' Diamanten zijn geen eerste levensbehoefte'

In kringen van zowel oud als nieuw geld is Gassan Diamonds befaamd. Maar president-directeur Benno Leeser (48) praat nuchter over de handel in de aanlokkelijkste edelsteen ter wereld....

'Plok!', doet de buizenpost. Benno Leeser, president-directeur van Gassan Diamonds, komt achter zijn met zwart kalfsleer beklede bureau vandaan en wandelt erheen, door zijn hyperstrakke werkkamer ter grootte van anderhalf leslokaal: 'Geen diamanten deze keer, hoor', inspecteert hij de zojuist gelande koker. 'Gewoon zettinkjes.'

Even daarvoor vertelde Leeser over de verkoop van diamanten aan rijkere, tot rond uit gefortuneerde klanten. Sommigen willen alleen komen als de smalle, lange kamer die grenst aan de zijne gegarandeerd vrij is. Daar staat het originele walnotenhouten meubilair van zijn overleden opa Samuel Gassan, grondlegger van het bedrijf; in die kamer stap je binnen in een oude wereld, toen handelen in diamant nog avontuur was.

Discretie gewaarborgd. Vips, zoals Benno Leeser ze omschrijft, gaan meteen met de lift naar de derde verdieping en worden snel doorgesluisd naar grootvaders kamer - hermetisch afgesloten van de rest van het gebouw.

'Privacy is bij ons heel belangrijk', zegt Leeser. 'Grote bestedingen moet je in rust kunnen doen.'

En dan staat er een kistje diamanten klaar, waaruit de klant kan kiezen?

'Wij hebben de buizenpost. De klant zegt wat ie mooi vindt en dan wordt het een en ander naar ons toegestuurd.'

Diamanten? Per buizenpost?

'Via de buizenpost worden de goederen...'

U bedoelt de diamanten?

'Onder andere diamanten. Ja, voor ons is het uiteindelijk gewoon een product.'

Zo praat Benno Leeser over de aanlokkelijkste edelsteen ter wereld. De handel hierin mag voor buitenstaanders mysterieus en ondoorgrondelijk lijken, de directeur vindt de mystiek die rond het vak hangt eigenlijk flauwekul - al zal hij dat niet met zoveel woorden zeggen. Leeser, ras-Amsterdammer, is vanaf zijn vijfde bezeten van Feyenoord en dat zegt genoeg. Het showerige van Ajax, en dan ook nog die Arena ('net een evenementenhal'), is aan hem niet besteed. Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg.

Vanuit diezelfde nuchterheid wil hij best praten over geld en rijkdom, een delicaat onderwerp voor de meeste miljonairs: 'Wij hebben de pers ook weleens nodig, dus moet ik net zo goed bereid zijn de pers te helpen. Maar namen zal ik nooit noemen. En op sommige vragen zal ik geen antwoord geven.' Dus wat zegt Leeser, op de vraag of hij rijk is? 'Wat is rijk? Als je maar gezond bent.' En op de vraag hoeveel winst het bedrijf maakt: 'Heerlijk, om het woord winst weer eens te horen, na drie jaar met verlies te hebben gedraaid.'

Vervelend dat u niet meer in de Quote-topvijfhonderd staat?

'Nee hoor, helemaal niet. Je krijgt er toch maar rare verhalen van.'

In kringen van zowel oud als nieuw geld is Gassan Diamonds befaamd. 'Niet tegen Estelle zeggen dat ik hier sta, hoor, anders moet ik naar Gassan Diamonds', laat het glamourblad Miljonair Ruud Gullit grappen in een foto-onderschrift bij de miljonairsbeurs. In het Stan Huygens Journaal, societyrubriek van De Telegraaf, duiken Leeser en zijn tweede vrouw Kitty geregeld op. Zo mocht hij onlangs op een Cartierparty uitleggen dat klanten tegenwoordig vooral weer 'groot' willen; knoeperds van stenen dus.

Wat is de duurste diamant die hier is verkocht?

'Dat weet ik niet zo een, twee, drie.'

Hoe ver gaan klanten?

'Best ver.'

Hoe ver?

'Gelukkig heel ver.'

Maar hoe ver is dat dan?

'In ons vak kun je heel ver gaan. Op veilingen kom je soms ook bedragen van een half miljoen of een miljoen euro tegen.'

En dat is hier ook weleens verkocht, een mooi diamanten sieraad van een miljoen euro?

'Dat is hier gelukkig weleens verkocht.'

Discretie: zeg niet dat hij er van tevoren niet voor heeft gewaarschuwd.

Benno heeft het goed gedaan, hoor je bewonderend in juwelierskringen. Het had weinig gescheeld of hij was zijn vader opgevolgd in de damesmode - de chique Leeser-kledingzaken zijn een begrip in Amsterdam, voor dames op stand. Nadat Benno zijn havo had afgemaakt, regelde zijn vader een baan voor hem als assistent-inkoper bij de Bijen korf. Hij haakte op het laatste nippertje af: zijn ouders lagen in scheiding en Benno zou in zijn nieuwe baan moeten samenwerken met zijn vaders vriendin. 'U begrijpt de emoties die daarmee gepaard gingen.'

Opa Gassan, van moeders kant, zat al lang in de diamanten. Voor de Tweede Wereldoorlog als werknemer, als slijper in de 'diamantenfabriek' bij het Waterlooplein, in het prachtpand met de hoge, boogvormige ramen waarvan zijn kleinzoon later eigenaar zou worden. In de oorlog vluchtte Samuel naar Zwitserland, waar hij net kon overleven van het geld dat een handjevol gespaarde diamanten opbracht. Toen Samuel na de oorlog terugkeerde in Amsterdam, begon hij een slijperijtje voor zichzelf. En nog - het slijpsel van Samuel Gassan was van grote kwaliteit. 'Ik wil het hier wel een jaar proberen', zei kleinzoon Benno nadat zijn baan bij de Bijenkorf was afgeketst. Dat was dertig jaar geleden.

Wat kreeg u mee van uw opa?

'Hij vond dat je altijd first class moest reizen en in tophotels moest zitten, omdat je dan de juiste mensen tegenkomt. Dat is natuurlijk nog zo: daar ontmoet je eerder potenti klanten. Tegenwoordig reis ik veel minder. Vroeger zat ik een week per maand in Frankrijk, om daar zelf, met veel praten, diamant aan de groothandel te slijten. Nu stuurt diezelfde fabrikant mij een mail: ik wil tien steentjes hebben geleverd in week 46, ik wil veertien steentjes hebben in week 47.'

Jammer?

'Ik ben eraan gewend. Grootvader had toch een andere filosofie dan ik. Ik verkoop liever tien diamanten van 1000 euro dan diamant van 10.000 euro. Van die grote klant weet je nooit of hij het jaar daarop terugkomt. Opa zocht juist meer die uitzondering. Voor het American Hotel in Amsterdam hing een reclamebord van Gassan Diamonds. Een hotelgast kocht een keer een diamant van een ton, omdat hij bij het ontwaken dat bord zag. Dat moest dus altijd blijven hangen van grootvader.'

Het familiebedrijf heeft nu vijfhonderd werknemers en een omzet van 100 miljoen euro, inclusief de verkoop van aanstekers, pennen en horloges - van de goedkope Swatch tot topmerken als Cartier en Chopard. Gassan Diamonds bezit winkels en kantoren over de hele wereld. Broer Guy, hij woont in New York, doet de inkoop, Benno is vooral organisator en baas verkoop. De twee zoons uit het vorige huwelijk van zijn vrouw werken ook in het bedrijf, de dochter die ze samen kregen helpt bij de juweleninkoop.

Leeser zit hoger dan het bezoek; psychologisch bedenkseltje van binnenhuisarchitecten. De president-directeur lijkt jonger dan past bij zijn deftige beroep en overdonderende kantoor - de pakkenman is vandaag casual, in een zwarte broek en een zwart hemd. 'Ik kon het even niet opbrengen een pak aan te trekken, op zaterdag.'

Onder hem stroomt het pand vol. Jaarlijks bezoeken driehonderdduizend toeristen Gassan Diamonds; een aanzienlijk deel laat zich verleiden tot de aankoop van iets flonkerends. In het bedrijf worden 26 talen gesproken. De eerste verdieping richt zich op westerlingen, de tweede op toeristen uit het Verre Oosten. De Far East Desk heeft op zijn beurt zelfs weer een aparte afdeling voor Japanners: die willen het liefst door landgenoten worden geholpen.

De manager van de Japanse afdeling is net langs geweest, om zijn bezorgdheid te uiten over de ontvoeringen in Irak: de angst voor het groeiende terrorisme doet de handel geen goed. De afgelopen jaren waren moeilijk voor Gassan Diamonds. Een personeelslid stal voor 20 miljoen gulden aan diamanten, Sars beperkte de reislustigheid van toeristen uit het Verre Oosten drastisch en de algehele economische malaise maakte dat mensen diamanten maar even lieten voor wat ze waren. Leeser, serieus: 'Diamanten zijn geen eerste levensbehoefte.'

In de tijden van de nieuwe economie leek het niet op te kunnen.

'Op het hoogtepunt van de internethype heb ik mijn ouders gevraagd of ze me wel helemaal goed hadden opgevoed. Dan las ik in de krant dat een bedrijf ik weet niet hoeveel verlies had geleden, maar dat werd helemaal niet erg gevonden. Terwijl ik heb meegekregen dat je iets moet verkopen voor meer geld dan je hebt ingekocht.'

Hebben uw ouders u de waarde van geld bijgebracht?

'Zowel mijn broer als ik doen niet heel gek met geld, dat hebben we wel meegekregen. Mijn moeder vindt het overdreven als ik in de winter frambozen eet.'

Maar dat doet u wel?

'Ja. Tegenwoordig zegt ze er niet zo veel meer van. Ik ben intussen ook al 48. Ik mag nou toch wel zelf bepalen wat ik eet. Maar mijn vader is anders, hoor. Die eet nog vaker frambozen dan ik.'

Uw ouders verschillen nogal.

'Dat mijn ouders zijn gescheiden, is niet het gekste wat er bestaat. Mijn vader is mode en modeshows en noem maar op. Mijn moeder is vice-president van de Amsterdamse rechtbank en president-commissaris bij Gassan Diamonds. Zij is wars van alle glitter en glamour. Toen mijn vrouw beiden net leerde kennen, merkte ze op dat mijn vader over zijn toeren gaat als het water van de bloemen na twee dagen niet is ververst, terwijl mijn moeder nog de hoop heeft dat een plant die al anderhalf jaar dood is weer opleeft.'

Op wie lijkt u het meest?

'Ik zit er tussenin.'

Die grote societyparty's, vindt u die leuk?

'Wat ik tegenwoordig moeilijk vind, zijn die feesten waarbij ik vijf, zes uur aan tafel moet zitten. Daar ben ik te ongeduldig voor.'

Moet je dan de hele tijd naast dezelfde blijven zitten?

'Je kunt pech hebben. Maar aupt: als je zes uur naast iemand zit, heb je op een gegeven moment de meeste theorieen verhalen wel gehad.'

Hoeveel van dat soort party's heeft u?

'Wij hebben een druk sociaal leven. In het weekend proberen we een dag vrij te houden, maar dat lukt niet altijd. Door de week hebben we gemiddeld ook twee avonden iets. En nu komen de grote juwelen- en horlogebeurzen in Basel en Gen eraan. Voor de eerste avond hebben we al negen uitnodigingen liggen.'

Bent u een feestvierder?

'Ik ben niet heel uitbundig. Mijn vrouw praat gemakkelijker. Ik ben rustiger, drink ook bijna niet. Vind ik heel storend, mensen die te veel drinken. Dat zijn partijen waarbij ik blij ben om twaalf uur te kunnen vertrekken.'

Zonde.

'Mijn moeder noemt dat goldener sores, hGouden zorgen.'

Echte zorgen had Benno Leeser toen een nieuwe werknemer, een voormalige legerkok die ooit in Bosniiende, in 2001 voor 20 miljoen gulden aan diamanten het pand uit smokkelde. Diefstal door werknemers is in de juwelenbranche niet te verzekeren. Het was een spectaculaire diefstal, in alle opzichten. Wereld nieuws. De werknemer meldde na sluit ings tijd dat hij het cadeau voor zijn moeder, een magnetron, was vergeten. Hij kreeg van de portier de sleutel van de sorteerkamer, een vertrek waar nooit iemand alleen mag zijn. In razend tempo vulde hij de doos met honderden diamanten.

Met een deel van de stenen vluchtte de werknemer naar Duitsland, Frankrijk en Me xi co. Daarna meldde hij zich bij de politie: hij was het onderduiken beu. Curieus detail: het merendeel van de diamanten bleek verborgen te zitten in de voet van een kunstwerk aan de rand van Almere.

Hoe groot is de uiteindelijke schade?

'We zijn nog steeds voor 2 miljoen gulden aan diamanten kwijt. Een gedeelte van de buit heeft ie erdoorheen gejaagd.'

Fijne werknemer.

'Ik heb hem zelf aangenomen. Ik wist dat ie al eerder failliet was gegaan in het diamantenvak. Maar dat hoeft niet per se slecht te zijn. Iemand kan dan juist extra gemotiveerd zijn. En ja, dan word je toch knap teleurgesteld.

'Waarbij ik wel wil opmerken dat we hartstikke grote blunders hebben gemaakt.'

Bent u wantrouwender geworden?

'Nee. Een gezond wantrouwen zat er bij mij altijd al in.'

