Profiel Volodymyr Zelensky

Deze Oekraïense komiek en acteur won de eerste ronde van de presidentsverkiezingen

Vijf jaar na de revolutie op het Maidanplein heeft Oekraïne bij de eerste ronde van de presidentsverkiezingen gekozen voor tv-komiek Volodymyr Zelensky. Hij kreeg 29 procent van de stemmen en versloeg zijn belangrijkste uitdagers Petro Porosjenko en oud-premier Joelia Timosjenko. Wie is hij? 

Volodymyr Zelensky brengt zijn stem uit bij de verkiezingen in Oekraïne. Beeld AFP

Zet in Oekraïne de tv aan en Volodymyr Zelensky is al president. In de serie Dienaar van het volk maait Zelensky het hele Oekraïense parlement neer met twee machinegeweren, uit afkeer van een corrupte clan die het land uitbuit.

Dan begint het reclameblok met campagnefilmpjes voor de echte presidentsverkiezingen en duikt het jonge gelaat van Zelensky weer op. Nu als kandidaat. ‘De nieuwe president. Coming soon.’

Aan kop in de peilingen

Als de exitpolls en de eerste tellingen kloppen, is acteur Volodymyr Zelensky de winnaar van de eerste ronde van de Oekraïense presidentsverkiezingen. Hij kreeg zondag 29 procent van de stemmen en neemt het bij de eindronde op 21 april op tegen president Porosjenko, die 18 procent gekregen zou hebben. Oud-premier Timosjenko lijkt uitgeschakeld met 16 procent van de stemmen.

In Zelensky’s campagne lopen fictie en werkelijkheid door elkaar heen. Geen speeches met politieke plannen, maar comedyshows met grappen over zijn tegenstanders. ‘In tegenstelling tot onze geweldige politici wil ik geen loze beloften doen. Maar ik beloof dat ik het op de juiste manier zal doen’, zei Zelensky in een recente show.

In een afgeladen voetbalstadion in industriestad Dnipro afgelopen week: ‘Waarom zou ik campagne moeten voeren? Jullie zijn slimme mensen, jullie weten wat jullie moeten doen op 31 maart, toch?’

Waarom Oekraïne de buik vol heeft van suikerbaron Petro Porosjenko
Vijf jaar na de revolutie op het Maidanplein maakt Oekraïne zich op voor presidentsverkiezingen. Het land is verscheurd, al het goede van de opstand is verkwanseld. Hoofdschuldige: president Petro Porosjenko. Toch is hij zondag niet kansloos.

De ‘oprechte provinciejongen’

De 41-jarige komiek doet zich op alle vlakken voor als de kandidaat die radicaal anders is dan de rest. De rest bestaat volgens Zelensky uit corrupte handpoppen van oligarchen. Zelensky is de oprechte provinciejongen die orde op zaken gaat stellen.

Hij ziet er ook anders uit dan de competitie. Een vrolijke jongen met een verzorgde acteurskop tussen de grijze routiniers. Porosjenko vormt een ideaal mikpunt voor hem. De president is zelf een oligarch met een snoepfabriek. In plaats van zijn snoepfabriek te verkopen, zoals hij vijf jaar geleden beloofde, heeft Porosjenko zijn zakenimperium alleen maar verder uitgebouwd. Ook een van de grootste nieuwszenders van Oekraïne is nog steeds in Porosjenko’s handen.

Maar het is de vraag in hoeverre Zelensky werkelijk zo anders is dan zijn tegenkandidaten. Oud-rechtenstudent Zelensky komt weliswaar uit een mijnstad, maar is zoon van een hoogleraar informatica en een ingenieur. Als acteur en tv-producent verdient hij tonnen per jaar en woont hij in meerdere huizen. Journalisten kwamen erachter dat hij aandeelhouder is van een firma op Cyprus. De firma blijkt eigenaar van een Russische filmstudio.

Kijk naar Dienaar van het volk en de vraag komt op of hij zelf geen handpop is. De serie wordt uitgezonden op 1+1, een zender van Ihor Kolomoisky, een Oekraïense oligarch die vanuit Israël campagne voert tegen president Porosjenko. Op de dag voor de verkiezingen, waarop campagnevoeren verboden is, zond 1+1 de hele avond comedyshows van Zelensky uit. En daarna een documentaire over Ronald Reagan, de acteur die president werd.

Zelf ontkent Zelensky een politieke klus voor Kolomoisky te klaren. Hij wijst erop dat hij zich al sinds zijn steun aan de Maidan-revolutie in 2014 politiek uitspreekt. Voorstander van Europese integratie, tegenstander van druk op de Russischtalige bevolking.

Maar zijn opponent gelooft er niks van. Porosjenko spande afgelopen week een rechtszaak aan tegen Kolomoisky ‘om Oekraïne te beschermen tegen aanvallen’ van de oligarch ‘die denkt dat hij aan de touwtjes kan trekken van Oekraïense poppen’.

Populair in Russisch taalgebied 

De grootste aanhang van de Russischsprekende Zelensky bevindt zich in het oosten en zuiden van het land, de delen van Oekraïne waar Russisch de voertaal is. Daar kunnen veel mensen zich niet vinden in het nationalistische beleid van president Porosjenko: taalwetten, afscheiding van de Russisch-orthodoxe kerk en een harde opstelling tegenover Rusland en de pro-Russische separatisten in het oosten van het land.

Zelensky steekt de draak met Porosjenko’s nationalisme in zijn optredens. Hij is bereid tot onderhandelingen met de separatisten, zonder grondgebied af te staan. Waar nu – door sterk gestegen gasrekeningen – weinig mensen profiteren van het economisch herstel, wil hij het geld eerlijker verdelen in het land.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden