Die twijfelaarster van 2010 is echt voltooid verleden tijd

Het is naar de huidige overheersing van de grote schaatskampioene Ireen Wüst haast niet voor te stellen dat zij vier jaar geleden op de 3 kilometer, een van haar twee favoriete afstanden, slechts zevende werd. In olympisch Vancouver moest de flonkerende nieuwkomer van Turijn bij de verdediging van haar titel op de '3' diep buigen voor de Tsjechische Martina Sablikova.


Het verschil op de Richmond Oval was bijna zes seconden. Het leek de definitieve collaps van de loopbaan van Wüst. Ze was in 2008 en 2009 overtraind geweest. Zou het ooit nog goed komen? Het kwam goed. De verknalde 3 kilometer werd de springplank, vanwaar zij op basis van haar enorme vechtlust de sprong naar boven weer wist te maken. Een week later stond ze in hetzelfde ijsstadion met het goud van de 1.500 meter om de hals.


Er kwamen tranen. Ze vertelde van haar vader Wim die bij de slager van omstanders tips kreeg hoe zijn dochter weer hard aan het schaatsen toe zou komen. Er was aan de rand van het ijs de omhelzing met haar toenmalige vriendin Sanne van Kerkhof. Hun verhouding werd publiek besproken.


Al die dingen passeerden de voorbije jaren de revue, toen de Brabantse de ene na de andere kraal aan haar gouden snoer van succes reeg. Wüst refereerde zondagmiddag nog eens aan die voltooid verleden tijd, toen zij haar fraaie overwinning op het olympische openingsbal nabeschouwde.


'In Turijn, in 2006, was ik een onbevangen broekie. In Vancouver leken het mislukte Spelen te worden, maar kwam het uiteindelijk toch nog goed.' Geen woord aan gelogen, dat is Wüst.


In Sotsji was Ireen Wüst, 27 jaar oud en een meer dan gelouterd atlete, vooraf de grote favoriet. Het was een rol die zij op het olympische podium nog niet eerder bekleedde. Ze moest daarmee uit de voeten zien te komen.


Volgens assistent-coach Geert Kuiper was de rijdster van TVM kalm en gecontroleerd gebleven. Zelf zei ze dat ze stiknerveus was geweest, dat haar hartslag danig was opgelopen, dat ze haar middagslaapje, een powernap, niet kon vatten. Ze had 's middags een sms'je gestuurd naar haar coach Gerard Kemkers. 'Ik ga kapot van de zenuwen.' Hij in een retourberichtje: 'Hier zit er nog zo een.'


Succes geeft vertrouwen. Vertrouwen geeft succes. In die ijzeren formule schuilt veel waarheid in de sport. Maar de twijfel over het moment dat die sterke race geproduceerd moet worden, blijft er altijd; zelfs bij de allerbesten als Wüst en ook Kramer. 'Zenuwen horen erbij. Het brengt het beste in mij boven.'


In Vancouver was Dag-1 van haar toernooi een worsteling die een gang door een dal vol mist voorspelde. In Sotsji was er voor Ireen Wüst direct al de duidelijkheid dat ze heel goed was en zal blijven. Ze heeft nog vier opdrachten op het programma. 'Voor één keer goud kom ik hier niet', zei ze eerlijk.


De dertienvoudige wereldkampioen - en sinds zondag de drievoudig olympisch kampioen - is in grote vorm en daar gaat ze deze keer mooi van profiteren, was haar betoog. Over vier jaar kan het er zomaar anders bij staan. 'Ik weet dat ik het in me heb.'


Dat het allemaal lukt, het lijkt normaal in een sportleven dat als een streep omhoog gaat. Het is het niet. In haar woorden: 'Het is natuurlijk wel verbazingwekkend.'


Ze was voor de race van zondag pas op een laat moment onder hoogspanning geraakt. Haar kamergenoot Koen Verweij, ook teamgenoot bij TVM, bleek de juiste snaar bij haar te kunnen raken. 'Koen is de laatste dagen erg lief voor me geweest. Hij helpt me ontspannen. Hij is stil als ik moet slapen. En hij is heel goed om je lekker te laten lachen. Dat is ook van groot belang.'


Wüst kent haar lessen van Vancouver. In 2010 werd er in de kringen van TVM nauwelijks gelachen. Toen Wüst eindelijk haar top hervond, meenden sommigen in het team dat het tijd was om criticasters uit te lachen. De poel van stress had vervolgens Sven Kramer, die fout wisselde, als grootste slachtoffer. Nu wordt de lach, de waarderende maar ook de gekscherende, als een basiskwaliteit van het team gepresenteerd.


Daarom kwam Kramer zondag nog even de kamer van Wüst en Verweij binnengewandeld. Hij at de drop op, snaaide stroopwafels en zei dat Ireen niet als een 'domme gek' erin moest vliegen en rondjes van 29 (een mannentijd) moest rijden. Goed vlak, dat was de opdracht van die andere unieke kampioen. 'Succes, je kunt het en het komt goed.'


In Vancouver waren er eilandjes in de ploeg. In Sotsji wordt aan het ploeggevoel gesmeed. Er zijn ook andere privéomstandigheden. Ireen is verliefd op een man, Bastiaan. Ze zegt dat ze daardoor harder rijdt. Ze droeg de zege zondag niet aan hem op. In een volle perszaal gaf ze een mooi verhaal ten beste over haar neefje van 5, Jurre. Hoe graag hij niet wilde dat tante Ireen voor de derde keer olympisch kampioen zou worden.


Sotsji lijkt vooralsnog in alles anders voor Wüst dan de voorgaande olympische toernooien. Mensen die haar een kant willen opsturen die zij niet wenst, krijgen haar niet mee. De pers weet na een 'njet' in augustus dat Ireen niet lastig gevallen moet worden met de homo-problematiek van Rusland. Dat is voor politici om op te lossen, niet voor haar. Zij zegt, ook als bekend en mogelijk beroemd topsporter, het verschil niet te kunnen maken. Dat doet ze slechts op de ijsbaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden