'Die ideezitten in je hoofd en niet in je kleren'

Vijf jongens met kleren van onder meer het merk Lonsdale hangen op een muurtje vlak bij het Dockinga College in Dokkum....

Waarom deze outfit? 'We haten zwarten', geeft van hen lijzig ten antwoord. 'Het zijn allemaal profiteurs', vult zijn vriend aan. 'En wij maar werken.'

Het Dockinga College verbood deze week in de bovenbouw van het vmbo-beroepsgericht het dragen van aanstootgevende kleding of kleding die een racistische of discriminerende lading heeft. De jongens op het muurtje zijn al van school, anders zouden ze in deze uitmonstering niet meer welkom zijn op het Dockinga College.

Lonsdale wordt geassocieerd met rechts-extremisme. De witte veters in hun schoenen staan voor de overmacht van het blanke ras. 'Leerlingen ervoeren de kleding als bedreigend en ook leraren gaven aan dat ze zich onveilig voelden', zegt directeur Tjitte Wierdsma van het Dockinga College.

De problemen manifesteerden zich eind vorig jaar toen volgens Wierdsma tussen tien en twintig jongeren van de vmbo-afdeling beroepsgericht betrokken raakten bij rellen rond het asielzoekerscentrum in Dokkum.

Op school vertoonde deze club provocerend gedrag, onder meer door het dragen van de kleding. Er zou ook brand worden gesticht om te demonstreren tegen de de asielzoekers. Justitie deelde taakstraffen uit en de school besteedde in een speciaal project aandacht aan racisme. 'Wat we vorig jaar hebben beleefd, willen we niet nog een keer', zegt Wierdsma.

Heel goed, vinden vier leerlingen van het Dockinga College. Volgens hen lopen op het Dockinga College geen tien tot twintig, maar vijftig leerlingen in Lonsdale en aanverwante kleding. Voor heel Friesland schatten ze het aantal rechts-extremistische jongeren op vijfhonderd. 'Vijfhonderd?', reageren de jongens op het muurtje. 'Het zijn er veel meer. Alleen durven de meesten niet voor hun mening uit te komen.'

Het is nogal heftig op het Friese platteland op het moment, bevestigt Brenda Ottjes van Discriminatie Meldpunt Tin Leeuwarden. 'De haat tegen buitenlanders is onder jongeren een soort mode geworden. Het is heel ernstig.' Volgens haar speelt de trend zich af van Zwaagwesteinde tot Dokkum en de dorpen eromheen. 'In Leeuwarden heb je ook wel Lonsdale-jongeren, maar daar zijn geen gewelddadigheden.'

In Dokkum en omstreken wel, tegen buitenlanders en tussen de jongerensubculturen onderling. De jongeren zijn te verdelen in nazi's of nationalisten, skaters en boeren. Ze gaan elkaar te lijf in het uitgaansleven of gewoon in de supermarkt.

Volgens de Dockinga-leerlingen hebben de nazi's geen werk, vervelen ze zich en zoeken ze dus rotzooi. 'Ze pakken buitenlanders, maar boeren willen ze ook graag hebben.'

Brenda Ottjes vermoedt dat de economische omstandigheden in noordoost-Friesland meespelen. De werkloosheid is er groot en wie van het vmbo komt, staat onderaan de ladder. Het Meldpunt Discriminatie bezocht vorig jaar lessen op het Dockinga College en Ottjes merkte dat met de extremistische jongeren niet valt te discussin. 'Je kunt ze niet bereiken. Maar daaronder zit: ik hoor er misschien niet helemaal bij.'

De jongeren op het muurtje willen van al dat gefilosofeer niets weten: de zwarten hebben het gedaan. 'De zwarten verkrachten, ze wonen in onze huizen en ze hebben hier aids gebracht.'

Het verbod op onder meer Lonsdale-kleding op het Dockinga College vinden ze nergens op slaan: 'Als je die ideehebt, zitten ze in je hoofd en niet in je kleren.' Daar zijn de leerlingen van het Dockinga College het mee eens: 'De echte nazi zit in hen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden