Deze mensen leven van katten

Of ze ze nou opzetten of verhuren als model; deze mensen leven van katten.

Lenny Popelier (31) - Eigenaar van Kattencafé Kopjes Beeld Erik Smits

Lenny Popelier (31) - Eigenaar van Kattencafé Kopjes

'Geen eten geven, niet flitsen wanneer je foto's maakt, en de katten niet optillen. We leggen altijd de huisregels uit, zodat het hier geen kinderboerderij wordt waar de katten als cavia's worden rondgesjouwd. Maar het grappige is: veel bezoekers hebben zelf ook katten thuis. Dat had ik niet verwacht.' Na een reis door Azië opende Lenny Popelier dit jaar Kopjes, het eerste kattencafé in Nederland, geïnspireerd op soortgelijke cafés in Tokio. Net als in een gewoon koffietentje zijn er in het Amsterdamse café soja lattes en havermoutkoeken, maar in Kopjes eet je die op tussen Donnie, Dilla, Tiny, Eleonore, Midori, Horus, Rosie en Maan. Het zijn de ultieme stamgasten; als de laatste bezoeker om zeven uur weggaat, doet Lenny of een van haar vier collega's de gordijntjes voor ze dicht. De asielkatten zijn speciaal uitgezocht op hun sociale karakter, want je moet het maar kunnen: de hele dag liefkozend worden bekeken door tientallen theedrinkende bezoekers. Of een Kopjeskat ook daadwerkelijk wil knuffelen, moet je als bezoeker gewoon afwachten. In tegenstelling tot honden zijn het nu eenmaal dieren met een nogal uitgesproken vrije wil, zegt Popelier. Maar áls ze dan op schoot komen, maakt dat het juist speciaal. 'Want je hebt er extra hard voor moeten werken.'

Buurtbewoners, expats, toeristen; Kopjesfans komen van heinde en verre. Er was eens een heel enthousiaste Schotse vrouw die na afloop huilend opbelde hoe leuk ze het had gevonden. Twee maanden laten had ze weer een ticket geboekt. Nadelen zijn er ook, vertelt Popelier: het zijn toch acht extra familieleden waar je je zorgen om kunt maken. Toen Dilla een tijdje last had van kale plekken en heel mager werd bijvoorbeeld, maar ook als een kat uithaalt en een gast zegt: 'Ze is wel vals, hè.' 'Hoezo, denk ik dan meteen. Dat trek ik me aan.' Maar meestal is het reuzegezellig. Bezoekers laten elkaar foto's zien van hun eigen katten, er worden kopjes gegeven en er worden selfies gemaakt. Er zijn plannen voor kattenyoga en een kattenfilmfestival. Na een dag in het café gaat Popelier dan ook blij naar huis, in tegenstelling tot haar vorige baan als marketingmedewerker waar ze almaar achter de computer zat. 'Misschien werk ik nu nog wel meer met mensen dan met katten.'

Memory
We maakten speciaal voor de kattenspecial een memoryspel, bestaande uit kattengifjes.
Speel dit memoryspel hier en deel met je vrienden hoe snel je bent.

Sabine van der Helm (55) - Eigenaar van dierencasting- bureau Catvertise Beeld Erik Smits

Sabine van der Helm (55) - Eigenaar van dierencasting- bureau Catvertise

Tien katten heeft Sabine van der Helm, en ze mogen wel in de tuin, maar niet op straat. Het probleem zijn auto's; als er een aankomt, lopen de katten niet weg. Van der Helm: 'Ik heb ze getraind niet bang te zijn.' Het is een misverstand dat je dieren niet zou kunnen regisseren, daar kwam de eigenaar van het castingbureau zelf achter. Toen ze dertig jaar geleden iets naast haar carrière als professioneel danseres wilde doen, schreef ze zich in bij een castingbureau. Ze stond met haar katten op de foto's want die gingen altijd overal mee naar toe. Een paar weken later kwam de eerste opdracht al binnen: of ze in een IKEA-advertentie wilde. Nee, niet zij: haar katten. Zonder enige ervaring ging Van der Helm naar de fotostudio. Het was een reclameposter voor grand foulards, de katten bleven braaf poseren. 'Ik heb gewoon stukjes vlees onder de stof gestopt.'

