REPORTAGE

Deze Utrechtse juwelier was woedend en verdrietig, maar hij gaat dóór na de plofkraak

Een juwelier in Utrecht werd vrijdag het slachtoffer van een plofkraak. Blazen criminelen voortaan winkels op, nu geldautomaten beter beveiligd zijn? ‘Een halve aanslag was het.’

Ruud Reijers (midden) van juwelier Punte voor zijn pand in de Utrechtse Choorstraat dat wordt dichtgetimmerd nadat een plofkraak veel schade heeft aangericht.  Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Ruud Reijers (midden) van juwelier Punte voor zijn pand in de Utrechtse Choorstraat dat wordt dichtgetimmerd nadat een plofkraak veel schade heeft aangericht.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Een rij A4’tjes prijkt op de provisorische houten gevel van juwelier Punte in de Utrechtse binnenstad. ‘Lieve klanten’, staat erop, ‘op vrijdag 5 maart zijn wij slachtoffer geworden van een plofkraak. Maar dit heeft ons niet weggeblazen, en we gaan gewoon weer door.’

Dat klopt. Ze gáán door. Aan een tafel in de gehavende winkel zoekt een stel op deze zonnige zaterdagochtend ringen uit, bij de toonbank brengt een man een horloge ter reparatie. Op de achtergrond klinkt steeds die zeurende symfonie van timmer-, zaag- en schroefwerkzaamheden. Want ja, er moet wel snel een nieuw rolluik komen.

Ondertussen neemt de 45-jarige eigenaar van de zaak bloemen in ontvangst van een echtpaar met twee jonge kinderen, dat hier eerder verlovings- en trouwringen kocht en vandaag geboortegoud gaat uitzoeken.

‘Super’, zegt Ruud Reijers (45) opvallend opgewekt. ‘Zeer gewaardeerd.’

‘Het is toch ook vreselijk’, zegt de vrouw. ‘Wij stonden thuis te huilen.’

Anderen komen broodjes, wijn en chocolade brengen om Reijers en zijn personeel een hart onder de riem te steken. Iedereen toont zich geschokt over de brute wijze waarop criminelen de winkel binnendrongen.

Malloten

Dat er wat aan de hand was, hoorde Reijers op vrijdagochtend rond kwart over vier. Zijn telefoon ging, er was beweging geconstateerd in de winkel. ‘In vier zones’, zegt Reijers, ‘dus dan weet je dat er mensen binnen zijn.’

Hij schoot direct in de kleren en reed naar de Utrechtse binnenstad. De Choorstraat bleek al door de politie afgezet. Van een afstand zag Reijers de ravage bij zijn winkel. De glazen gevel lag er deels uit. Een rolluik lag tegen de etalage van de bruidswinkel aan de overkant.

Eerst kwam de woede, toen het verdriet. Hij schreeuwde, vloekte, zakte door zijn knieën. Waarom doen mensen dit? Nu ondernemers het toch al niet makkelijk hebben. Maanden waren ze dicht geweest vanwege de coronacrisis, ze mochten bijna weer klanten ontvangen. ‘En nu blazen van die malloten de boel op.’

Op zijn telefoon laat hij een filmpje zien van de bewakingsbeelden, gemaakt door een camera aan de buitenzijde van het pand. Eerst een enorme lichtflits, dan twee mannen die het pand in rennen, gevolgd door een wat dikkere derde, die een beetje waggelt.

De knal moet enorm geweest zijn, zegt Reijers, want hij had rolluiken en gepantserd glas waar je met een slijptol en hamerwerk niet doorheen komt. En kijk naar de panden aan de overkant. Overal lag het glas eruit. Verderop in de straat ook. ‘Een halve aanslag was het.’

Verplaatsingstheorie

Reijers, die eerder te maken kreeg met inbrekers en overvallers, vreest dat juweliers de komende tijd vaker het doelwit zullen worden van inbraken met zware explosieven. Eerder deze week was het in Amsterdam ook al raak, toen criminelen de gevel van een juwelier aan de Jan Evertsenstraat opbliezen. Hij vermoedt dat criminelen hun werkgebied verleggen naar winkels met luxe goederen, nu banken maatregelen hebben genomen tegen plofkraken bij geldautomaten.

Dat is goed mogelijk. Veel geldautomaten maken bankbiljetten tegenwoordig bij een plofkraak met lijm onbruikbaar of met inkt herkenbaar. Ook zijn veel automaten sinds ruim een jaar ’s nachts gesloten. Het aantal plofkraken nam daarna flink af, meldde BNR in december, nadat het radiostation cijfers had opgevraagd bij de Nederlandse Vereniging van Banken.

Criminologen spreken ook wel over de ‘verplaatsingstheorie’: als de beveiliging op de ene plek wordt opgevoerd, richten criminelen hun pijlen op iets anders.

Ook de reisbeperkingen door corona zouden volgens Ruud Reijers een rol kunnen spelen bij de keuze zijn zaak te beroven. ‘Mogelijk zoeken de bendes die altijd geldautomaten in Duitsland opbliezen hun heil nu dichter bij huis’, zegt hij. ‘In Utrecht zit ook zo’n bende.’

Volgens Patrick Thio van de Federatie Goud en Zilver, waarbij circa 700 juweliers, horlogemakers en goud- en zilversmeden zijn aangesloten, is er nog geen sprake van een trend. Hij zou het ook ‘heel dom’ vinden als criminelen hun pijlen op juweliers zouden richten. ‘De pakkans is groot, de buit meestal klein’, zegt hij. ‘Juweliers ruimen ‘s avonds een groot deel van hun winkel leeg.’

Ruud Reijers: ‘En nu blazen van die malloten de boel op.’ Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Ruud Reijers: ‘En nu blazen van die malloten de boel op.’Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Gebutste bakstenen

Nadat de Explosieven Opruimingsdienst vertrokken was en een bouwkundig inspecteur geconstateerd had dat het pand niet op instorten stond, kon Ruud Reijers vrijdagochtend eindelijk de schade opnemen.

Die is niet mis, zegt hij een dag later. Dat rolluik natuurlijk, de glazen pui, gebutste bakstenen, gesneuvelde vitrines, scheuren in het gips, de toonbank. En dan heeft hij het nog niet eens over de verdwenen horloges van merken als Omega en Tag Heuer, die duizenden euro’s per stuk kosten. ‘Alles bij elkaar heb ik zeker twee ton schade.’

Dat de politie vrij snel twee jongens van 17 en 18 jaar oud arresteerde, vindt Reijers ook nog altijd verbijsterend. ‘Het zou me niet verbazen als die jongens in opdracht werken van oudere handlangers. Omdat ze weten dat jonkies niet zulke hoge straffen krijgen.’

Patrick Thio van de Federatie Goud en Zilver hoopt dat justitie streng optreedt. ‘Dit is geen gewone inbraak, dit is nietsontziende stupiditeit. Ik hoop dat er alles aan gedaan wordt om zulke figuren op te pakken en uit de maatschappij te trekken.’

Kapot

Zaterdag rond lunchtijd is het even rustig in de winkel van Reijers. Beneden in de kelder zitten een paar medewerkers te eten. Ook zij begrijpen nog steeds niet goed wat er gebeurd is.

‘Wat dachten die lui?’ zegt een van hen. ‘Dat ze alles straks goed kunnen doorverkopen? Het zijn mechanische horloges, ze zijn gevoelig voor magnetisme, voor stoten, voor vallen. Waarschijnlijk zijn de meeste na die knal kapot van binnen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden