'Die stroming is echt de hel'

Na een zomer met veel verdrinkingsdoden streden reddingsbrigades uit heel Europa dit weekend om de Europese titel. Het liet vooral zien hoe gevaarlijk zwemmen in zee kan zijn.

NOORDWIJK - Ja, hij weet dat hier in Nederland deze zomer vijf Polen zijn verdronken. Dat is hem de afgelopen dagen wel vaker onder z'n neus gewreven. Sykstus (25), een Poolse reddingsbrigadier met badmuts en ballenknijper, moet schreeuwen om te concurreren met de windkracht 5 op het Noordwijkse strand. 'Alcohol hè, ja, het is tragisch.' Maar op dit moment kan hij zijn grijns maar moeilijk onderdrukken. Sykstus is net zesde geworden op het Europees Kampioenschap Life Saving, op het onderdeel sprinten door mul zand. De beste prestatie voor het Poolse team tot nu toe.


Een EK Life Saving - reddend zwemmen - zal sommigen verrassend in de oren klinken, maar het wedstrijdcircuit tussen internationale reddingsbrigades bestaat al sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw, met onderdelen als '100 meter torpedoboei met zwemvliezen', 'estafette 4 x 25 meter pop vervoeren' en '50 meter popduiken'. Het redden van drenkelingen is een erkende wedstrijdsport.


De zomer van 2013 zal in Nederland, maar ook elders in Europa, de geschiedenis ingaan als de zomer van de verdrinkingsdoden. Veertien mensen verdronken tot nu toe in Nederlandse wateren.


'Dat is erg triest', vindt Raymond van Mourik, directeur van de Nederlandse Reddingsbrigade, terwijl hij het zand uit zijn pak klopt. 'Maar ik kan het wel gebruiken als argument bij overheden voor meer geld voor de reddingsbrigades. Want al die mensen zijn verdronken op plekken waar geen brigadepost in de buurt is.'


Veel gemeenten bezuinigen de laatste jaren op de reddingsbrigade, waardoor ze het met minder materieel moeten stellen. 'In combinatie met het in veel gemeentes niet meer verplichte schoolzwemmen kan dat in de toekomst akelige gevolgen hebben.' Van Mourik verwijst, ook nu, naar Polen. 'Daar is het schoolzwemmen na het communisme afgeschaft - nu groeit daar een generatie op die slecht zwemt. Ik wil niet dramatisch doen, maar Polen is misschien wel onze toekomst.'


Van Mourik is blij met dit EK in eigen land. Ook omdat het zien van de sport en het sfeertje - qua muziek en kampementen op het strand doet het aan de surfscene denken - Nederlandse jongeren overhaalt om zich op te geven bij de Reddingsbrigade, waar 95 procent van de medewerkers vrijwilliger is.


Het is voor alle deelnemers verplicht om lid te zijn van de reddingsbrigade van hun land. Sommige landen stellen ook verplicht dat ze een aantal uren per week de wacht houden langs een kust. In Nederland hoeft dat niet. 'Omdat ze zo hard trainen, het is topsport', zegt Van Mourik.


De verplichte ei-vormige badmutsen doen de deelnemers meer op familieleden van Calimero lijken dan goed voor ze is, maar de omvang van de spierbundels compenseert dat ruimschoots. Des te opmerkelijker is het dat het EK zondag werd stilgelegd vanwege gevaarlijke wind en stroming. Daar zijn die spierbundels toch voor?


'Nou', Van Mourik wijst op de Hollandse luchten die voorbijsnellen alsof iemand een videoband doorspoelt, 'het was echt bar en boos. Het Nederlandse team was het enige dat bij het onderdeel van vanmorgen überhaupt over de finish kwam.' Een Belgische deelnemer werd een halve kilometer noordwaarts uit de branding geplukt. Door de Noordwijkse reddingsbrigade.


Het EK liet zondag vooral zien hoe gevaarlijk zwemmen in zee kan zijn. Ook als 's middags wordt besloten dat de wind voldoende is geluwd om de wedstrijden te hervatten, haalt lang niet iedereen de finish. Bij het onderdeel Board Rescue, waarbij de deelnemers geknield op een surfplankachtig ding om een boei en terug moeten zwemmen, smijten de golven een Noorse deelnemer pardoes terug op het strand. Retour afzender.


De Nederlander Melvin van der Meij finisht wel, maar niet van harte. 'Die stroming...', mompelt hij, knielend op het zand, 'is echt de hel.'


Sykstus, de Poolse deelnemer, is onder deze omstandigheden blij dat hij zich gespecialiseerd heeft in de onderdelen op het land. Hij moet vanmiddag nog een estafette rennen en dan is het wachten op het eindfeest. Maar te veel drinken kan niet. De Poolse reddingsbrigade kan het team vanwege geldgebrek niet sponsoren, dus rijden ze vandaag zelf terug naar Warschau. 'Dertien uur in de auto, dat is ook een soort topsport. Gelukkig is het alleen maar rechtdoor.'


De winnaars

1. Italië: 502 punten


2. Duitsland:470 punten


3. Nederland: 382 punten

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden