Deze mensen moeten het CDA gaan redden

Vanochtend is bekend geworden wie gaan deelnemen aan het 'strategisch beraad' van het CDA. Dit beraad moet de koers gaan bedenken die de christen-democraten de komende jaren zullen gaan varen. Het CDA heeft het moeilijk, staat historisch laag in de peilingen, en heeft behoefte aan positief nieuws, aan iets tastbaars waar het de tanden in kan zetten. Het strategische beraad moet hiervoor zorgen. Maar wie zijn de mensen die de partij weer uit het slop moeten trekken?

Jack de Vries is één van de CDA-prominenten die zitting neemt in het strategisch beraad Beeld anp

Liefst 22 mensen zullen zitting nemen in het gezelschap. Dit zijn de bekendsten.

Aart Jan de Geus
Voorzitter van het beraad wordt Aart Jan de Geus. Hij was tussen 2002 en 2007 minister van Sociale Zaken, en is momenteel vicesecretaris-generaal bij de OESO, de Organisatie voor Economische Samenwerking en ontwikkeling. Tijdens zijn ministerschap kende hij een lange reeks wapenfeiten: onder zijn bewind werden de WAO en de WW drastisch gereorganiseerd. Hij ontwierp een 'levensloopregeling' en schafte de mogelijkheden voor VUT en prepensioen af. Er kwam meerjarige loonmatiging tot stand, waardoor Nederland zijn concurrentiepositie wist op te krikken.

Maar er gingen ook dingen mis met deze zelfbenoemde 'linkshalf' van het CDA. In de CDA-top is De Geus meermaals een gebrek aan regie verweten. Op een gegeven moment was in CDA-kringen zelfs te horen dat 'deze man nooit meer minister mocht worden'.

Het politieke spel is voor De Geus bijzaak, hij ziet zichzelf meer als hervormer. Op zijn hervormingen van de WAO was hij trots. 'Ik verlos de Nederlandse samenleving van een molensteen', zei hij daarover in de Volkskrant.

Jack de Vries
Voordat Jack de Vries staatssecretaris van Defensie werd, was hij vooral bekend als de spindocter van premier Jan Peter Balkenende. Waar Balkenende was, daar ging De Vries.

Tijdens zijn staatssecretarisschap ging het mis. Hij kreeg een affaire met een ondergeschikte en moest aftreden. Nu keert hij terug binnen de partij. Niet tot ieders tevredenheid overigens. Harrie Verbon, hoogleraar openbare financiën aan de Universiteit Tilburg, en in de jaren negentig lid van CDA-commissies die zich bezig hielden met de politieke formulering van het gezinsbeleid, uitte vandaag in de Volkskrant harde kritiek op zijn deelname aan het beraad.

Verbon schrijft: 'De kans dat het CDA het gezinsbeleid opnieuw als leidend thema formuleert, is vrijwel onmogelijk, gezien het feit dat Jack de Vries deel gaat uitmaken van het strategisch beraad.' En: 'Door Jack de Vries op te nemen in het strategisch beraad, geeft het CDA aan alle oude ankers te willen lichten en een toekomst in te gaan waarin het gezin niet meer telt. Bij het CDA heeft de individualisering en het 'vrijheid-blijheid' motto toegeslagen.

Pieter van Geel

Ook van Geel heeft jarenlang op het Binnenhof rondgelopen. Hij werd naar Den Haag gehaald, nadat hij zich populair had gemaakt als gedeputeerde in Noord-Brabant. Hij werd staatssecretaris van Milieu. Toen Maxime Verhagen minister van Buitenlandse Zaken werd in 2007, werd Van Geel fractieleider van het CDA. Dat geldt als een van de zwaarste banen in Den Haag, en Van Geel deed het dan ook uit louter plichtsbesef.

Uit de Volkskrant van 17 maart 2010: 'Van Geel droeg het waardig. Daarbij hielp dat hij niet ook nog een groot ego hoefde meetorsen. In talloze moeilijke debatten weigerde hij misleidende of wollige verhalen op te hangen. Hij onderging het lijdzaam als de oppositie genadeloos blootlegde waar het CDA weer had moeten inleveren voor een compromis om de coalitiegelederen te kunnen sluiten. Liever dan te liegen, koos hij er vaak voor te zwijgen. Dan keek hij wat treurig naar zijn belagers en haalde licht zijn schouders op: het is zoals het is. (...)

Maar oprecht was hij wel, en inhoudelijk. Zijn fractie herkende het beulswerk dat hij verrichtte en beantwoordde dat met grote loyaliteit; Van Geel had hier nooit om gevraagd, hij stond er omdat er niemand anders was. Onder meer dat besef, maakte dat de CDA-fractie, ondanks de ongemakkelijke coalitie en pijnlijke compromissen die regeren met de PvdA met zich meebracht, de afgelopen drie jaar gesloten is gebleven.'

Lans Bovenberg
Lars Bovenberg is een toonaangevend econoom van de Universiteit van Tilburg, plaatsvervangend kroonlid van de SER en prominent CDA'er. Hij geldt als partij-ideoloog. Opvallend: hij was na de formatie zwaar teleurgesteld in de plannen van het kabinet-Rutte.

Hij zei in een interview met de Volkskrant: 'Het is vooral saneringsbeleid, geen hervormingsbeleid. Een crisis is vaak het beste moment om een aantal knopen door te hakken. Dat bleek ook uit de verkiezingsprogramma's: de meeste partijen hadden behoorlijk veel hervormingen in het pakket zitten. Dus dat beloofde veel. Maar het is een koude douche geworden.'

Ook uitte hij kritiek op de 'strateeg' Maxime Verhagen. Die had iemand naast zich kunnen gebruiken die de idealen van het CDA verdedigde, zei hij in hetzelfde interview. 'Hij (Verhagen, red.) heeft ervoor gezorgd dat een partij met 21 zetels de helft van de ministers levert. In personele zin is dat ongekend. Maar ik vrees dat die ministers op sociaal-economisch terrein PVV-beleid gaan uitvoeren. Het gaat niet om de macht op zichzelf, maar wat je ermee doet. Je moet een idee hebben, idealen. Al die frasen over internationalisering in het akkoord, de openheid van Nederland, het leest prachtig. Maar om dat binnen te halen, hebben ze toch wel heel veel moeten weggeven aan de PVV.

'Ik denk dat de strateeg Maxime Verhagen iemand aan zijn zijde nodig heeft die inhoudelijk het CDA-gedachtegoed door en door kent en verdedigt. Het is jammer dat het tussen Ab Klink en Verhagen is gebroken. Want die twee vulden elkaar goed aan.'

Andere prominenten
Andere prominenten in het strategisch beraad zijn: Oud-wethouder van Rotterdam Leonard Geluk, oud-CDJA-voorzitter Jeroen van Velzen en wethouder in Leeuwarden Thea Koster.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden