Deze vijf willen het CDA leiden: drie Haagse politici, een bestuurder van buiten en een komiek

Er hebben zich vijf kandidaten gemeld voor het lijsttrekkerschap van het CDA: drie Haagse politici, een bestuurder uit de onderwijswereld en een zelfverklaard politiek cabaretier. Morgen worden de aspiranten getoetst door de selectiecommissie onder leiding van CDA-corryfee Yvonne van Rooy. Maandag maakt de partij bekend welke kandidaten voldoen aan de profielschets. Die avond gaan ze meteen met elkaar voor het eerst in debat. Hieronder de vijf nog een keer op een rij, op volgorde van bekendheid en kans van slagen.

Fractievoorzitter Van Haersma Buma op campagne voor het CDA in 2011 tijdens herindelingsverkiezingen Beeld anp

Sybrand van Haersma Buma (46) trad aan als fractievoorzitter in de schaduw van Maxime Verhagen. Verhagen had het twijfelende CDA over de drempel van de gedoogconstructie getrokken. Toen Ab Klink opstapte, werd het Van Haersma Buma die met de twee dissidenten Koppejan en Ferrier in de gelederen de fractie in de Kamer moest gaan leiden.

In die hoedanigheid schoof hij ook aan bij de onderhandelingen in het Catshuis. Zeven weken toonde hij zich fractieleider van een bestuurderspartij, bereid tot compromissen die het hart van zijn partij raakten (zoals 750 miljoen korten op ontwikkelingssamenwerking). Voor Wilders was het niet genoeg. Toen de PVV-leider uit de onderhandelingen stapte, begon Van Haersma Buma te schitteren. Hij zei op een overtuigende manier totaal verbijsterd te zijn over het opstappen van Wilders. Wilders en alleen Wilders was hier de verantwoordelijke, dat was zijn boodschap. 'Het schip was in de haven, maar Wilders heeft het laten stranden.' En Van Haersma Buma voegde de daad bij het woord. Nog geen week later lag er een akkoord met VVD, D66, GroenLinks en de ChristenUnie.

Hij staat bekend als een degelijk politicus, maar ook een scherp debater en een man met humor. In veel opzichten een tegenpool van Verhagen, de strateeg die in vergaderkamers flink uit zijn vel kan springen. Niet Van Haersma Buma, die stookt niet, die houdt de gelederen juist gesloten.

Sybrand van Haersma Buma Beeld anp

Liesbeth Spies (46) volgde in november Piet Hein Donner op als minister van Binnenlandse Zaken. Nu, een half jaar later, is ze alweer demissionair en bereidt ze zich voor op de volgende baan: het lijsttrekkerschap van het CDA. Als minister ijverde ze voor het boerkaverbod en het verbod op dubbele nationaliteiten, punten van de PVV-agenda, maar ze schreef ook een wetsvoorstel voor transparantie van partijfinanciering (tegen het zere been van de PVV). Als kandidaat-lijsttrekker probeert ze snel afstand te nemen van de voormalig gedoogpartner. Zowel boerkaverbod als het verbod op dubbele nationaliteiten mogen wat haar betreft in de prullenbak.

Spies is een oudgediende binnen de partij. Ze begon als raadslid in haar geboorteplaats Alphen aan den Rijn en werd later gedeputeerde in het provinciebestuur van Zuid-Holland. Van 2002 tot 2008 was ze Kamerlid. Drie jaar lang was ze vicefractievoorzitter naast fractieleider Pieter van Geel. Ze is geen opvallend politica binnen het CDA, niet uitgesproken links of rechts, maar iemand die mensen bij elkaar houdt.

Zij was niet degene die in 2010 in zee ging met de PVV, maar tijdens haar kortdurende ministerschap verdedigde ze wel enkele van de meest pijnlijke punten uit het gedoogakkoord. Daarover zal ze in de CDA-lijsttrekkersdebatten uitleg moeten geven.

Liesbeth Spies Beeld anp

Madeleine Van Toorenburg (43) meldde zich als laatst voor de lijsttrekkersverkiezing, op de dag van de deadline maakte ze haar kandidatuur op twitter bekend. Ze is relatief nieuw binnen de partij, in 2006 stond ze op de kieslijst en in 2007 kwam ze in de Kamer. Ze is woordvoerder op het onderwerp justitie. Daarvoor werkte ze bij een jeugdinrichting en zat een tijd in de directie van een gevangenis.

De ambitie om de Kamer in te gaan, kwam pas tijdens haar werk in de jeugdinrichting, waar ze zich bezighield met het uitvoeren van beleid. Daar ontstond haar interesse voor de politiek.

Ook Van Toorenburg heeft geen uitgesproken rechtse of linkse lijn. 'Amicaal door het midden', zo betitelt ze het zelf. Ze doet mee aan de verkiezingen omdat ze vindt dat er genoeg te kiezen moet zijn voor de leden.

Madeleine van Toorenburg Beeld anp

Marcel Wintels (49) is bestuurder van scholenkoepels Fontys en Amarantis. Hij is de enige serieuze kandidaat die van buiten Den Haag komt. Een bestuurder die al vijftien jaar aan het hoofd van onderwijsinstellingen staat. En zijn bijbaan: voorzitter van de Wielerunie.

In de politiek is hij nog onervaren. Hij wil het CDA opschudden, zijn kandidatuur komt voort uit stevige kritiek op zijn partijgenoten in de Tweede Kamer en het kabinet. Hij is de man van buiten die de kritische noot kraakt over het mislukte avontuur met de PVV. Hij is ook degene die meteen hard de aanval zoekt en zijn concurrenten Van Haersma Buma en Spies van draaien beschuldigt.

Toch stemde hij in 2010 niet tegen samenwerking met de PVV. Hij legde zich erbij neer omdat hij geen ander alternatief zag. In de aanstaande debatten zal hij zijn kritiek alleen vol kunnen houden als hij daarin in het verleden ook consequent is geweest. Wintels is competitief en tegelijkertijd niet bang om met het CDA als oppositiepartij verder te gaan. Hij zet in op 30 zetels in september.

Marcel Wintels Beeld anp

En tenslotte:

Harry Wesselink
(60) is de komiek tussen de vijf. Het is moeilijk zijn kandidatuur serieus te nemen. Binnen het CDA geniet hij enige bekendheid als actief deelnemer aan congressen en bijeenkomsten. Maar voor het publiek is hij een volledig onbekende. Hij heeft geen politieke ervaring, maar, zo vindt hij, in Den Haag bakken ze er een potje van, dus er moet een frisse wind van buiten door de partij.

Hij noemt zichzelf politiek commentator, cabaretier en poëet. Hij komt van oorsprong uit Twente, runde een opvangcentrum voor asielzoekers en een toerismebedrijf. Hij was eens prins carnaval en schreef een verkiezingsschlager voor Jan Peter Balkenende. Zijn slogan is: 'Wees gelukkig en blij, heb lef en stem op mij.' Eerst maar eens kijken of hij door de selectie komt. Zo ja, dan mag hij met zijn dichtkunsten de debatten gaan opvrolijken, te beginnen komende maandag in Rotterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden