Deze Van Gogh's mag je aanraken

Het Van Gogh museum laat blinde en slechtziende bezoekers sinds donderdag voelen aan hoogwaardige replica's van schilderijen van Vincent van Gogh. Ook de reuk wordt geprikkeld in het programma Van Gogh op Gevoel. De deelnemers kunnen bij de kunstwerken passende geuren opsnuiven, zoals die van lavendel en natgeregend gras.

Een visueel gehandicapte betast Zonnebloemen.Beeld Io Cooman

Leroy de Bock (19) werd blind geboren en vindt dat voelen aan kunst wel wat. 'Ik heb nooit kunst kunnen kijken. Als iemand het heeft over een paars lavendelveld, zegt mij dat niet zoveel.' Leroy gaat wel eens met (ziende) vrienden naar het Stedelijk Museum in Amsterdam, 'maar dan kun je alleen maar luisteren'. Door te voelen kun je volgens hem de vormen op het schilderij en de verschillen in textuur ervaren. 'En dat zijn er nog al wat bij Van Gogh.' Ook over de lavendel- en natte grasgeuren (afkomstig uit bossen samengebonden koren en doosjes met lavendelzeep en nat gras) is hij enthousiast. 'Dat versterkt de Van Gogh-ervaring.'

Het programma is ontwikkeld met het Victoria and Albert museum, in Londen. 'In Engeland hebben alle musea dit soort programma's', vertelt Ann Blokland, educatiemedewerker. In Nederland kun je al aan beelden voelen in het Van Abbemuseum en het Kröller-Müller Museum.

In het Van Gogh is ook een maquette te betasten van de slaapkamer van het schilderij De Slaapkamer. Een mannelijke deelnemer laat zijn handen gaan over het 3D-bouwwerkje. Hij voelt aan een stoel, het bed en aan een schilderijtje aan de muur van het slaapvertrek. 'Nu voel ik hoe het schilderij eruitziet.'

SCHILDERIJEN OM TE RUIKEN

Bloementuin in Giverny van Claude Monet.
Monets wondertuin, even buiten Parijs, als een groot geurig boeket.

Stilleven met kazen van Floris Claesz. van Dijck, 1615. Te midden van de appels en noten walmen de kazen je tegemoet.

Losse ledematen van Théodore Géricault, 1818. Schilderij van rottende lichaamsdelen, als schets voor Géricault meesterwerk Het vlot van de Medusa.

Piss Painting van Andy Warhol, 1961. Geen plezierig luchtje: Warhol urineerde op het canvas. Hij vond het werk overigens 'niet representatief' voor zijn oeuvre.

Houtschrapers van Gustave Caillebotte, 1875. Je ruikt het zweet van deze deels ontblote mannen die het bovenste laagje van het parket schrapen.


SCHILDERIJEN OM TE VOELEN

Materieschilderijen, van Bram Bogart, eind 20ste eeuw.
Bogart was wellicht meer beeldhouwer dan schilder: hij kneedde zijn dikke verf op het doek.

Gary Hume. Brit Art-kunstenaar lakte de afgelopen twintig jaar zijn kleuren glad op het canvas, met scherpe randjes tussen de kleurvlakken door het afplakken.

Charlene van Robert Rauschenberg, 1954. Collageschilderij in het Stedelijk Museum opgebouwd uit verf, een lampje, spiegel, platte paraplu en T-shirt.

Peinture criminelle van Armando, circa 1955. Serie schilderijen met verf en zand, waar je je handen aan zou openhalen.

Werk van Georges Mathieu, jaren vijftig. Franse nep-Pollock die de verf in slierten rechtstreeks uit de tube op het doek 'kalligrafeerde', als performance.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden