Dichtregels razen van Rotterdam naar Groningen

Tijdens de vierde Nationale Gedichtendag rijdt een speciale gedichtentrein van Rotterdam naar Groningen. Zes dichters declameren hun werk, flarden poëzie dwarrelen tussen de compartimenten....

'Kan ik mijn gedichtenmap hier veilig laten liggen?', vraagt dichter Menno Wigman als hij een coupé van de gedichtentrein verlaat. De inzittenden, die net hebben zitten luisteren naar zijn voordracht van tien gedichten, mompelen instemmend. 'Dacht ik al', zegt Wigman. 'Poëzieliefhebbers kun je wel vertrouwen.'

Als hij de deur van het compartiment opentrekt, waaien flarden van gedichten die elders in de trein gedeclameerd worden naar binnen. 'Lawaaipapegaai lemmert tot het lemieren', klinkt er tussen het geraas van de wielen op de rails.

De intercity van Rotterdam naar Groningen was gisteren even een Gedichtentrein. In het kader van de vierde Nationale Gedichtendag werden twee belangrijke poëziesteden - organisator Poetry International is gevestigd in Rotterdam; Groningen stond ook dit jaar weer bol van de poëzie-activiteiten - met elkaar verbonden door het rijdende gesproken woord. Zes bekende Nederlandse dichters declameerden hun werk.

Een in bontjas gehulde dame zit allerminst toevallig in de gedichtentrein. Negenenveertig wordt ze vandaag, en om dat te vieren is ze samen met haar partner wil ze de volledige rit naar Groningen meemaken. Haar inspanning wordt beloond, want al op het eerste traject zit dichter des vaderlands Gerrit Komrij bij haar in de coupé.

In de coupé ernaast is Hagar Peeters net begonnen met een gedicht uit haar bundel Genoeg gedicht over de liefde vandaag, als ze ruw wordt onderbroken door een werknemer van Albron die over de intercom luidkeels zijn gevulde koeken aanprijst. 'Ik dacht dat het de bedoeling was dat mensen met gedichten worden lastig gevallen', zegt ze spottend, 'niet andersom.'

Ook Menno Wigman is niet gewend aan het luidruchtige en hobbelige podium. Laat staan om zo dicht op zijn publiek te zitten. 'Het is heel intiem, en tegelijkertijd heel intimiderend. Ik zal voor ik begin even wat gêne moeten overwinnen.' Bijna verontschuldigend introduceert hij zijn korte, sombere gedichten. 'Mijn probleem is dat ik niet goed vrolijke gedichten kan schrijven.'

Volgens Jantina Monna van Poetry International had het thema van de gedichtendag, 'fabels en diergedichten', bijna niet beter gekozen kunnen worden. Want hoe kunnen de woelige politieke tijden van nu beter op de hak genomen worden dan door een fabel? Het genre drijft nu eenmaal op dieren met menselijke eigenschappen en tekortkomingen. 'De duidelijke moraal van de fabel was Balkenende met zijn normen en waarden tijdens de campagne zeker van pas komen', zei ze 's ochtends voor vertrek van de trein in haar openingsspeech.

Tijdens die opening, die toepasselijk plaatsvond tussen de vissen van het Oceanium in dierentuin Blijdorp, werden ook de gedichtendagprijzen voor de beste gedichten van 2002 bekendgemaakt. De jury koos Voor de liefste onbekende van Ingmar Heytze, Maaltijd met afwezige van Rien Vroegindeweij en Cara van Elly de Waard uit zevenenzestig bundels die vorig jaar verschenen. De winnende gedichten worden op ansichtkaarten gedrukt, daarnaast krijgen de dichters elk een geldprijs van 900 euro.

Eva Gerlach ontving het eerste exemplaar van de bundel Daar ligt het, die ze speciaal voor deze gedichtendag schreef. Ook presenteerde Gerrit Komrij zijn gelegenheidsgedicht, want 'als je geen gelegenheidsgedicht kan dichten, moet je eigenlijk helemaal niet dichten'. De favoriet, zoals het heet, gaat over zijn favoriete fabeldier. Een geschubd wezen op stelten, dat zich door niemand dan de dichter laat aaien. Daar moet je nu eenmaal dichter des vaderlands voor zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.