De advertentie hangt nu ingelijst tussen tientallen andere, de muren van haar huiskamer annex kantoor zijn er volledig mee bedekt. Kinderseries, commercials, films en opera's; haar sterren hebben op honderden sets gestaan en Catvertise is inmiddels een bekend dierencastingbureau. Maar lang niet elk dier heeft het in zich. 'Ik krijg elke dag wel een aanmeldingsfoto van een kat. Hij kan ballen apporteren, schrijft de eigenaar er soms bij. Nou, echt niet dat-ie dat ook in de studio gaat doen. Als het geen superrelaxte kat is, wil je dat het dier én de mens niet aandoen; staan er straks twintig acteurs te wachten tot die kat onder de bank vandaankomt.' Maar toch: wie zoals Van der Helm katten begint te trainen als ze een week of zeven zijn en geduld combineert met veel beloning (eten!) kan een kat zo veel leren dat-ie met gemak in het stuk Kruistochten van Ivo van Hove kan spelen - en vijf jaar later zonder oefening nog een keer. Ook kunnen ze best samenwerken met honden of muizen. Nee, het echte probleem is als de rookmachine ineens aangaat, of een dier niet goed wordt vastgehouden. Van der Helm, met een zucht: 'Ménsen.'

Theo Kruse (55) - Tijger- en panterverzorger in de Koninklijke Burgers' Zoo Beeld Erik Smits

Theo Kruse (55) - Tijger- en panterverzorger in de Koninklijke Burgers' Zoo

Zodra vrouwtjestijger Jarum verzorger Theo Kruse in haar zicht krijgt, krullen haar lippen op, zwiept haar staart vervaarlijk en klinkt een dreigend gegrom van achterin haar keel. 'Ze mag me niet zo', vertelt de tijger- en panterverzorger van Koninklijke Burgers' Zoo. 'Geen idee hoe dat komt.'

Kruse begon dertig jaar geleden in de dierentuin van Arnhem. In zijn stamcafé ontmoette hij een dierenverzorger die op zoek was naar extra werkkrachten. Meteen belde hij de dierentuin op. 'Drie dagen later stond ik tussen de leeuwen.' Kruse was er bij toen Jarum beviel van twee kleintjes. Zij kunnen het wel met hem vinden. 'Vanaf de tiende dag ging ik naast hun hok zitten, met hen praten en ze aan m'n hand laten ruiken.'

In tegenstelling tot hun moeder blijven ze rustig liggen als Kruse het glas van hun buitenvertrek nadert.

Toch moet je volgens hem niet verwachten dat je als verzorger een uitzonderlijke band met hen hebt. 'Het lijken grote knuffeldieren, maar dat zijn ze heus niet.' Als een van Jarums welpen amper drie maanden oud is, bijt ze in Kruses hand. 'Ik moest haar vangen om een inenting te geven. Dat wilde ze duidelijk niet.' Hij wijst naar het stukje huid waar het jonge dier haar tanden in zette. 'Ik kon zo door m'n hand heen kijken.'

Maar hij tilt er niet zo zwaar aan. 'Elke dag ga ik fluitend naar m'n werk.'

In de ochtend leidt hij de grote katten naar hun buitenvertrek. Om ze actief te houden, verstopt hij een stuk vlees achter een rots of hij hangt het hoog in een overhangende tak. Een panter springt lenig in de twee meter hoge boom. 'Die valse blik in hun ogen, die constante concentratie. Dat vind ik prachtig om te zien. Een antilope graast en loopt een rondje. Maar de katachtigen, dat zijn sluwe beesten.'

Of-ie zelf ook een kat heeft? 'O nee, ik heb niets met huiskatten. Ze springen zo op tafel als je er niet bent. Heel onhygiënisch.'

Nee, thuis heeft Kruse een hond.

Joep Teurlincx (62) - (Huis)dierenpreparateur Beeld Erik Smits

Joep Teurlincx (62) - (Huis)dierenpreparateur

Wie moeilijk afscheid kan nemen van zijn overleden kat, kan zijn huisdier laten preparen. Voor 395 euro zetten de gebroeders Karel, Joep en Ron Teurlincx het geliefde huisdier op. Joep: 'Wij helpen mensen bij hun rouwproces. Het gaat zelfs zo ver dat sommigen met hun opgezette poes praten.'

Het begon met hun vader die als hobby de kanarie van de buren opzette. Nu hebben de drie broers een preparateursbedrijf in Eindhoven, elk met hun eigen specialisatie. Karel doet alles met veren, Ron staat in voor de voorbereiding en de afwerking en Joep prepareert de huisdieren, waaronder katten. Dat doet hij al bijna vijftig jaar. De broers krijgen het alsmaar drukker, met een wachttijd die oploopt tot zes maanden. Huisdieren krijgen vaak voorrang, zodat de eigenaren hun kat maar even hoeven te missen.

Niet elke preparateur is er happig op om huisdieren op te zetten. De overleden kat maakte deel uit van de familie en de behandeling ligt bij eigenaren dan ook gevoelig. Het oortje, dat stond toch meer gebogen. Of die oogjes waren net dat tikkeltje groener. 'Maar we waarschuwen onze klanten. Het karakter van het beestje, dat krijg je er nooit meer in.'

Toch doen de broers er alles aan om de kat naar z'n beste jaren terug te brengen. Alle ingewanden worden eruit gehaald. Het enige wat overblijft is een uitgehold lijfje, dat na een bad van vier weken wordt opgevuld. Zittend, liggend of staand, elke positie is mogelijk. Als de kat voor 95 procent in de oorspronkelijke staat is hersteld, mag de eigenaar komen kijken. Kleine verzoekjes kunnen dan nog worden uitgevoerd, voordat het dier naar huis mag. 'Het enige wat ze moeten doen, is af en toe de kat afstoffen.'

Joep doet alles handmatig. Een tijdrovende klus. Huisdieren kosten vaak wat extra tijd, want eigenaren willen vaak hun verhaal kwijt. 'Het gaat er niet aan toe zoals bij de Chinees: luikje open en hier is de bestelling. Ze willen altijd vertellen dat het toch zo'n braaf beestje was.' Joep heeft zelf ook een kat, maar of hij die gaat opzetten weet-ie nog niet. 'Het is toch anders om in je eigen vlees te snijden.'

Yvon Sweere (48) - Kattengedragstherapeut Beeld Erik Smits

Yvon Sweere (48) - Kattengedragstherapeut

'Als ik ergens binnenkom, negeer ik de kat. Die komt, als-ie wil, vanzelf wel naar me toe.' Yvon Sweere weet hoe ze met katten moet omgaan. Aan de Tinley Academie, een kennisinstituut voor dierengedrag, volgde ze een opleiding gedragstherapie voor katten. Wie kampt met een agressieve kat die het hele huis volsproeit, belt Yvon.

Kattengedragstherapeut is geen erkend beroep. Toch is het geen zweverig gedoe, verzekert Sweere. 'Zo'n zelfverklaarde dierentolk of kattenfluisteraar doet ons beroep geen goed. Ongelovigen doen er al snel lacherig over: mensen die met katten praten, dat is toch onzin.'

Sweere pretendeert niet met katten te kunnen kletsen. Ze observeert hun gedrag en lichaamstaal. 'Want dat doen veel eigenaren verkeerd.' Haar klanten, een stuk of drie per week, komen voornamelijk via de dierenarts bij haar terecht. Sweere laat hen een vragenlijst invullen, een video van de kat opsturen en gaat dan op huisbezoek. 'De oplossing is vaak heel logisch. Ik had eens een poes die zich volledig kaal likte. De eigenaar was ten einde raad. Na een webcamopname van de tuin bleek dat er elke avond een vreemde kat voor het raam kwam staan. Daar kreeg die kat enorm veel stress van. Een strook sierfolie op het venster en het probleem was opgelost. Zoals ik al zei, heel eenvoudig eigenlijk.' Volgens Sweere moeten mensen het gedrag van hun huisdier anders leren interpreteren. 'Ze beschouwen hun kat als een minimensje in een bontjas. Maar een kat denkt en voelt niet zoals wij.'

Zelf heeft Sweere twee katten: Dix en Loki. Twee verschillende karakters; ze zijn dan ook niet elkaars beste maatjes. 'Laat ik zeggen dat ze elkaar tolereren. Maar elkaars vacht wassen zullen ze niet snel doen.'

Na negen jaar adviezen en het geven van workshops en lezingen, kampt Sweere met een kleine beroepsdeformatie. 'Die populaire kattenfilmpjes vind ik absoluut niet meer amusant. Anderen zien leuke, springende, schrikkende katten. Ik zie dierenleed.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden