Dido ile Aeneas

Goedbedoelde, soms geslaagde hedendaagse versie van Dido ile Aeneas over asielzoekers

Door Holland Opera. Regie: Joke Hoolboom. Muziek: Henry Purcell, Fons Merkies en Niek Idelenburg. 11 mei, De Veerensmederij, Amersfoort. Aldaar t/m 3/6. operaoplocatie.nl


Aeneas als George Clooney en Dido als asielzoekster: Holland Opera steekt Henry Purcells beroemde kameropera Dido ile Aneas in een onverwacht actueel jasje. De Turks-Nederlandse operazanger Sinan Vural vertolkt de rol van Aeneas; die is niet gemodelleerd naar de oorspronkelijke Trojaanse prins, maar naar de beroemde filmster annex wereldverbeteraar die rondreizend aandacht vraagt voor oorlogsgeweld.


Deze Aeneas Clooney stuit op zijn tocht langs brandhaarden op een uitzetcentrum voor asielzoeksters, met Dido als aanvoerster van vrouwelijke vluchtelingen. De mannelijke leiding bestaat uit sadisten (een variant op de heksen die in het origineel Dido haar welvarende stad Carthago niet gunnen).


Aeneas valt voor Dido (de eveneens Turks-Nederlandse Aylin Sezer) maar hun liefde blijkt niet bestand tegen de intriges van de baas van het asielzoekerscentrum. Aeneas/Clooney keert bezwaard terug en Dido wordt uitgezet. Het vertrek heeft de dood als gevolg.


In het begin werkt de associatie zeker. Vurals uiterlijk komt verrassend dicht bij dat van Clooney. De bariton heeft bijna dezelfde gedistingeerde charme. En op videobeelden - helaas zonder geluid - zien we hem gewapend met mobiel taxiënd door oorlogsgebieden.


Bij aankomst in het kille uitzetcentrum bezingt hij in een Turks klaaglied zijn thuisloze status - Troje heeft hij brandend moeten achterlaten. Daar begint de geloofwaardigheid van de bewerking te schuiven.


Clooney is verre van ontheemd. En waarom zou de wereldwijze Aeneas, na een lang gesprek met de leider van het uitzetcentrum, diens zieke manipulaties niet doorzien? Onwaarschijnlijk ook dat iemand van het formaat Clooney niet een door hem aanbeden asielzoekster en haar vriendinnen kan redden. En Dido's 'COA-koninginneschap' heeft weinig grond, behalve dat ze opkomt voor haar lotgenoten. Zo wordt Purcells opera Dido ile Aeneas geforceerd gekoppeld aan het overigens belangrijke en pregnante vraagstuk rond de Nederlandse omgang met asielzoekers.


Het gebruik van live video mist ook het beoogde actuele effect. Aeneas wordt gevolgd door een hijgende journaliste met camera (en storende felle lamp). De geschoten beelden keren echter niet terug op het grote videoscherm. Daar verschijnen wel willekeurige opnamen van het donkere opvangcentrum - stoer vormgegeven met een metalen catwalk van twee verdiepingen (boven de sardonische heersers, onder de afhankelijke vrouwen). Publiek zit aan weerszijden als schuldige getuigen. Het onevenwichtige lichtplan met hinderlijke schaduwwerking verzwakt echter weer de strakke industriële enscenering.


Blijft over de behoorlijke zang en de fijne vertolking door een twaalfkoppig ensemble van Purcells muziek, met zijn kenmerkende dieper zakkende basso continuo, voor deze gelegenheid gelardeerd met Vivaldi en Turkse akkoorden op saz.


Leonie van Veen is een charismatische Belinda die blijft hopen op redding voor hen allen. Maar de overdreven brute heersers, Dido's rode jurkje, een olievat vol vlammen en aandoenlijke figuranten schieten samen tekort om van een beklijvende bewerking te kunnen spreken.


Annette Embrechts

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden