Die Silberstrasse

Toeristisch Duitsland staat dit jaar in het teken van 'de charmante, romantische stadjes met veel cultuurschatten en vaak een prachtige omgeving'....

Het fraaie marktplein van Freiberg is vol met mensen die overduidelijk geen toeristen zijn, maar ook geen marktklanten. Voor het raadhuis post een politieman. Een collega met hond gaat naar binnen. Naast een lange limousine staat een bruidspaar in vol wit en zwart. Maar het stel mag nog niet in de echt - er is een bommelding.

Wie zou een bom willen leggen in zo'n vriendelijk stadje? Al die mensen blijken ambtenaren die naar buiten zijn gestuurd, de meesten zonder overjas en het is best koud. Ze wachten op de mededeling 'loos alarm'. Die komt, nadat ook de brandweer (met zwaailicht, maar zonder sirene) zich standby heeft gemeld. De fotograaf ('Ik heb meer te doen') heeft inmiddels de trouwfoto's gemaakt die dus strikt genomen geen trouwfoto's kunnen zijn en het paar zal nog jaren een bijzonder verhaal kunnen vertellen bij het tonen van het album.

Freiberg is het begin van de Silberstrasse. Dat is natuurlijk een toeristische uitvinding, net als de veel bekendere Romantische Strasse en de in deze serie al eerder opgedoken Strasse der Romantik. Maar de Silberstrasse is gelukkig ook zo lang, met een paar flinke kronkels van Zwickau tot Dresden, dat je (andere) toeristen gemakkelijk kunt ontlopen.

Erg veel toeristen, behalve de in het onderwerp geïnteresseerden, vind je bijvoorbeeld niet in het Automobilmuseum August Horch in Zwickau. In Saksen was de automobielindustrie altijd erg sterk. Uit Zwickau kwam DKW (Deutsche Kraft Wagen). Hier werden ook de vooroorlogse Silberpfeil-racewagens van Auto Union (een samenwerkingsverband van Horch, DKW, Wanderer en Audi) gebouwd.

Na de oorlog liepen bij VEB (voor: Volks Eigenes Betrieb) Sachsenring enkele miljoenen Trabantjes van de band. Maar die band was zo traag dat je als Ossie vaak jaren op je bestelling moest wachten. Sinds de hereniging staat hier een enorme fabriek van Volkswagen. De automobiel blijft onlosmakelijk verbonden met Zwickau.

Dit is het Ertsgebergte. Pal tegen de grens met Tsjechië. Eigenlijk voelt het alsof je al een beetje Duitsland uit bent. In de stadjes ruik je waar het hier vooral om gaat: hout. Er wordt nog alom op gestookt. Houtsnijkunst staat hier in hoog aanzien. Veel winkeltjes met prullaria waarop sommige toeristen dol zijn. Vooral de 'piramide' is gewild. Dat is een soort carroussel van hout met wieken in de top. Op de bodeM zijn enkele kaarsen gegroepeerd: de opstijgende hete lucht doet het geheel ronddraaien. Moet je natuurlijk wel leuk vinden op het dressoir. Houten speelgoed is er ook en veel.

Het wás hier mijnbouw. Het Bergkgeschrey van de 15de eeuw maakte Saksen en Thüringen tot een rijk gebied. Toch duurde deze zilverrush nauwelijks vijftig jaar. Toen was het op. Nog jarenlang werden andere gesteenten en metalen gedolven. Maar een echte vetpot, zoals in de zilvertijd, werd het nooit meer. Alle kunstschatten in Dresden, zo weet de rechtgeaarde Saks, zijn met zilver betaald. De laatste stuiptrekking van de mijnbouw, maar dan wel een stevige, werd veroorzaakt door de bezettende Russen die hier op jacht gingen naar uranium tijdens de atoomwapenwedloop. De Wismut AG (wismut is bij ons bismut) vormt een onaangenaam stukje historie uit de communistische tijd: schandelijk slechte werkomstandigheden, veel dwangarbeid, vaak ongelukken in de mijnen, die liefst geheim werden gehouden.

Nu is het voornamelijk toerisme waarop het gebied drijft. De sneeuwkans is in het Ertsgebergte vrij hoog, maar het is eerder een langlaufgebied dan terrein waar je goed met alpineski's uit de voeten kunt. Daarvoor moet je toch iets hoger (en steiler) zijn.

De Silberstrasse voert langs een aantal fraaie stadjes en dorpjes. Een van de meest bijzondere is Schwarzenberg. In mei 1945 bleven Schwarzenberg en een paar tientallen kilometers eromheen het enige onbezette gebied van Duitsland. Aan de ene kant hielden de Amerikanen halt en aan de andere kant de Russen. Stefan Heym schreef er in de jaren tachtig een fraai boek over, weliswaar sterk geromantiseerd in zijn 'anti-fascistische' nostalgie, maar toch. De 'vrije republiek' Schwarzenberg bestond slechts zes weken. Toen kwamen de Russen alsnog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden