'Die kinderen zijn terecht boos'

Als de ME in Athene een paar stappen vooruit doet, barsten demonstranten en publiek uit in luid gejoel...

Van onze verslaggever Eric Outshoorn

ATHENE De begraafplaats Faliro in de Atheense wijk Nea Smyrna is veel te klein om de duizenden te herbergen die de 15-jarige Alexandros Grigoropoulos de laatste eer willen bewijzen. Een paar uur eerder botsten demonstranten nog met de mobiele eenheid op het Atheense Syntagmaplein, maar het is stil rond Faliro; bijna ingetogen staan de drommen mensen dicht op elkaar.

Er zijn veel jongeren, heel veel jongeren, want de scholen en universiteiten zijn drie dagen dicht vanwege een lerarenstaking, maar er zijn ook veel gewone burgers naar Nea Smyrna gekomen. Het is een hommage aan Alexandros, die een goede leerling was op een particuliere school. Zijn ouders komen uit de gegoede klasse, zijn moeder is diamantair, zijn vader een ingenieur.

Maar ze zijn ook aanwezig om impliciete steun te geven aan de protesten tegen de conservatieve regering van premier Kostas Karamanlis. Want het incident rond het doodschieten van Alexandros is hoogstens de katalysator geweest voor de plotse uiting van onvrede met het regeringsbeleid.

‘Karamanlis moet weg, zijn regering is failliet’, zegt de 40-jarige Manoli, een elektromonteur. Dat zal best, maar wat heeft dat te maken met deze begrafenis? ‘Deze jongen is bewust doodgeschoten door een politieman, daarom sta ik hier.’

De regering van Nea Dimokratia (Nieuwe Democratie), die nog slechts een meerderheid van één zetel heeft in het parlement, wordt geplaagd door een haperende economie en een hortend hervormingsbeleid rond de pensioenfondsen en het hoger onderwijs. Daarnaast doet de internationale kredietcrisis zich goed voelen.

Er is meer mis: zo hebben de apothekers al zes maanden geen geld gekregen uit de fondsen die de geneesmiddelen vergoeden. Met als resultaat dat mensen nu (de vaak dure) medicijnen contant moeten afrekenen.

De ochtend na de derde dag van hevige rellen in heel Griekenland is in Athene begonnen met het geluid van glasscherven die bijeen worden geveegd. In het centrum is nu pas goed de verwoesting te zien die grote groepen jongeren hebben aangericht.

Vandalisme is het zeker, maar nietsontziend is het niet echt. De voornaamste doelwitten zijn banken, chique winkels of overduidelijke manifestaties van ‘Amerikaans imperialisme’, zoals de koffieketen Starbucks. Net om de hoek van het Omoniaplein is de plaatselijke vestiging in vlammen opgegaan.

‘Collateral damage’ is er ook: straatmeubilair, stoplichten, bewakingscamera’s. In de straat hangt nog steeds de scherpe lucht van brandend kunststof.

‘Die kinderen zijn terecht boos want er wordt ontzettend veel van hen gevergd’, zegt de Nederlandse mevrouw Martens die in de Venizelosstraat een zaak heeft in antieke prenten en boeken. ‘Om te kunnen meedoen, moeten ze allemaal tienen halen. En als ze dan in de krant lezen over de schandalen rond de regering, worden ze woest.

‘Die kinderen hebben een beeld van de stenen gooiende held sinds in 1973 de studenten van de Technische Hogeschool in opstand kwamen tegen de junta.’ Dat willen ze nadoen, wil Martens maar zeggen.

Voorafgaand aan de begrafenis in Nea Smyrna loopt een demonstratie van scholieren en studenten voor het parlementsgebouw uit op een confrontatie met de mobiele eenheid. Het overgrote deel van de demonstranten is jong: veertien, vijftien jaar. Slechts een enkeling, vaak voorzien van de kenmerkende capuchon, oogt een stuk ouder.

Als de ME een paar passen vooruit doet, barsten de demonstranten – maar ook het nieuwsgierige publiek – uit in luid gejoel. Toch kunnen niet alle acties de toeschouwers bekoren. Als een groepje jongeren de marmeren tegels uit het trottoir halen en aan stukken gooien, roep een vrouw boos dat ze daarmee moeten ophouden. ‘Jullie zijn een stel dooien’, bijt een van de jongeren haar toe. ‘We doen jullie toch niks, rot op.’

Het is opvallend dat de ME terughoudend optreedt. Op een gegeven moment zijn de stenengooiers vrijwel omsingeld, maar ingegrepen wordt er niet. Alleen op het laatst wordt wat traangas ingezet om de betogers te verspreiden.

Na de dienst in Nea Smyrna probeert een aantal jongeren de politie te provoceren door stenen te gooien, maar ook nu acht de politie het verstandig zich niet uit de tent te laten lokken, ofschoon er weer wat traangas wordt ingezet om de menigte te verspreiden.

Griekenland zal woensdag stil liggen, vanwege een algemene staking. Maar of de demonstranten ook hun acties zullen onderbreken, staat lang niet vast.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden