro wacht hem nu mogelijk 10 jaar cel.

De ingang van kamp Auschwitz. (AFP) Beeld
De ingang van kamp Auschwitz. (AFP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden