Interview

'Deze mondiale aanpak tegen belastingontwijking is uniek'

De staatssecretaris van Financiën is blij met het OESO-plan tegen belastingontwijking. 'Nederland werd altijd gebasht, nu blijkt plotseling dat we voorop lopen.'

Staatssecretaris Wiebes: 'Het inhoudsloze doorstromen, daar zal een einde aan komen.' Beeld Bart Maat / ANP

Jarenlang werd Nederland achtervolgd met het verwijt dat het een belastingparadijs was. De Amerikanen zetten Nederland al eens op een officiële lijst van belastingparadijzen, maar die onvriendelijke daad werd snel teruggedraaid. Vast staat dat Nederland een 'fiscaal doorvoerland' is. Vandaar al die brievenbusmaatschappijen van multinationals.

Altijd heeft de regering die brievenbusmaatschappijen gekoesterd, het kost staatssecretaris van Financiën Eric Wiebes nauwelijks moeite er nu afstand van te nemen. In zijn werkkamer, te midden van een verzameling Rietveld-stoelen die hij zelf in zijn jeugd bouwde, doet hij er luchtig over.

'Nederland zal de komende tien jaar een deel van die brievenbusmarkt kwijtraken. Maar die levert toch niet veel werkgelegenheid op. En ze zullen echt niet allemaal weggaan; er zullen er ook zijn die zullen worden uitgebreid naar iets meer dan een brievenbus. Maar het inhoudsloze doorstromen, daar zal een einde aan komen. Tot dat inzicht zijn we afgelopen jaar wel gekomen.'

Wat vindt u van het OESO-plan?

'Het is een heel bijzondere exercitie. We weten al tientallen jaren dat de belastingen worden ontweken, maar er stond een straf op iets ertegen ondernemen. Als je als land de enige was die dat deed, dan profiteerden andere landen. Wat nu gebeurt is uniek, met deze mondiale aanpak.'

Wat betekent het voor Nederland?

'Wij zijn er heel blij mee. Er zitten aspecten in het Nederlands systeem waar we altijd voor gebasht werden in de publiciteit, en nu blijkt plotseling dat we voorop lopen. Met de belastingrulings bijvoorbeeld. De informatie daarover zal worden gedeeld met alle belastingdiensten. En die transparantie, daar zijn we helemaal voor. Dan zullen die belastingdiensten dus zien dat de Nederlandse rulings geen cadeautjes zijn aan de multinationals. We houden ons aan de wet.

'Er moeten anti-misbruikbepalingen komen. Die moeten in belastingverdragen komen, en toevallig hebben wij daar heel veel van. Met 23 ontwikkelingslanden doen we dit trouwens al. En wat we ook al hebben aangekondigd, in het belastingplan 2016, is dat multinationals voortaan moeten melden hoeveel ze in elk land verdienen, en hoeveel belasting ze betalen. Al die informatie is beschikbaar voor andere belastingdiensten.'

Fiscus loopt 10 miljard mis

De Nederlandse staat loopt 10 miljard euro mis doordat vermogende Nederlanders hun geld via offshore-vennootschappen wegzetten in belastingparadijzen. Dat zei oud-FIOD-rechercheur Jan van Koningsveld maandag in Nieuwsuur. Van Koningsveld promoveert woensdag aan de universiteit van Tilburg op een studie naar de aard en omvang van het misbruik van offshore-vennootschappen. Het onderzoek wijst uit dat rijke Nederlanders 129 miljard euro in brievenbusfirma's in belastingparadijzen hebben gestald.

Zal dit OESO-plan effectief zijn?

'Het zal vanaf nu wel erg moeilijk worden om iets te doen dat ingaat tegen de standaarden die de OESO nu heeft ontwikkeld. Tien jaar geleden zat iedereen nog opgesloten in het verhaal: als ik er iets aan doe, gaan die bedrijven naar een ander. Dat is vanaf nu wezenlijk anders.

'Maar de concurrentie tussen landen blijft wel bestaan. Vanaf nu kunnen we als landen concurreren op de dingen waar het om moet gaan. Dus om de duidelijkheid die je belastingdienst kan geven. De snelheid waarmee je vragen beantwoordt. De vestigingsfactoren voor het bedrijfsleven.'

Critici zeggen dat veel maatregelen niet dwingend genoeg zijn opgelegd.

'Het is waar dat sommige van die vijftien punten niet zijn opgelegd. Als ze dat gedaan hadden, hadden ze een heel kort lijstje kunnen opstellen met alleen maar de plannen erin waar iedereen het over eens is. Nu staan ook die plannen erin waar veel landen het wel mee eens zijn, maar andere niet. En inderdaad, die zijn niet dwingend. Maar ze staan op de lijst, tot 2021, en het is heel goed mogelijk dat ze daarna scherper worden geformuleerd. Ik vind dat die belastingman van de OESO, die Pascal Saint-Amans, dat heel gewiekst heeft gedaan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden