Dictator laat democratie in Pakistan terugkeren

Pakistan gaat vandaag naar de stembus. Vrije verkiezingen! Maar eigenlijk zijn velen tevreden met couppleger Pervez Musharraf als president. Bevriende partijen krijgen waarschijnlijk de meerderheid in het parlement....

Op radio en televisie, in kranten en tijdschriften en vooral op verkiezingsbijeenkomsten werd de afgelopen weken geroepen dat Pakistan niet langer door een dictator mag worden geregeerd én dat met de verkiezingen, die vandaag worden gehouden, de democratie zal worden hersteld. Het zijn echter niet meer dan kreten, want in de praktijk zal deze dictator, president Pervez Musharraf, na de verkiezingen waarschijnlijk nog steviger in het zadel zitten.

'De vraag is of we daar rouwig om moeten zijn', zegt professor Khalid Mehmud van het Instituut voor Regionale Studies in Islamabad. 'Ons land heeft in haar korte geschiedenis alle vormen van democratie en militaire dictatuur gezien en als iemand ertoe in staat is om met dat verleden te breken, is het generaal Musharraf.'

Het publiek lijkt het hier mee eens te zijn. De onafhankelijke Pattan Ontwikkelingsorganisatie heeft onderzoek gedaan onder zesduizend Pakistanen in het hele land en 71 procent van de respondenten is blij met Musharraf als president. De meeste mensen beschouwen hem als een integere, open leider. 'Zelfs de aanhangers van de voormalige premiers Benazir Bhutto en Nawaz Sharif', zegt Sarwar Bari, nationale coördinator van Pattan.

Benazir Bhutto, ongetwijfeld de bekendste ex-premier van Pakistan, is twee keer uit haar positie gezet op grond van corruptie en leeft nu in ballingschap. Ze mag van president Musharraf niet meedoen aan deze verkiezingen omdat ze een veroordeelde misdadiger is.

Maar desondanks is ze nog steeds voorzitter van de Volkspartij van Pakistan (PPP) die in de jaren zestig is opgericht door haar vader. Haar opvolger Nawaz Sharif, leider van het Moslim Verbond van Pakistan (PML) heeft het niet veel beter gedaan. Drie jaar geleden werd hij door Musharraf aan de kant geschoven in een bloedeloze coup. Na zijn val en daarop volgende ballingschap zijn tientallen van zijn ambtenaren en beschermelingen aangeklaagd wegens corruptie.

Volgens opiniepeilingen liggen deze twee partijen voorop, maar zal geen van hen een meerderheid voor een kabinet krijgen. De verkiezingenspeilingen laten bovendien zien dat meer dan 60 procent van de Pakistanen de grondwetswijzigingen van Musharraf steunt, omdat daarmee, aldus Pattan-coördinator Bari, de volgende premier beter gecontroleerd kan worden en niet zo gemakkelijk in corruptie kan vervallen.

Maar corruptie heeft de samenleving volledig in zijn greep. Voordat de zak met geld langs verschillende tussenpersonen is gegaan, is er niet genoeg meer over om een project daadwerkelijk uit te voeren. 'Zelfs als er een capabele minister op bijvoorbeeld het ministerie van onderwijs komt te zitten met briljante ideeën, moet het worden uitgevoerd door een volledig verlamd apparaat. In de praktijk komt er niets van terecht', verzucht een diplomaat in Islamabad.

Veel politieke activisten hoopten dat de nieuwe wetten de deur zouden openen voor nieuw politiek bloed. Maar dat is ijdele hoop gebleken. Zo moet iemand die zichzelf verkiesbaar stelt minstens een universitaire graad hebben. Het resultaat is dat de goed opgeleide zonen en dochters van de oude politici nu op de lijsten staan. 'En wat ze ook zeggen, democratisering staat niet op de agenda van deze elite want daarmee zouden ze alleen maar macht verliezen', aldus Bari.

Musharraf heeft steun gevonden bij andere partijen. Na de val van Sharif viel diens partij uiteen in twee facties waarvan er één tegen Musharraf strijdt en de ander, het Moslim Verbond 'Q' van Pakistan (PML-Q), hem juist steunt. De PML-Q is derde in de opiniepeilingen, en wordt met name op het platteland gesteund. De kans is groot dat de PML-Q samen met andere Musharraf-gezinde partijen een blok kan vormen en de politiek van de generaal voortzet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden