'Deze president moet weg. Iedereen denkt daar zo over'

Vier presidenten, vier revoluties, vier betogers. Over hun overtuiging en hun volharding. 'Als onze eisen niet worden ingewilligd, blijf ik staan.'

President Leonid Kravtsjoek staat bekend als de man die de Sovjet-Unie begroef. Na een mislukte staatsgreep in Moskou verklaarde hij Oekraïne tot een onafhankelijke staat, en werd hij de eerste president. Een revolutie. De kunstenaar Lev Skop (1954) uit de West-Oekraïense stad Lviv ging toen ook al de straat op. 'We marcheerden over de straten, recht naar het parlement. De Sovjet-Unie heeft zo veel slechts betekend, over de hele wereld.' Met de heersende nostalgie over die tijd heeft hij niets. 'Een mens met een gezond verstand mist die tijd niet. Het zijn de leugenaars en oplichters die die tijd missen, de mensen die toen al het leven van de eerlijke man onmogelijk maakten.' Nu staat hij er weer. Al drie weken bivakkeert Skop in een tent op het Majdanplein, hartje centrum Kiev. 'De mensen die nu aan de macht zijn, dat zijn dezelfde mensen als uit die tijd. Dit kan simpelweg niet langer.'


Tegen president Viktor Janoekovitsj wordt al jaren fanatiek betoogd, met name door de medestanders van ex-premier Joelia Timosjenko die zeven jaar cel kreeg voor fraude. Nadat hij weigerde het EU handels- en associatieverdrag te tekenen kwamen er duizenden mensen op de been. Ook de student Roman (1994), die met vrienden van allerlei faculteiten dagelijks naar het Majdanplein marcheert. 'Eerst demonstreerden we voor euro-integratie, omdat Europa de enige juiste richting is voor dit land. Maar toen mijn medestudenten keihard in elkaar geslagen zijn door de oproerpolitie, is dat hele idee overgewaaid. Mijn vrienden zijn met ijzeren staven geslagen. Deze president moet weg. Geloof me, iedereen denkt daar zo over. Bij ons op de universiteit zijn alle collegezalen leeg.'


President Viktor Joesjtsjenko kwam in 2005 aan de macht na de Oranjerevolutie. Maandenlang bezetten tienduizenden Oekraïners de centrale straten en pleinen in verschillende steden in het land na fraude bij de presidentsverkiezingen. 'Het is zo jammer dat het toen niet is gelukt om van dit land een normaal land te maken', vertelt Maria Edoeardevna (1958) vanaf een mobiele veldkeuken op het centrale plein in Kiev. 'Noem me maar gewoon tante Masja, net als iedereen. Niemand had gedacht dat we na de benoeming van Joesjtsjenko nog een keer hier op dit plein zouden staan. Maar zo gaat dat, daar zitten we weer!' Met een grote pollepel schept ze soep in plastic bekers voor iedereen die het hebben wil. Al ruim twee weken bivakkeert de 55-jarige vrouw uit het provinciestadje Priloekje in de hoofdstad. 'Mensen brengen eten, wij koken het. Zolang onze eisen niet worden ingewilligd, blijf ik hier gewoon staan.'


President Leonid Koetsjma had als enige president zonder revolutie zijn twee ambtstermijnen kunnen voltooien, tot hij met de moord op de kritische journalist Gregori Gongadze in verband werd gebracht. Het plan om zijn tweede man, Viktor Janoekovitsj, in het zadel te helpen mislukte in 2004. 'Ik doe dit voor mijn eer, ik ben een trotste Oekraïense', legt Olja Datsjoek (1986) uit. Ik ben destijds ook tegen Koetsjma de straat op gegaan. Nu zit er weer een president die we niet willen hebben.' Op de centrale Chresjatikstraat praat Datsjoek lang met de oproeragenten die er strategisch staan opgesteld. De sfeer is goed. De agenten flirten met de meisjes, er wordt druk gediscussieerd. 'Ik verwacht geen oplossing. President Janoekovitsj luistert nu naar andere oplossingen, maar hij moet naar de oppositie luisteren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden