Dick Advocaat keert terug op het oude nest voor zijn laatste klus

Trainer Dick Advocaat zou stoppen, voor de zoveelste keer. Maar Leo Beenhakker belde, de adviseur van Sparta en zeg dan maar eens nee. Nu gaat hij de club waar hij 35 jaar geleden voetbalde, behouden voor de eredivisie.

Elftalfoto van Sparta, begin jaren tachtig. Dick Advocaat (achterste rij links) staat op zijn tenen om groter te lijken. Louis van Gaal staat in de middelste rij derde van rechts. Op de voorste rij zit Danny Blind links van trainer Barry Hughes

Dick Advocaat (70) had het duidelijk afgesproken met zijn vrouw: alleen als een club uit Nederland zou bellen, mocht hij nog over een aanbod nadenken. Pech dus voor Swansea City, dat hem graag naar Wales wilde halen. En toen kwam het belletje van Spartaadviseur Leo Beenhakker. Advocaat, met een gespeelde zucht: 'En je weet hoe Leo is, die blijft dan maar aandringen.'

Het is lang geleden dat de persruimte van Sparta zo vol heeft gezeten als op deze woensdagmorgen, bij de presentatie van Dick Advocaat als nieuwe trainer. Terwijl op de derde etage van het stadion de regen tegen de ramen tikt, trekt Advocaat zijn grijze colbertje recht en kijkt de zaal in. Naast hem zit Manfred Laros, Sparta's directeur, te glunderen. Op Eerste Kerstdag, iets na het middaguur, kreeg hij de bevestiging van zaakwaarnemer Rob Jansen: Advocaat doet het!

Gelauwerd als hij is, weet Advocaat hoe het werkt op bijeenkomsten als deze. Een grapje hier, een anekdote daar. Al vrij snel vertelt hij over de ontmoeting met Lydia van der Hoff, een dame van de administratie, die in de kerstvakantie in allerijl is opgetrommeld om de journalisten van koffie te voorzien. Van der Hoff werkte al bij de club toen Advocaat er begin jaren tachtig als voetballer actief was.


Advocaat met zelfspot: 'Ik moet er toen beter hebben uitgezien als nu.' Directeur Laros, droogjes: 'Datzelfde geldt uiteraard voor Lydia.' Zo ontstaat er binnen vijf minuten een ouwe-jongens-krentenbrood-sfeer bij de club waar tot woensdag de gezichten nog strak van de spanning stonden.


Op zijn eerste werkdag doet Advocaat het voorkomen alsof hij met tegenzin de klus bij Sparta, de nummer 17 van de eredivisie, heeft aanvaard. 'Ik had natuurlijk ook die 0-7 tegen Feyenoord gezien. Dan sta je niet meteen te springen.' Een week later, na de 4-0-nederlaag tegen FC Groningen, sloeg opnieuw de twijfel toe. 'Maar ja, op een gegeven moment denk je: het is nu geen goed elftal, maar wij gaan er wel wat van maken.'

Dick Advocaat Foto ANP

'Wij' is in dit geval Cor Pot, al decennialang Advocaats vertrouweling en Fred Grim, want één van de voorwaarden om bij Sparta te beginnen was dat hij zijn eigen staf mocht samenstellen. Grim was al op weg naar Cambuur, maar kon geen nee zeggen toen Advocaat hem vroeg. Hoewel niemand het hardop wil zeggen, ligt voor Grim straks een contract als hoofdtrainer klaar als Advocaat klaar is bij Sparta.

Een andere voorwaarde van Advocaat was dat er geld beschikbaar zou komen voor versterkingen. De namen van Michiel Kramer (Feyenoord), Adam Maher (PSV) en Ryan Donk (Galatasaray) doen de ronde. 'Misschien wil Wesley Sneijder ook wel komen', zegt Advocaat met een knipoog. 'En ik zal Robin van Persie ook meteen vragen.' Het is duidelijk: op namen gaat hij niet in.

De laatste jaren van zijn carrière is Advocaat vooral ingehuurd voor interim-klussen als deze. Het crisismanagement ligt hem. Hij waarschuwt direct: 'Er gaan hier dingen gebeuren die mensen niet leuk gaan vinden.' Daarmee doelt hij op spelers in wie hij geen toekomst meer ziet. Ook over de speelstijl is hij klip en klaar: 'Het is belangrijk dat we punten gaan halen. En dat gaan we niet doen door met forechecking te gaan spelen. Het wordt defensiever.'

Niemand die het meer over Alex Pastoor heeft, de man die nog niet zo lang geleden door Laros 'een wereldtrainer' werd genoemd. Met 'resultaattrainer' Advocaat heeft hij een tegenpool van 'procestrainer' Pastoor in huis gehaald. 'Eh, ja, dat is wel een tikkeltje opportunistisch', geeft Laros toe. 'Maar het is niet anders. De situatie is veranderd. Daarin worden andere dingen van een trainer gevraagd.'

Aan ervaring geen gebrek bij Advocaat, de gewezen bondscoach van Nederland, Verenigde Arabische Emiraten, Zuid-Korea, België, Rusland en Servië. Maar grote namen, zo weten ze bij Sparta, zijn geen garantie voor succes. In 2002 degradeerde Frank Rijkaard met zijn elftal naar de eerste divisie. Ook Aad de Mos slaagde er in 2010 niet in om degradatie af te wenden. En Henk ten Cate werd in 2013 tevergeefs ingehuurd om promotie af te dwingen. Natuurlijk, Advocaat is geen wonderdokter, weet Laros. 'Maar kijk om je heen', zegt hij, wijzend naar de cameraploegen, 'zijn naam maakt wel wat los.'

Op 16 januari debuteert Advocaat met Sparta in de thuiswedstrijd tegen Vitesse. 'De eerste vier wedstrijden worden bepalend', denkt hij. 'We gaan het redden, hoe dan ook.'

En daarna? Meermalen kondigde Advocaat zijn afscheid aan. In 2009, als bondscoach van België, zei hij zelfs dat we hem nooit meer zouden zien in Nederland. Is Sparta nu écht zijn laatste kunstje? 'Ja', antwoordt hij. Er volgt een glimlach. 'Althans, dat zeg ik nu.'