'Die rooie betonkoppen hebben ons mishandeld' Coalitie SPD-Groenen op het nippertje gered

Oorlog op straat met de Koerden; en in de rood-groene regeringscoalitie van de Duitse deelstaat Noordrijn-Westfalen heerste eveneens een uiterst gespannen sfeer....

WILLEM BEUSEKAMP

Van onze correspondent

Willem Beusekamp

HAMM

Een meerderheid van de Groenen vreest op federaal niveau, in Bonn, nooit aan de macht te komen indien zij in Noordrijn-Westfalen niet bewijzen als een volwassen politieke organisatie te kunnen samenwerken met de SPD.

De coalitie geldt als een proefmodel voor de hele Bondsrepubliek. Indien sociaal-democraten en Groenen het samen redden, zou eind 1998 eindelijk het veertien jaar oude centrum-rechtse bewind kunnen worden afgelost.

Hoog waren de verwachtingen sinds oktober 1994, toen de SPD onder leiding van premier Johannes Rau in Duitslands bevolkingrijkste deelstaat (18 miljoen) na vele jaren de absolute meerderheid verloor en gedwongen werd met de Groenen in zee te gaan.

Ruim een jaar later staan beide regeringspartijen verbitterd tegenover elkaar. 'De rooie betonkoppen hebben ons getergd, mishandeld en vernederd. Het zal vandaag niet meevallen', zei Groenen-voorman Ludger Volmer zaterdagochtend in het nabij Dortmund gelegen Hamm. Aldaar congresseerde de afdeling Noordrijn-Westfalen van de Groenen. Inzet: stoppen of doorgaan met de SPD.

Voor een karakterschets van de Groenen in de deelstaat kunnen we verwijzen naar lijsttrekker Fritz Kuhn van de Groenen in Baden-Württemberg. Deze afdeling voelt zich een stuk pragmatischer en machtsbewuster dan de collega's in Noordrijn-Westfalen. Kuhn, desgevraagd: 'Ik wil me niet mengen in hun politiek, maar indien je voor iedere rioolputdeksel de deelstaatbegroting in twijfel trekt, schiet het niet echt op.'

'Nooit. Dübodo Verraad' meldt een woud van spandoeken, waarmee de gedelegeerden zaterdagochtend, enigszins verlaat vanwege de Koerdische acties, in Hamm arriveren. 'Dübodo' staat voor Düsseldorf-Bochum-Dortmund, waarmee een 2,2 kilometer lang stuk autosnelweg wordt aangeduid, dat de 'betonkoppen van de SPD' willen aanleggen ten behoeve van de firma Opel in Bochum.

'Dübodo' is slechts een van de struikelblokken binnen de coalitie, die haar regeerakkoord onder druk van de groene partner nauwkeurig heeft vastgelegd in een boekwerk van 187 dicht beschreven pagina's. Elk stukje rails, iedere wegverbreding, alsmede welk voornemen met welk vliegveld dan ook, kortom alle mogelijke verkeersingrepen in een staat die slechts een fractie kleiner is dan Nederland zijn schriftelijk en met ontelbaar veel beperkingen vastgelegd.

In de praktijk leidt het boek tot de volgende taferelen: de deelstaatbegroting wordt hardnekkig afgestemd zodra de SPD weer een argument bedenkt om toch het vliegveld van Dortmund uit te breiden, het aantal nachtvluchten op Keulen/

Bonn uit te breiden of om Keulen aan te sluiten op het snelle ICE-traject. Donderdag werd de begroting opnieuw neergesabeld toen drie Groenen in het parlement van de hoofdstad Düsseldorf demonstratief de zijde kozen van de christen-democratische oppositie.

Schuimbekkend verschenen SPD-ministers op de televisie. Wolfgang Clement, minister van Economische Zaken bood aan om in Hamm een kort college in het scheppen van arbeidsplaatsen te komen geven. Een verontwaardigde gedelegeerde, afgelopen zaterdag: 'Het moet nu eens zijn afgelopen met die rooie arrogantie. Nog even en we hebben ons laatste restje zelfrespect verloren.'

Terwijl vooraanstaande Groenen als Antje Vollmer en Jürgen Trittin in de wandelgangen probeerden uit te leggen dat 'Dübodo' weliswaar belangrijk is, maar niet opweegt tegen het mogelijk verjagen van Helmut Kohl uit de bondskanselarij kregen verschillende actiegroepen de gelegenheid het partijcongres de les te lezen. Met name de actiegroep 'Vliegtuiglawaai' was actief.

De na-oorlogse werkloosheid werd letterlijk geen enkele keer genoemd. Wel verschenen nauwkeurige berekeningen over de ontwikkelingen van vliegveld Dortmund, waar de SPD volgens actieleider Ursula Wirtz snode plannen beraamt. Dortmund wordt geen vliegveld voor zakelijk verkeer, Dortmund wordt in het geheim klaar gemaakt als een van de grootste Europese vliegvelden voor toeristencharters, aldus Wirtz.

Op samenzweerderige toon legt zij later uit dat 'verschillende Nederlandse en Belgische steden' op de loer liggen. Zij zou graag zien dat de buurlanden zich niet van de wijs laten brengen door 'zogenaamd economische motieven'. Aan het milieuverwoestende luchtverkeer dient paal en perk te worden gesteld.

Dat geldt ook voor de Konrad Adenauer-luchthaven tussen Keulen en Bonn. Transportbedrijven, zoals het Australische TNT, stappen op omdat zij zich door de rood-groene deelstaatregering in hun expansie voelen bedreigd.

Feit is dat de SPD de Groenen 'jobkilling' verwijt, maar onvermeld laat dat in ieder geval TNT mede voor een verhuizing naar het Belgische Luik is gezwicht vanwege de aantrekkelijke EU-subsidie die de Belgen in het vooruitzicht hebben gesteld.

Al aan het einde van de eerste dag van het tweedaagse congres blijken de pragmatici te hebben zegevierd: bijna driekwart van de 275 gedelegeerden stemmen vóór het voortbestaan van de coalitie. Het betekent beslist geen einde van de ruzie. 'De Groenen handhaven hun bezwaren tegen alle door de SPD voorgestelde verkeersprojecten.'

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden