Deze week mindfulness

Olaf Tempelman speurt naar boeken over eigentijdse fenomenen.

Minnespel, mindervalide, minderbroeders - dat zijn wat alternatieven die de spellingcontrole van Microsoft Office 2003 serveert voor 'mindfulness'. Het niet-herkennen van dat begrip is het onderstrepen van je gedateerdheid. Mindfulness is de snelst oprukkende term in het grootste boekengenre van deze tijd, het genre dat draait om de vraag: hoe word je gelukkig of gelukkiger? Zelf begreep ik er lang niet veel meer van dan de bejaarde spellingcontrole van Bill Gates. Ik dacht bij mind full onder meer aan een vol hoofd. Het mijne is dat regelmatig en ik beveel het niemand aan. Ook had ik de associatie met de roltrappen van Schiphol en de mechanische vrouwenstem die om de paar seconden mind your step zegt, wat ongeveer hetzelfde is als be mindful of your step.


Dankzij Mirjam Spijker en Milena Hilstra, moeder en dochter, oprichtsters van het Centrum voor Mindfulness Texel en auteurs van het prettige Mindful Family Werkboek (BBNC; ¿ 17,95), heb ik geloof ik wat meer van het concept begrepen. Mindfulness is een mengsel van oude dingen uit het Oosten en moderne dingen uit het Westen. In het werkboek zie je dat meteen aan de tekeningen op de speciale 'kidspagina's'. Een soort teletubbie-achtige wezens zitten in de lotushouding: 'In moeilijke situaties helpt je dit terug te gaan naar een rustig gevoel.' Oost en West komen ook samen in de man die van mindfulness een wereldwijd fenemoon maakte, Jon Kabat-Zinn, moleculair bioloog en meditatieleraar, oprichter van de Stress Reduction Clinic van de universiteit van Massachusetts. Oosterse technieken die bij zijn patiënten voor een afname van de hoeveelheid stresshormonen in het bloed zorgden, integreerde hij in een Mindfulness Based Stress Reduction-programma.


'Aandachtig zijn in het hier en nu zonder ergens over te oordelen', vat Kabat-Zinn het zelf samen. Wie sceptisch is, kan zeggen dat je daar veel kanten mee opkunt. Maar bij mindfulness zie je dingen niet snel een verkeerde kant opgaan - het is een soort boeddhisme-light. De actieve westerse mens, 'oplossings-, resultaat- en toekomstgericht', leert schakelen van een 'doe-modus' naar een 'zijn-modus'. Daarin onderbreekt hij even zijn gedachtenstroom en zijn neiging tot streven. Het is een maaltijd uit de Himalaya waar de scherpste rode pepers uit zijn gehaald. In het boeddhisme zijn gedachten illusoir, in de wereld van de mindfulness zijn gedachten 'gebeurtenissen waar je even niets mee aanhoeft'. Op kidspagina 76 van het Mindful Family Werkboek kun je een Piekerdoosje uitknippen. Voor het slapen gaan doe je er al je troeblerende gedachten in. Mijn 4-jarige dochter heeft het al in elkaar geknutseld en de mediterende teletubbies roze gekleurd.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden