Diamantzaak krijgt politieke lading na verhoor justitie-top

De top van justitie en enkele kopstukken uit de financiële wereld zijn vorige maand gehoord over de diamantfraudezaak bij ABN Amro....

Ex-minister van Justitie Winnie Sorgdrager, haar hoogste ambtenaar Harry Borghouts, procureur-generaal Dato Steenhuis, het hoofd van de politie-directie Jacob van Ees, voormalig ABN Amro-topman Jan Kalff.

Dit illustere gezelschap werd in september ondervraagd door opsporingsambtenaar B. Kramer en hoofdinspecteur A. van Baren. Het onderwerp? De fraudezaak bij het diamantfiliaal van ABN Amro; een onderzoek naar de verduistering van 180 miljoen gulden door vier ex-bankmedewerkers.

Vice-voorziter L. van Schaardenburg van de Amsterdamse rechtbank hoorde de presentatie van het onderzoek donderdagochtend vol verbazing aan. 'Gelooft u mij, dit is ook nieuw voor ons', drukte ze de aanwezige advocaten en verdachten op het hart. Om vervolgens de zaak snel op te schorten en de in de rechtszaal aanwezige toehoorders in dezelfde verbazing achter te laten.

De opdrachtgever van dit opmerkelijke onderzoek - procureur-generaal J. de Wijkerslooth, de hoogste baas van het Openbaar Ministerie - moét zich wel rot geschrokken zijn om een dergelijk onderzoek te gelasten. Want wat kunnen deze zwaargewichten te maken hebben met een fraude-onderzoek dat al sinds 1997 loopt, en dat is gericht op een viertal ex-bankmedewerkers en een groep Libanese diamanthandelaren?

Uit het dossier dat donderdag aan de rechtbank werd overhandigd, blijkt dat De Wijkerslooth in actie kwam nadat een justitie-ambtenaar refereerde aan een vergadering in april 1996 van het bovengenoemde gezelschap. Dat kwam naar boven bij de beantwoording van Kamervragen die in april dit jaar werden gesteld.

In de marge van die vergadering in 1996 zou Kalff hebben gesproken over een grote fraude.

Bedoelde hij de diamantfraude? Dat kon niemand zich meer herinneren. Toch wilde De Wijkerslooth dat hebben uitgezocht. Want als Kalff zou hebben gedoeld op de diamantfraudezaak, zou dat 'aanleiding vormen om eventuele strafrechtelijk relevante betrokkenheid van de bank verder te onderzoeken', schreef De Wijkerslooth.

Daardoor kan ABN Amro, tot dusver slachtoffer in de diamantfraude, ineens verdachte worden. Die verandering in status zou een vervelend probleem opleveren voor minister Korthals van Justitie, zo blijkt uit een interne notitie van dit ministerie. Wordt de bank straks verdachte, dan heeft Korthals de Kamer jarenlang verkeerd geïnformeerd.

En dus wilde De Wijkerslooth de onderste steen boven hebben. Sommige ondervraagden herinneren zich de opmerking van Kalff over een grote fraude. Maar niets wijst erop dat de bankier doelde op de diamantfraude. Daarmee is de kou voor de bank uit de lucht.

Politiek krijgt de interventie van De Wijkerslooth mogelijk nog wel gevolgen. Het optreden van de procureur-generaal roept vragen op over de wijze waarop justitie met dit curieuze dossier is omgegaan. Is de Kamer nu wel of niet goed ingelicht door de minister?

Het dossier licht hierover wel een tipje van de sluier op. De teneur van de Kamervragen is dat er onbegrip bestaat voor de behandeling van ABN Amro in de strafzaak, zo stellen de adviseurs van De Wijkerslooth. 'Kennelijk is er een beeld ontstaan van klassenjustitie.'

Lastig, en dus krijgt De Wijkerslooth, die vreest voor de positie van de minister, het advies om de vragen te omzeilen.

'Voor zover de vragen (van de Kamer, red.) raken aan de vraag waarom ABN Amro zelf niet als verdachte is aangemerkt', moet volgens de adviseurs van De Wijkerslooth worden verwezen naar 'de strafzaak tegen de vier ex-medewerkers zonder nader op de vragen in te gaan'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden