Weblog

'Die Duitsers, dat zijn tenminste robuuste types'

De Duitsers zijn volgens onderzoek 'de meest bewonderde natie' geworden in Europa en de Verenigde Staten. Toch twijfelt Volkskrant-correspondent Merlijn Schoonenboom nog of hij zich tijdens zijn zomervakantie in Nederland als Duitser zal voordoen.

Merlijn Schoonenboom
null Beeld

'Hi, where you're from?' De vraag van de taxichauffeur was volkomen onschuldig bedoeld, maar ik twijfelde over mijn antwoord. Zou ik Hollander zijn, of gewoon maar 'ns een keertje Duitser, en kijken hoe dat voelt in het buitenland? Ik ken genoeg verhalen over de nazigrapjes, die mijn Duitse kennissen jarenlang op reis over zich heen hebben gekregen.

Neutrale middenweg
We reden in het glooiende niets van Massachusetts in de VS, en moesten het nog zeker een uur met elkaar uithouden. Ik koos daarom voor de neutrale middenweg, en zei hem, geheel naar waarheid: 'I'm from Berlin, Europe'. Maar het was al te laat. Voor de Amerikaanse taxichauffeur, die zelf uit Afghanistan kwam, zat er nu een Duitser in zijn taxi.

Het bleek reden voor een lange lofzang. Voor hem was het namelijk duidelijk: die Duitsers, dat waren tenminste robuuste types. Hij had het zelf in zijn regionale krant gelezen: over Angela Merkel, over de sterke economie, en over het enige land dat Europa kon redden. En als klap op de vuurpijl voegde hij er nog aan toe: 'Wij Afghanen begrijpen de Duitsers. Wij stammen ook van de Ariërs af'.

Het experiment viel dus verrassend uit - al had het op het laatst toch nog een dubieus randje. En de taxichauffeur is niet de enige die Duitsland op dit moment zegt te bewonderen, als je een nieuwe studie van het Amerikaanse onderzoeksbureau PEW Research mag geloven.

Nieuwe lof
De Duitsers zouden in de Verenigde Staten, maar ook in Europa 'de meest bewonderde natie' zijn geworden, als gevolg van hun aanpak in de eurocrisis, het 'harde werken' en het economische succes. De studie is deze week in de Duitse media gretig geciteerd, al weet men er duidelijk niet precies hoe ze met deze nieuwe lof om moet gaan.

Voor de Amerikanen zijn dergelijke historische gevoeligheden moeilijker te begrijpen. Een paar dagen na de taxirit sprak ik op een huwelijk in Boston de bruidegom over mijn experiment. Hij is geboren Duitser en docent in Europees-Amerikaanse betrekkingen, en kon de positieve reactie alleen maar bevestigen. Als hij in de VS zijn herkomst vertelt, krijgt hij geen opmerkingen over 'de oorlog'. Hij merkt eerder het tegendeel: zonder historisch voorbehoud wordt Duitsland er opgeroepen om Europa 'te leiden'.

Hij was echter wel voorzichtig, om dit alleen aan een 'nieuw Duitsland-beeld' toe te schrijven. Het heeft ook praktische oorzaken: veel Amerikanen hebben simpelweg een minimaal historisch besef, zegt hij, en leren zelfs nauwelijks iets over hun eigen Vietnam-oorlog. 'Bij Duitsland denken ze dus hoogstens aan 'the cold war', en dat hun oom in Beieren gestationeerd was.'

Nazi-vergelijkingen
In Europa ligt dat uiteraard anders. Als het even moeilijk gaat, komt de geschiedenis daarom altijd weer opduiken in de verhoudingen. In Griekenland gaat de huidige woede over de bezuinigingsdwang direct gepaard aan nazi-vergelijkingen tegenover Merkel.

En in Nederland? Ik twijfel nog of ik deze zomervakantie het 'Ich komme aus Berlin'-experiment zal herhalen. Een collega-correspondent heeft zich deze zomer op het Waterlooplein in Amsterdam als Duitser uitgegeven om een fiets te kopen. Nog steeds vertelt hij in Berlijn hinnikend van de lach de reactie van de verkoper. Die kon, zacht gezegd, slechts 'klassiek' genoemd worden.

Merlijn Schoonenboom is Duitsland-correspondent van de Volkskrant

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden