Deze pater was het oliemannetje tussen de legertop en Mugabe

Een bebrilde jezuïetenpater speelde een cruciale rol bij het aftreden van Robert Mugabe als president van Zimbabwe. Fidelis Mukonori (70) deelde afgelopen weekend details met de media. Over het historische moment in zijn villa Blue Roof waarop Mugabe dinsdagmiddag 21 november met een handtekening een einde maakte aan zijn 37-jarige regime, zei Mukonori: 'Zijn gezicht gloeide. Het leek alsof er een zucht was: ik heb het gedaan.'

Pater Fidelis Mukonori poseert voor een foto in de Chishawasha-school. Beeld reuters

De Zimbabwaanse krant The Standard citeert anonieme bronnen die zeggen dat een huilende Mugabe bij het ondertekenen van zijn ontslagbrief een rozenkrans zou hebben vastgehouden.

Pater Mukonori was het oliemannetje tussen de legertop en Mugabe (93) na de militaire ingreep van 14 november. De legertop was niet blij met het ontslag van vicepresident Emmerson Mnangagwa en de opkomst van first lady Grace Mugabe. Mukonori genoot het vertrouwen van alle partijen.

Militair ingrijpen

Zijn relatie met Mugabe, die in de koloniale jaren dertig opgroeide onder de hoede van een Ierse jezuïetenpater, gaat terug tot de bevrijdingsstrijd in de jaren zeventig. Uren nadat soldaten strategische locaties hadden ingenomen, zat Mukonori een bijeenkomst voor met topmilitairen in een kazerne in Harare. 'Ze waren heel duidelijk. Ze schreven hun grieven en wensen op en hoe ze wilden dat de dingen zouden gaan', zei Mukonori tegen de Zimbabwaanse krant The Sunday Mail.

Mukonori pendelde vervolgens heen en weer tussen de militairen en Mugabe's villa en het presidentieel paleis: shuttlediplomatie op z'n Zimbabwaans. De gesprekken met de onder huisarrest geplaatste Mugabe duurden wel 16 uur per dag. Mugabe en de militairen schreeuwden nooit tegen elkaar, aldus Mukonori. 'Dit zijn mensen die zij aan zij de onafhankelijkheidsoorlog vochten. De generaals salueerden zelfs.' Aangenomen wordt dat de legertop alles in het werk heeft gesteld om de indruk te vermijden van een staatsgreep.

Zimbabwanen vieren feest na de bekendmaking van Mugabe's aftreden Beeld afp

Volgens Mukonori telefoneerde Mugabe met de door hem ontslagen Mnangagwa, de man die later zijn opvolger zou worden. 'Mnangagwa nam het initiatief. Hij zei: pater, ik zou willen praten met baba.' 'Baba' betekent 'vader' in het Shona. De twee mannen spraken volgens Mukonori tien minuten met elkaar.

In het weekeinde daarvoor was het volk tegen Mugabe in opstand gekomen. Volgens Mukonori realiseerde Mugabe zich toen dat het 'genoeg was'. Op 21 november gaf Mugabe definitief op. Zijn brief werd opgesteld. Hij zei af te treden voor 'het welbevinden van het volk van Zimbabwe'. Hij zette zijn handtekening. Mukonori keek naar Mugabe's gezicht: 'Je kon het gloeien gewoon zien.'


Na 37 is het spel nu echt uit voor Mugabe

Geen strafvervolging
Robert Mugabe mag in het land blijven wonen zonder te vrezen voor strafvervolging. Deze garanties zou de oud-president hebben gekregen in onderhandelingen over een ordelijke machtsoverdracht.

Met vertrek Mugabe is 'mugabisme' nog niet verdwenen
Emmerson Mnangagwa is woensdag warm onthaald bij zijn terugkeer uit ballingschap. Hij belooft democratie, maar velen twijfelen.

Na het feestvieren volgt de onzekerheid
Zimbabwe is verlost van Mugabe, maar gaat ook een onzekere periode tegemoet. Voorlopig krijgt vice-president Mnangagwa het vertrouwen van het volk.

Profiel van een van de langst zittende staatshoofden van Afrika
Hij dwong wereldwijd respect af toen hij zijn land in 1980 naar de onafhankelijkheid leidde. Maar onder zijn brute heerschappij werd Zimbabwe een straatarme pariastaat.

Luidt het eind van presidentschap Mugabe een nieuw begin in voor Zimbabwe?
Opgetogenheid over de machtswisseling-in-slowmotion overheerst in Harare. Na 37 jaar nadert eindelijk het einde van het presidentschap van Mugabe, is de teneur.

Zo vieren de Zimbabwanen feest
Correspondent Mark Schenkel legt de euforie van de Zimbabwanen vast. Bekijk hier zijn foto's.

Mnangagwa wordt ingezworen als nieuwe president van Zimbabwe Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden