nieuwsdiabetesbehandeling

Diabetespatiënten krijgen door patiënt ontworpen kunstmatige alvleesklier

Honderd Nederlandse diabetespatiënten krijgen binnenkort een kunstmatige alvleesklier. Door het apparaat hoeven ze niet meer zelf hun bloedsuikerspiegel in de gaten te houden. Dat verbetert de kwaliteit van leven en scheelt naar verwachting veel ziekenhuisopnames.

Werktuigbouwkundige Robin Koops, die zelf lijdt aan diabetes, bouwde de kunstmatige alvleesklier in zijn garage.Beeld Lars van den Brink

‘Dit is een grote sprong voorwaarts bij de behandeling van diabetes’, zegt Rens Vandeberg van het Diabetes Fonds, dat investeert in de kunstmatige alvleesklier. ‘Patiënten zijn positief over het apparaat en ze voelen zich gezonder en gelukkiger.’ Mogelijk zijn er in de toekomst grote groepen patiënten met diabetes mee te helpen. Nederland telt 1,2 miljoen diabetespatiënten.

De kunstmatige alvleesklier is een uitvinding van de Nederlandse werktuigbouwkundige Robin Koops, die zelf lijdt aan diabetes. Hij besloot na zijn diagnose in zijn garage zo’n apparaat te bouwen. Elk prototype testte hij eerst op zichzelf. Na ruim vijftien jaar onderzoek en patiëntenstudies is het apparaat nu klaar voor de markt.

Deze maand zullen de eerste honderd patiënten met diabetes type 1 een kunstmatige alvleesklier in gebruik nemen. Het bedrijf van Koops, Inreda Diabetic, werkt samen met zorgverzekeraar Menzis, dat de behandeling volledig zal vergoeden. In de toekomst hoopt Koops ook afspraken te maken met andere zorgverzekeraars.

Trillen en zweten

Menzis verwacht dat inzet van de kunstmatige alvleesklier zal leiden tot een afname van het aantal ziekenhuisopnames, zegt een woordvoerder, ‘maar bovenal dat het leven voor een grote groep mensen met een chronische aandoening een stuk aangenamer wordt.’ De zorgkosten voor deze groep patiënten zullen zeer waarschijnlijk dalen, al kan de verzekeraar niet becijferen hoeveel het scheelt.

De geselecteerde patiënten – voorlopig betreft het alleen volwassenen – zijn veel met hun ziekte bezig. Zo houden ze hun bloedsuikerspiegel in de gaten met een permanente sensor of een bloedprik in de vinger. Ook dienen ze zichzelf insuline toe, waarbij ze rekening moeten houden met de te verwachten inspanning en de maaltijden die ze zullen gebruiken. Spuiten ze te veel, dan volgt een zogeheten hypo, met verschijnselen als hoofdpijn, trillen, zweten of bewustzijnsverlies. Te weinig insuline is ook ongezond.

Met de kunstmatige alvleesklier verdwijnt het gedoe. Bijzonder aan het apparaat, dat zo groot is als een flinke mobiele telefoon, is dat het continu de suikerspiegel meet en die voortdurend bijstuurt. Zijn de bloedsuikerwaarden te hoog, dan dient het apparaat wat insuline toe. Zijn ze te laag, dan krijgt de patiënt glucagon ingespoten, een hormoon dat het lichaam zelf ook gebruikt om de suikerspiegel te laten stijgen. Er zijn wereldwijd nog geen andere apparaten op de markt toegelaten die glucagon op deze manier gebruiken.

Geen genezing

‘Het is fantastisch dat er systemen komen waar patiënten niet of nauwelijks meer omkijken naar zullen hebben’, zegt Hanno Pijl, hoogleraar diabetologie bij het LUMC in Leiden, die niet bij het project betrokken is. Ook hij verwacht dat de kunstalvleesklier leidt tot een flinke verbetering van de kwaliteit van leven en minder complicaties op de lange termijn.

Wel benadrukt Pijl dat het apparaat geen genezing biedt. ‘De glucoseregulatie wordt nooit helemaal normaal.’ De kunstmatige alvleesklier zal ook niet voor iedereen een oplossing zijn. ‘Sommige mensen vinden het niet fijn om de hele dag met iets aan en in hun lijf rond te lopen’, zegt de hoogleraar.

Als het project met de eerste honderd patiënten een succes is, hoopt Koops meer apparaten te kunnen leveren. Maar hij wil niet te hard van stapel lopen. ‘Voor onze organisatie is dit een omslagpunt. Tot nu toe waren we druk met de ontwikkeling. Nu moeten we gaan leveren, trainingen geven en ondersteuning bieden. Dat moet ook op een goede manier gebeuren.’

Zelf zou Koops overigens al niet meer zonder zijn kunstalvleesklier kunnen. Hij gebruikt het apparaat nu al twee jaar. ‘En het is top. In die tijd heb ik geen enkele keer een hypo gehad’, zegt hij. ‘Laatst vergat ik een hele ochtend te eten, omdat ik zo hard aan het werk was. Dat was geen enkel probleem. Ik loop twee of drie keer in de week hard. Voorheen was dat kansloos. Het voelt echt of ik mijn leven weer terug heb.’

De man die voor zichzelf een kunstmatige alvleesklier ontwierp

Toen hij ontdekte dat hij diabetes had, kreeg machinebouwer Robin Koops te horen dat hij maar het best een rustig leven kon gaan leiden. In plaats daarvan besloot hij in zijn garage een revolutionaire kunstmatige alvleesklier te bouwen. Rik Kuiper schreef vorig jaar voor Volkskrant magazine een verhaal over de soms krankzinnige ontstaansgeschiedenis van het apparaat. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden