Diana's dood leverde een jaar flauwekul op

Natuurlijk was prinses Diana het voorbije jaar niet dood - zoals ook Elvis Presley en Marilyn Monroe ons nooit hebben willen ontvallen....

'Voor altijd in onze harten gesloten met deze prachtige herdenkingsmunt. Prinses Diana 1961-1997. Wettig betaalmiddel. Goud proof, 6,22 gr., $ 100, doorsnede 22,5 mm, à * 395 p. st. Knip uit en stuur vandaag nog op.'

Diana. Voor altijd in onze harten gesloten met deze prachtige advertentie.

Ja, je leest toch een hoop over zo'n mens. Over de grote betekenis die ze bij leven schijnt te hebben gehad voor de mensheid in het algemeen en voor het hulpbehoevende deel daarvan in het bijzonder. Over het liefdadigheidsfonds dat in haar naam is opgericht. Over de zakenlieden die rijk willen worden door de verkoop van prullaria. En weer over het liefdadigheidsfonds, dat daarop steevast - en nog steeds in haar naam - dwars gaat liggen.

Daarmee vergeleken voltrekt het onderzoek naar het ongeval waarbij Diana om het leven kwam, nu een jaar geleden, zich in betrekkelijke stilte - zeker sinds de paparazzi enigszins buiten beeld raakten als mogelijke aanstichters, en de uit zijn coma ontwaakte lijfwacht Trevor Rees-Jones zich weinig tot niets van het incident bleek te kunnen herinneren.

Hoogst zelden ontstond daarna over dat onderzoek nog ophef. De politie zoekt een witte auto, de politie zoekt een motorrijder - dat soort dingen. Als het publieke debat al eens over het ongeluk ging, betrof het boeiende speculaties omtrent Diana's laatste woorden (variërend van: 'Zeg mijn zuster dat ze voor m'n kinderen zorgt' tot: 'Laat me alleen, laat me alleen' allemaal zo heel anders dan de tezelfdertijd overleden Moeder Theresa, die haar lange leven kernachtig besloot met de zin: 'Ik krijg geen lucht meer').

Waar het, na Diana's dood, de hele tijd wél - en steeds vaker - om bleek te gaan: om het pretpark van Diana's broer, het winstbejag van Elton John, de vraag of de prinses wel of niet begraven ligt op Althorp, en uiteraard om de hieruit voortvloeiende kwestie of haar koninklijke lichaam daar dan ook rust te midden van de dode huisdieren van de familie Spencer, enzovoort, enzovoort. Steeds stond de flauwekul voorop.

Waarom is dat? Misschien wel omdat er meer mensen doodgaan door auto-ongelukken - ook 36-jarige vrouwen, ook door toedoen van beschonken chauffeurs. En over een tijdje zal de politie van Parijs murmelen dat het onderzoek 'muurvast zit' of anderszins 'op dood spoor is beland', of welke term de politie van Parijs er ook maar voor mag gebruiken. En om de zoveel tijd zal nieuw bewijsmateriaal opduiken, aangedragen in boeken en tijdschriften en films en documentaires, waardoor het onderzoek heropend moet worden, of misschien ook wel niet.

Maar goed, dat rumoer hoort dus voortaan bij Diana, die het voorbije jaar absoluut niet dood was, maar leefde als nooit tevoren - zoals ook Elvis Presley, Marilyn Monroe en John F. Kennedy ons nooit helemaal zijn ontvallen. Over een decennium zal blijken of Diana ook in dat rijtje thuishoort, maar de voortekenen wijzen erop. De manier waarop de industrie van kleffe souvenirs zich op haar nagedachtenis heeft gestort, is veelbelovend en van een nooit eerder vertoonde gretigheid.

Wat in dit verband steeds wel opvalt, is tweeslachtige houding die het Diana, Princess of Wales Memorial Fund van meet af aan heeft ingenomen. Producten die 'smakeloos' of 'twijfelachtig' heetten te zijn, mochten niet koketteren met Diana's naam of handtekening. Meer dan vijftig vervaardigers van onder meer poppen, munten, koffiebekers, T-shirts, theedoeken, sleutelringen, klokjes en hondenvoedsel hebben intussen per dreigbrief een officiële waarschuwing gekregen. Maar het fonds liet Diana's naam eerder dit jaar verbinden aan een krasloterij en afbeelden op margarinekuipjes, hetgeen Diana's broer deed opmerken dat het in het jaar 2000 afgelopen moet zijn: 'Dat dit almaar doorgaat, geld verdienen in naam van de prinses, is zeker niet iets wat zij zou hebben gewild.'

Voor zeven producten is tot op heden een blijvende licentie weggelegd: een knuffelbeer, een kristallen kandelaar, geparfumeerde kaarsen, de tribute-cd, een set postzegels, een stel bewaarbussen en een foto van de bloemenbergen die na Diana's dood verrezen voor Kensington Palace. De cd was tot op heden goed voor 14 miljoen pond (47 miljoen gulden), de postzegels brachten tot dusver 9 miljoen pond op (30 miljoen gulden). De single van Elton John, Candle in the Wind, leverde bovendien nog eens 20 miljoen pond op (67 miljoen gulden).

Maar die rooskleurige berichten raken dikwijls ondergesneeuwd als het fonds weer eens in zijn voegen kraakt door onwillige bestuursleden of, zoals laatst, door nog te betalen rekeningen: een half miljoen pond voor rechtskundige bijstand. Ook een geduchte tegenvaller bleek de nuchtere benadering van de rechter die oordeelde dat het fonds Diana's beeltenis niet kan opeisen als intellectueel eigendom. Diana's gezicht is van iedereen.

Evengoed valt nog veel geld te verdelen, bleek vorige week toen het fonds opening van zaken gaf, en dienovereenkomstig zijn er horden instanties die het fonds bestoken met steunverzoeken. Een woordvoerder zei dat het zich wil beperken tot 'zorgvuldig geselecteerde goede doelen die in staat zijn aan te tonen dat ze werkelijk iets kunnen veranderen in het bestaan van sommige van de meest impopulaire groepen in de marge van de samenleving'.

Fijn. Daarover kan dus nog jaren worden gesteggeld, en dat is ook het minste wat je over Diana zeggen kunt: er zal nog jaren over worden gesteggeld.

Minstens zolang hadden we, op deze plek, dankbaar door kunnen gaan met de rubriek Dianarama, die vandaag haar 73ste aflevering kent - alleen al het feit dat te Parijs een plantsoen haar naam gaat dragen, was deze week goed voor tientallen berichten van de internationale persbureaus, met internationale kleurenfoto's erbij. Maar het is mooi geweest.

Henrico Prins

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden