Analyse Femke Halsema

Deze zes mensen worden de grootste lastposten voor burgemeester Halsema

Van uitgeprocedeerde asielzoekers tot de brandweer: de zes grootste problemen voor Femke Halsema aan de hand van vijf bekende Amsterdammers en één Hagenees.

Femke Halsema. Beeld ANP

1. Khalid Jone – Illegaliteit

Wat te doen met de uitgeprocedeerde asielzoekers van We Are Here? Burgemeester Femke Halsema zal daar, als hoeder van de openbare orde in de stad, nauw bij betrokken zijn, en treft daarbij de Soedanees Khalid Jone. ‘We willen ons niet langer verstoppen in de illegaliteit, maar laten zien dat we er zijn’, aldus Jone, die zich heeft ontpopt tot de eloquente woordvoerder van de groep die al zes jaar door de stad trekt.

Lang was er weinig aandacht voor de kettingkrakers, maar na de gemeenteraadsverkiezingen werd de groep ineens brandpunt van een hevige politieke links-rechts-tegenstelling. Waarnemend burgemeester Van Aartsen (VVD) werd door partijgenoten neergezet als een slappeling omdat hij te coulant zou zijn richting de groep.

Inmiddels brengt het grootste deel van We Are Here de nacht door in de gemeentelijke bed-bad-broodopvang. Daar wachten ze op de 24-uursopvang die het stadsbestuur – zeer tegen de zin van het kabinet in – wil oprichten voor ongeveer vijfhonderd uitgeprocedeerden. Tegelijkertijd moet Halsema in Den Haag samen met andere gemeenten onderhandelen over het optuigen van een Landelijke Vreemdelingen Voorziening, die in de plaats moet komen van de ge­meentelijke opvang.

2. Mark Rutte - Rijksgelden

Terwijl de rechtse meerderheid in de Tweede Kamer en de linkse meerderheid in Amsterdam elkaar graag publiekelijk bestoken, heeft de hoofdstad het Rijk de komende tijd keihard nodig. Acute grief: extra agenten. De Amsterdamse politie piept en kraakt onder de groeiende toeristenstroom en de heftige drugshandel. Maar ook voor alle bouwambities in de stad is steun uit Den Haag en de regio nodig. Nieuwe metrolijnen en aardgasloze wijken komen er namelijk niet zonder mega-investeringen uit de schatkist. Als die onderhandelingen eventjes stroef verlopen, is het prettig dat premier Mark Rutte zijn telefoon opneemt.

Wat dat betreft begint Femke Halsema goed. Zij en Rutte zagen elkaar jarenlang bijna dagelijks op het Binnenhof. De persoonlijke verhoudingen tussen de huidige premier en de nieuwe burgemeester van Amsterdam waren altijd goed, en zijn dat nog steeds. ‘Ik ken haar als een prettig mens en een autonoom denker’, zei Rutte afgelopen vrijdag na de bekrachtiging van Halsema’s kandidatuur. Het is een verstandhouding die zij moet koesteren.

Femke Halsema (GroenLinks) en Mark Rutte (VVD) op het Binnenhof na afloop van overleg met de informateurs Uri Rosenthal en Jacques Wallage tijdens de onderhandelingen over een kabinet paars-plus in 2010. Beeld ANP

3. Saadia Ait-Taleb – Stadscontacten

Het pijnlijke, laatste raadsdebat van Eberhard van der Laan ging over het strafontslag van een van zijn belangrijkste medewerkers op het gebied van antiradicalisering in de stad. Saadia Ait-Taleb moest vertrekken nadat zij had verzwegen dat ze een relatie had met een man die zij inhuurde voor een antiradicaliseringsproject.

Met de lopende ontslagzaak tegen Ait-Taleb zal Halsema zelf waarschijnlijk weinig bemoeienis hebben. Wel met het gat dat de affaire heeft achtergelaten. Uit woede over Ait-Talebs behandeling verbraken bijvoorbeeld enkele ‘sleutelfiguren’ hun band met de gemeente. Zij moesten de ‘ogen en oren’ zijn in buurten waar jongeren zich verleid voelen tot radicale vormen van de islam.

Waarnemend burgemeester Jozias van Aartsen maakte het herstel van ‘stadscontacten’ in de wijken afgelopen maanden al tot topprioriteit. In de eerste plaats om dreigingen van terrorisme op tijd te zien, maar ook vanwege de heftige criminaliteit waarin zo veel Amsterdamse jongeren verzeild raken.

Het drugsgerelateerde geweld in de stad wordt alsmaar heftiger en ontwrichtender. Het leidde dit jaar onder meer tot een gruwelijke ‘vergisliquidatie’ van een 17-jarige stagiair, in een vol buurthuis. En tot de moord op de broer van een kroongetuige, die zelf niet bij criminele activiteiten betrokken was.

4. Annabel Nanninga – Verdeelde raad

In een sterk verdeelde gemeenteraad – met twaalf partijen, waaronder Forum voor Democratie, Denk en Bij1 – moet de linkse Halsema bewijzen dat zij als burgemeester alle verschillende stemmen evenwichtig aan het woord laat. Critici, Annabel Nanninga van ­Forum voor Democratie voorop, zullen Halsema anders met genoegen voor de voeten gooien dat zij geen ‘burgemeester van alle Amsterdammers is’.

Tegelijkertijd moet de burgemeester, als verantwoordelijke voor de openbare orde in de stad, ook inhoudelijk met de raad in debat. Het is een onderwerp waarop Nanninga, samen met VVD en CDA, constant de confrontatie zoekt met de burgemeester. Daarop zal waarnemende burgemeester Jozias van Aartsen Halsema inmiddels al hebben voorbereid. Hij moest afgelopen maanden haast wekelijks weerwoord bieden, als hij in de ogen van het rechter smaldeel van de gemeenteraad te soft was voor al dan niet verwarde krakers, vluchtelingen of radicalen.

5. Leen Schaap – Brandweer

Lukt het Halsema om weer grip op de brandweer te krijgen? Bij het korps hoofdstedelijke brandweer heerst een onacceptabele gesloten cultuur, zo vindt men althans op het stadhuis. Door lange ­24-uursdiensten werken de brandweerlieden slechts enkele dagen in de maand; ze houden er daarnaast nog andere banen op na. Intussen loopt het korps enorm achter met preventieve huisbezoeken.

Toenmalig burgemeester Eberhard van der Laan benoemde de ‘blauwe’ politiecommissaris Leen Schaap twee jaar geleden als hoogste brandweerman. Schaap – die aanvankelijk niet eens welkom was om sommige kazernes – verkeert inmiddels op voet van oorlog met een deel van zijn manschappen. Hij sprak in een interview over ‘de maffia van de medezeggenschap’, wat de sfeer er niet beter op maakte.

6. Prins Bernhard jr. – Pandjesbazen

De ondernemende prins haalde vorige jaar het nieuws als eigenaar van tientallen huurhuizen in de stad. Hij werd zo symbool voor een groep mensen die miljoenen verdient aan het succes van de hoofdstad. Met de komst van steeds meer toeristen en buitenlandse bedrijven, stroomt het geld door de stad.

Tegenover de ‘winnaars’ van deze ontwikkelingen, staat ook een toenemende groep Amsterdammers die zich er het slachtoffer van voelt. Torenhoge huren, onbetaalbare koophuizen, snel veranderende buurten en overlast hakken erin. Het is een van de grootste politieke thema’s in de stad, waar de burgemeester maar zeer beperkt over gaat. Toch zullen Amsterdammers van Halsema verwachten dat zij, net als Eberhard van der Laan, hun zorgen hierover verwoordt. 

AMSTERDAMSE BURGEMEESTER FEMKE HALSEMA WIL HOEDSTER VAN DE VRIJHEID ZIJN

Met een lofzang op de vrijheid heeft Femke Halsema donderdagmiddag het burgemeesterschap van Amsterdam aanvaard.

INTERVIEW FEMKE HALSEMA: ‘IK MOET HET OLIEMANNETJE ZIJN OF ZO U WILT HET OLIEVROUWTJE ZIJN IN EBERHARDS GROTE SCHOENEN’

Ze heeft zo haar mening over de bijkans agressieve aanvallen die haar, ver voor haar benoeming, ten deel vielen. Maar Femke Halsema is sinds donderdag burgemeester van Amsterdam. ‘Ja, ik bezit de stevigheid en de kalmte om de stad te helpen in moeilijke perioden.’

INSPIRATIE VOOR FEMKE HALSEMA: IN DEZE FILMS EN SERIES ZIJN VROUWEN DE BAAS

Ter gelegenheid van de burgemeestersbenoeming van Femke Halsema vroegen we filmrecensent en columnist Floortje Smit naarfilms en tv-series waarin vrouwen de baas zijn.

PROFIEL: VOOR FEMKE HALSEMA KOMT IN AMSTERDAM ALLES SAMEN

Toen haar naam voor het eerst viel als mogelijke opvolger van Eberhard van der Laan, kreeg Femke Halsema van alle kanten harde kritiek. Toch wordt zij de nieuwe burgemeester van de hoofdstad. In het logge Amsterdamse stadhuis wacht haar een zware taak, maar de functie heeft álles waar Halsema al jaren gepassioneerd mee bezig is.

ANALYTISCH STERKE FEMKE HALSEMA MOET NOG WEL WAT AMSTERDAMSE HARTEN VEROVEREN

In april legden we Halsema langs de meetlat van de vertrouwenscommissie. Lees dat hier terug.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.