Deze radicale monnik legt uit waarom de paus het woord 'Rohingya' maar beter niet in de mond kan nemen

Het geweld tegen moslims in Myanmar? Allemaal de schuld van de Rohingya zelf, zegt Ashin Ottama Thiri. Hij is prominent lid van de groep boeddhistische monniken die álle islamieten het land uit wil hebben, wat de bezoekende paus er ook van vindt.

Ashin Ottama Thiri Beeld .

Ashin Ottama Thiri heeft de onkwetsbare glimlach van een Boeddha. Voor het gezinnetje dat aan zijn voeten zit is dat een teken van zijn heiligheid. De man, de vrouw en het kind vouwen hun handen en gaan bijna plat op hun buik om hun nederigheid te betonen, nadat hij ze zijn zegen heeft gegeven. Achterwaarts schuiven ze zijn kantoortje uit, nagekeken door de monnik, de beeltenis van Boeddha zelf en veel posters van de Myanmarese leider Aung San Suu Kyi.

Als de drie zijn weggekropen verandert het onderwerp van gesprek. Boeddha verdwijnt even uit zicht om plaats te maken voor paus Franciscus die in Myanmar op bezoek is en de vervolging van de Rohingya die het onuitgesproken thema van zijn reis is. Ashin Ottama Thiri spreekt er in zachte bewoordingen over en met een fluwelen glimlach. 'Wij kennen de paus als een icoon van de vrede, een vredestichter. Als hij ook hier vrede komt stichten is hij natuurlijk van harte welkom.'

Maar al gauw blijkt dat het woord vrede, als het om Rohingya gaat, het tegenovergestelde kan betekenen van wat de paus denkt dat vrede is. Volgens Ashin Ottama is het woord een bron van haat en ellende. 'Het is een woord dat conflicten veroorzaakt. De paus moet niet denken dat hij hierheen kan komen om dat woord te gebruiken. Als dat zijn idee van vrede is kan hij beter wegblijven, of zijn mond houden, alleen maar bidden en dan weer vertrekken.'

Ashin Ottama Thiri is monnik, abt, doctor en bovendien lid van Ma Ba Tha, de radicale monnikengroep die voorop gaat als er tegen moslims in het algemeen en tegen Rohingya in het bijzonder moet worden gedemonstreerd. Het woord 'radicaal' suggereert dat het om een kleine groep gaat. In het begin was dat misschien wel zo, maar inmiddels is bijna heel Myanmar ervan overtuigd dat Rohingya niet langer in dat land thuishoren, dat zij gestuurd worden door moslimterroristen en dat zij, en niet het Myanmarese leger verantwoordelijk zijn voor de ellende in de provincie Rakhine. Wie daar anders over denkt, is een slachtoffer van de leugens van de internationale media. Van hun berichtgeving is volgens Ashin Ottama Thiri namelijk 90 procent helemaal fout.

Hij houdt dus niet echt van media, en laat de Volkskrant-verslaggever alleen maar toe, omdat hij is aanbevolen door Win Maw, die hem zelf in zijn auto naar het kleine klooster in Tharkayta Township brengt. Het haar van Win Maw zit samengebonden in een staartje. Hij is de gitarist en leider van de band Shwe Than Zin (Gouden Muziek). Hij is ook een bekend ex-politieke gevangene, waarvan het wemelt in Myanmar, en de laatste tijd is hij een vooraanstaand activist voor Rakhine. Hij deelt er voedsel uit aan vluchtelingen: níet aan de Rohingya waar het in het buitenland steeds over gaat, maar aan de boeddhisten en hindoes die hun huizen in het geweld zijn kwijtgeraakt.

Win Maw haalt zelfs de cd van zijn eigen muziek uit de speler om er 'Red Rakhine'-propaganda in terug te doen. Op het kleine schermpje in het dashboard lichten gruwelijke, ongecensureerde foto's op van lijken met ingehakte koppen, doorgesneden kelen en platgeknuppelde lijven. Brandende dorpen komen in beeld en blootgelegde massagraven - dezelfde dorpen en graven die volgens andere bronnen het gevolg zijn van het optreden van het leger van Myanmar. Maar dat klopt dus niet.

Zelf trekt Ashin Ottama Thiri geen vies gezicht als het woord Rohingya valt, maar hij maakt wel duidelijk dat die paus moet uitkijken met wat hij zegt. 'Het gebruik van dat woord heeft meer negatieve dan positieve kanten. Ook de katholieke leider in ons land, aartsbisschop Charles Bo, heeft de paus gevraagd het niet te gebruiken.' Hij voegt daar een bijna onverholen dreigement aan toe: 'Als paus Franciscus dat woord gebruikt, kan dat gevaarlijk zijn. Het zou zelfs nare gevolgen kunnen hebben voor de 6,2 procent christenen in het land. Want als hij dat woord gebruikt, betekent het dat de paus de Rohingya steunt.'

Bedoelt hij dat zijn organisatie wraak zal nemen op de christenen, als de paus zijn mond voorbijpraat? Ashin's mondhoeken krullen: 'Misschien, misschien.'

Je zou er je schouders voor op kunnen halen als je de geschiedenis niet kende. De organisatie Ma Ba Tha (Patriottische Associatie van Myanmar) is berucht. Vooral hun leider Ashin Wirathu staat bekend als een rabiate, ultranationalistische en anti-islamitische stokebrand. Ma Ba Tha-monniken worden verantwoordelijk gehouden voor aanvallen op moslims in 2014. Huizen en moskeeën werden in brand gestoken en het logo van Ma Ba Tha verscheen op winkels: boeddhisten werden geacht alleen bij boeddhisten, en niet bij de moslims, hun boodschappen te doen. De rellen zijn er niet meer. Het geweld heeft nu één plek: de provincie Rakhine, en een doelwit: de Rohingya.

Ashin Ottama Thiri maakt er geen geheim van dat alle Rohingya wat hem betreft het land uit moeten. 'Boeddhisten, hindoes en ook de christenen houden niet van de Rohingya. Ze willen absoluut niet meer met ze samenleven. Bijna niemand accepteert de Rohingya. Het volk niet, de religieuze leiders niet, en ook de militairen niet. Alleen de NLD (de partij van Aung San Suu Kyi) accepteert ze, maar verder niemand.'

Zoals de monnik westerse media beschuldigt, zo wijst het Westen naar de propaganda van het Myanmarese leger, dat in weerwil van de 600 duizend vluchtelingen elke wandaad ontkent. De censuur is afgeschaft, maar niemand publiceert iets wat gevoelig kan zijn. En niemand gebruikt het R-woord. Ook paus Franciscus laat het dezer dagen angstvallig achterwege. Na zijn gesprek met Aung San Suu Kyi in de regeringsstad Naypyidaw kwam het dinsdag al niet over zijn lippen, en ook woensdag hoor je het hem niet zeggen. Als apotheose van zijn bezoek leidt hij dan een openluchtmis in Yangon: tienduizenden gelovigen zijn voor de mis naar een enorm sportveld gekomen. Er wordt alleen gebeden, alleen gezongen, zoals Ashin Ottama Thiri het wil.

Donderdag reist de paus door naar buurland Bangladesh, waar de 600 duizend Rohingya-vluchtelingen een goed heenkomen hebben gezocht, de mensen voor wie de paus in Myanmar had willen pleiten. Hij heeft het maar niet gedaan, omdat anders 600 duizend katholieken wel eens in dezelfde ellende terecht zouden kunnen komen. 'Misschien, misschien', zegt Ashin Ottama Thiri, en glimlacht.



Dit schreven we eerder over Rohingya

In Bangladesh blijven Rohingya-vluchtelingen komen. 'Ik ben mijn hele leven al op de vlucht'
Drie maanden na het begin van de exodus uit Myanmar komen er nog elke dag Rohingya-vluchtelingen Bangladesh binnen. Het zijn er nu bij elkaar 640.000, in overvolle opvangkampen. 'Ik ben mijn hele leven al op de vlucht.' (+)

Lusteloze paus Franciscus mijdt in Myanmar het woord 'Rohingya'
In zijn grote toespraak tot Aung San Suu Kyi, de regering, de diplomaten en het volk van Myanmar laat paus Franciscus dinsdag het woord 'Rohingya' uiteindelijk toch maar achterwege.

Suu Kyi bezoekt Rohingya-gebied voor het eerst sinds uitbraak geweld
Aung San Suu Kyi, de politieke leider van Myanmar, heeft voor het eerst een bezoek gebracht aan de deelstaat Rakhine, sinds daar in augustus grote gewelddadigheden uitbraken. Haar regering zegt een plan in de maak te hebben om de honderdduizenden gevluchte Rohingya-moslims te repatriëren.

In Cox's Bazar klaagt (nog) niemand, zelfs niet met 20 duizend Rohingya-vluchtelingen
Het Bengalese badplaatsje Cox's Bazar trekt jaarlijks ruim twee miljoen toeristen, dus die 20 duizend Rohingya-vluchtelingen uit Myanmar kunnen er wel bij. Nog wel. Maar de hulpvaardigheid van de bevolking kent grenzen. (+)

Dit zijn de Rohingya-vluchtelingen in Bangladesh: Angstig, hongerig, haveloos
Elke dag zijn ze met meer, de angstige, hongerige en haveloze Rohingya in Bangladesh. De leden van de moslimminderheid uit het boeddhistische Myanmar zijn op de vlucht voor het Myanmarese leger, dat in de westelijke deelstaat Rakhine sinds eind augustus bezig is met wat de Verenigde Naties een 'schoolvoorbeeld van ethnische zuivering' hebben genoemd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.