In de diamantenhandel ben je altijd meer op je hoede.

'Ja. Het gaat altijd om veel geld.'

Beseft u nog steeds de waarde van geld?

'Een week geleden moest ik 39 euro afrekenen bij de drogisterij voor een pakje tandenstokers, vier scheermesjes, twee tandenborsteltjes, neusdruppels en een doosje Saridon. Zegt die caissi: ''U kijkt me zo aan, u vertrouwt me niet.'' Ik zeg: ''Daar heeft het niks mee te maken. Maar ik stop nu voor bijna 100 gulden in een plastic tasje en heb nog helemaal niets.'' Ook ik moet beseffen waaraan ik mijn geld uitgeef.'

Waaraan geeft u het uit?

'Voetbal, kleding, eten. Ik ga heel graag uit eten met twee, vier, zes man. In Groot Paar denburg, Christophe, het Amstel Hotel. Niet goedkoop, maar absoluut niet te duur, het Amstel Hotel. Maar mijn vrouw had in haar eerste huwelijk minder geld en die zegt weleens: ''Benno, wat wij aan eten uitgeven is niet normaal.'' Maar ik vind dat belangrijk. Een ander zegt ook: ''Wat jij aan voetbal uitgeeft is gestoord.'''

Hoeveel is dat?

'Weet ik veel. Als er een goede wedstrijd in Milaan is, vind ik het leuk daarheen te vliegen. Een ander zegt: ''Zonde van het geld.'' Maar die gaat naar de opera en dat begrijp ik dan weer niet. Een van die drie tenoren trad op, bij de introductie van een nieuw Chopardhorloge. In een witte abdij, in Zwitserland. Iedereen vond het fantisch. Ik zeg: ''Nou, ik vond het ook fantisch. 1733 Tegeltjes rechts en 230 links.'' Ha!'

Geen kunst en cultuur voor u?

'Ik geef niets uit aan kunst. Een goede vriend van mij kreeg een verhouding met een mevrouw en ging ineens in de kunst. Ik zeg: ''Op deze mevrouw ga je he-le-maal leeg. Dit slaat he-le-maal nergens op. Je bent nog nooit van zijn leven in schilderijen geeresseerd geweest en nu hangt het he-le-maal vol.'' Zeven jaar later was ie gescheiden.'

In de wereld van de nouveaux riches zie je vrij veel mannen met jongere vriendinnen.

'Die de tweede leg hebben. Nou, ik heb een vrouw van zeven jaar ouder. Voor zo'n vrouw die dertig jaar jonger is, ben ik ook al te nuchter. Ik vind het best wel ziel... Kijk, ik heb het natuurlijk met mijn grootvader meegemaakt. Mijn grootvader kreeg na zijn scheiding een vrouw die jonger was dan mijn moeder. In de laatste fase van zijn leven was het grootste probleem dat ze niet meer op hetzelfde moment moe waren.'

U krijgt ze hier natuurlijk geregeld binnen, mannen die iets willen kopen voor hun nieuwe, jeugdige vriendin.

'Dat spel speel je op een correcte manier mee. Een klant iets verkopen is ook een klant entertainen. Mijn vrouw heeft daar meer rust voor dan ik, dus die doet vooral dat soort verkopen. Zij hoort al die verhalen aan en gaat er zo discreet mogelijk mee om.'

Wat als de man nog getrouwd is?

'Uiteraard gebeurt dat. Wij geven daar geen oordeel over.'

Is het weleens misgelopen, omdat u veronderstelde dat de man iets voor zijn wettige vrouw had gekocht?

'Zoiets hoef je maar keer in je leven fout te doen en dan doe je het nooit meer. Mijn vrouw heeft het gehad. Vroeg ze op een partij aan een echtgenote: ''En, hoe vond je het horloge?'' Was er even geen aansluiting.'

Hoe verging het uw oma na de scheiding?

'Mijn grootouders waren al gescheiden voor de Tweede Wereldoorlog. Mijn moeder kwam met haar moeder in het concentratiekamp terecht. Daar overleed de tweede man van mijn grootmoeder. Mijn moeder heeft van haar zesde tot haar negende in het concentratiekamp gezeten. Van haar heb ik geleerd dat de twee pinda's die overblijven van een feest niet worden weggegooid.'

Hoe kijkt uw moeder naar die galadiners?

'Ze is president-commissaris, dus als ze mee moet, gaat ze mee. Maar eigenlijk moet ik haar er niet mee naartoe nemen.'

Wat zegt ze dan?

'Waar maken die mensen zich in godsnaam druk over?'

En wat zegt u dan?

'Die betalen onze boterham.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden