Deze onbekende werken mogen zeker bij Arjan Peters in de kast

Twee onbekende werken, een gedicht van Vasalis en een verhaal van Hotz, mogen bij Arjan Peters in de kast.

Foto Io Cooman en Eva Roefs

Ze waren er al, maar we keken er niet meer naar om; een onbekend gedicht van M. Vasalis, en een onbekend verhaal van F.B. Hotz. Daarom is het goed dat de teksten van deze P.C. Hooftprijswinnaars voor het eerst in een afzonderlijke editie verschijnen, opdat we ze na lezing naast de verzamelde gedichten en verhalen kunnen zetten.

Het klinkt als een stunt: van M. Vasalis verschijnt negentien jaar na haar dood het gedicht Nostalgique (Hof van Jan; 125 exemplaren; euro 10,-) en van F.B. Hotz verschijnt zeventien jaar na zijn dood het verhaal Een aalmoes in Tölz (Statenhofpers; 75 exemplaren; euro 65,-).

Het eerste is een gelegenheidsgedicht dat Vasalis maakte voor W. Jos de Gruyter, de directeur van het Gronings Museum die in 1963 hoofdconservator werd van het Haags Gemeentemuseum. De dichteres, geboren in Den Haag, sinds 1951 woonachtig in Groningen en Roden, verzoekt Jos en zijn vrouw Catharina bij hun nieuwe woonplaats de zee te groeten:

'de ruglings rustende, de steigerende, grijze/ de onbezonnene en wijze/ de ongeschondene hermaphrodiet:/ de zee, die ik verliet en die mij niet verliet.// Bij alle heimwee naar de zee/ betrek ik voortaan jullie twee.'

Aan het historische verhaal Een aalmoes in Tölz dat Hotz in 1977 bijdroeg aan het tijdschrift Tirade, kreeg hij zelf zo'n hekel, dat hij het niet bundelde. Het lukte hem niet de Duitse filosoof in dat verhaal het apocalyptisch oreren te beletten. Dankzij de goede zorgen van uitgever Jaap Schipper en de uitleider Jan Paul Hinrichs kunnen wij nu ook inzien dat het geen onmisbaar Hotz-verhaal is. Anderzijds bevat het prachtige passages. De verteller, een Hollandse pianist, moet als begeleider optreden in een Duits landhuis, waar een notabel gezelschap in afwachting van de Engelse zangeres Gertie Hampstead langzamerhand aangeschoten begint te raken.

De pianist heeft er ook al een paar achter de kiezen, als ze aantreedt. 'Alles zag mistig grijs en rommelig vaag; waar was de meegebrachte bladmuziek. Hoe zei ze nou ook weer wat ze zingen wilde? (...) Er was geen ontkomen meer aan. Ik legde m'n gezicht dicht op de bovenste regel, zag dat het stuk 'Moonstruck' heette en dat het in Es stond. Maar in potlood was er bij geschreven: preferably in key of F. Het zweet brak me letterlijk uit, ik bad om uitkomst.'

Ook die mag in de kast.

Meer over