Deze week: Het gelukscommando

OLAF TEMPELMAN

Op 1 mei was je blij, althans, dat werd in Europa's oude rode dictaturen van je verwacht. Ex-slachtoffers van festiviteiten op de Dag van de Arbeid kunnen je vertellen dat vreugde op commando zelden opborrelde. In Nederland kwam je de eerste mei door zonder polonaise. Maar wat de kleur rood vermag, kan de kleur oranje ook. Ik geloof dat ik iets van het Dag van de Arbeid-gevoel heb ervaren toen het Nederlands elftal alweer een kwart eeuw geleden Europees kampioen werd. Overal zag je vreugde-uitbarstingen. Ik voelde niets en probeerde vergeefs de vervreemding te bestrijden door tegen mezelf te zeggen: voel nou ook eens wat.

In De kunst van het reizen van Alain de Botton zit een fraaie passage over een vakantie op Barbados. De Botton en eega leven in grijs Londen toe naar de tropische zon. Als ze eindelijk over het palmenstrand lopen, wachten ze op geluk dat hen zal overspoelen. Het komt niet en De Botton weet waarom: niets belemmert het ontstaan van geluksgevoelens meer dan de imperatief.

Uit het pakhuis zo-word-je-gelukkig-boeken van de afgelopen jaren herinner ik mij Het Geluk Project van de New Yorkse advocate Gretchen Rubin vooral om deze reden: tijdens het lezen spookte een alternatieve titel door mijn hoofd, 'Het Geluk Commando'. Rubin is succesvol, gezond, heeft een leuke man en leuke kinderen en is toch niet gelukkig. Dus maakt ze van geluk een project. Ondertitel: 'Een gelukkiger leven binnen 12 maanden'. Het happy end vond ik nauwelijks minder ongeloofwaardig dan de dubbele regenboog die aan de hemel verscheen bij de geboorte van Kim Jong-il.

Maak van geluk een project en de resultaten zijn die van een doorsneeprojectgroep. Dat kan de paradox verklaren dat de grootste geluksboekenproducent ter wereld, de VS, het in menig geluksklassement aflegt tegen België en Brunei. Gelukkig kan daar verandering in komen: in de VS roeren zich tegenkrachten.

Oud-Time-columniste Barbara Ehrenreich zit in de voorhoede. Al jaren werkt zij gestaag aan een oeuvre van 'ongeluksboeken'. In haar laatste werk Smile or Die: How positive thinking fooled America and the world verbindt ze blijdschap met de financiële crisis. De kritieken waren, een interessante paradox, vrijwel unaniem verheugd.

Net vertaald is Tegengif van de in New York woonachtige Brit Oliver Burkeman. Ondertitel: 'Geluk voor mensen die een hekel hebben aan positief denken'. Het begint in een stadion in Texas, bij het motivatieseminar Get motivated! Vanaf het podium roept een geluksgoeroe: 'Denk nooit meer aan het woord onmogelijk!' Burkeman citeert wat Dostojevski in Winterse opmerkingen over zomerse indrukken te berde bracht over de ijsbeer: probeer maar eens één minuut niet aan een ijsbeer te denken. De meesten van ons lukt dat niet.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden