'Die schotels trekken terroristen'

Defensie bezit in Zoutkamp een terrein waarop twee schotelantennes staan. Dat moeten er meer worden. Maar de Zoutkampers zijn bang voor terroristische aanslagen....

Het is moeilijk voor te stellen dat Zoutkamp vreest voor een terreuraanslag. Het dorpje ligt aan het Lauwersmeer in het uiterste noordwesten van Groningen, ver weg van grote steden en drukke wegen.

Toch is de rust bedrieglijk. Want nog juist binnen de bebouwde kom, tussen de laatste huizen van het dorp en Europa's grootste garnalenverwerkingsbedrijf Heiploeg in, ligt een legerterreintje van hooguit anderhalve hectare groot. Daar staan, uit het zicht, twee schotels. Spionageschotels, vermoeden de omwonenden. Defensie kreeg dinsdag van de Raad van State toestemming om er nog eens zes schotels te plaatsen.

'Ze gebruiken die dingen om terroristen af te luisteren', zegt Elly Koning die met haar man Ard pal naast het legerterrein woont. Ard: 'Als de schotels worden gebruikt om terrorisme te bestrijden, dan is het vrij logisch dat terroristen ze willen vernietigen.'

Bewaking overdag is er niet. 's Avonds en 's nachts wordt er wel gepatrouilleerd, maar dat stelt het echtpaar Koning niet gerust. Ard: 'Dan komen ze om het uur in die jeepjes langsrijden. Het houdt ons alleen maar uit de slaap.'

Ard en Elly Koning kochten hun huis in Zoutkamp vijf jaar geleden, toen de twee schotels er ook al stonden. Ze waren van de marine, werd hun verteld door de makelaar. Bestemd voor telefooncontact tussen het vasteland en 'onze jongens op zee'.

Maar er gebeurden vreemde dingen in Zoutkamp, merkten de inwoners. Zoals in de dagen na 11 september 2001. Toen werd de bewaking opeens verscherpt en stonden er militairen met machinegeweren, kogelwerende vesten en helmen bij het terrein. Het gaf de omwonenden een naar gevoel, zegt Koning.

Dat de schotels niet gebruikt werden voor communicatie met marineschepen kwam voor de bewoners vast te staan toen ze hoogte kregen van plannen van Defensie om 22 nieuwe schotels neer te zetten op hetzelfde kleine terrein in Zoutkamp. Over zestien schotels moet de Raad van State nog uitspraak doen.

Volgens de Militaire Inlichtingen en Veiligheidsdienst (MIVD) is de uitbreiding nodig vanwege de verhoogde dreiging van terreur in de wereld. De schotels worden gebruikt om satellietsignalen op te vangen. Daarmee kunnen bijvoorbeeld telefoongesprekken worden afgeluisterd. De MIVD wisselt die informatie ook uit met geheime diensten van bevriende landen.

Het was de eerste keer dat de bevolking van Zoutkamp hoorde dat de schotels inderdaad voor spionage gebruikt worden, zeggen de inwoners. Maar volgens het ministerie van Defensie is het al heel lang bekend dat de schotels er staan om satellietsignalen op te pikken.

'De lezing van Defensie klopt niet', zegt Nanco Wildervanck, die namens de omwonenden de woordvoering doet. 'Het is duidelijk dat het terrein een groot doel voor aanslagen wordt als hier twintig schotels komen te staan.'

Het is belachelijk dat zoiets in de bebouwde kom wordt neergezet, zegt Wildervanck: 'In Engeland, Australin de VS staan even grote installaties: daar heten ze Echelon. Ze worden bewaakt alsof de nationale goudvoorraad er ligt opgeslagen.'

Volgens Defensie is de bewakingzeker niet ondermaats: 'We maken risico-analyses van de situatie. Die zijn niet openbaar, maar de beveiliging is daar wel op afgestemd,' aldus een woordvoerder.

Het echtpaar Koning vertrouwt het leger niet meer. Ze zouden liever vandaag dan morgen vertrekken, zegt Ard. 'Alleen kan dat niet, want ons huis is met de helft in waarde gedaald.' Elly: 'Onze kleinkinderen komen hier niet meer slapen. We hebben een Turkse schoonzoon, die weet toch wel wat van terreur daar met de PKK enzo. Hij zegt dat het hier niet veilig is voor de kinderen en dat wij ook weg moeten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden