Deze man voedt het Eritrese nationalisme onder jongeren in het buitenland

De voornaamste adviseur van president Afewerki voedt in vaak ellenlange speeches op congressen in Europa het Eritrese nationalisme onder jongeren.

Yermane Gebreab roept zijn jonge toehoorders op te 'vechten' tegen de 'vijanden' van Eritrea Beeld AFP/Getty Images

Charismatisch, sluw en intelligent. Dat is de reputatie van Yermane Gebreab - alias 'de aap' - onder Eritreeërs. Hij is een van de machtigste figuren in dit land in de Hoorn van Afrika, dat vanwege zijn isolement en autoritaire regime wel wordt vergeleken met Noord-Korea.

De 65-jarige Gebreab is de rechterhand en voornaamste adviseur van president Isaias Afewerki. Hij vertegenwoordigt hem in het buitenland. Weinigen aan de top van het regime spreken immers zo vloeiend Engels en Arabisch als hij. En, als een van de weinige leden van het regime, is hij vrij gedisciplineerd, ook in zijn privéleven. 'De meesten, inclusief Afewerki, raken vaak verzeild in beschamende situaties; stomdronken en als rokkenjagers in nachtclubs en bars', weet Kubrom Dafla. Hij kent Gebreab persoonlijk en maakte als staatssecretaris van financiën lange tijd deel uit van het regime, tot hij vijf jaar geleden naar Nederland vluchtte.

Gebreab is dus het gezicht van Eritrea in het buitenland, ook voor de grote vluchtelingengemeenschap in de diaspora. Hij reist van hot naar her. Spreekt vergaderingen van de Verenigde Naties toe in New York en Genève, waar hij de VN-sancties tegen het land bekritiseert als 'onrechtvaardig'. 'Eritrea is een land dat is ontstaan uit de strijd voor de mensenrechten. Onze eerste prioriteit is het verzekeren van de welvaart en waardigheid van onze burgers', zei hij in oktober vorig jaar op een VN-bijeenkomst.

Sinds 2009 is Gebreab de belangrijkste spreker op het jaarlijkse congres voor Eritrese jongeren in Europa. Het zijn congressen van de YPFDJ, de jongerenorganisatie van de enige in Eritrea toegestane politieke partij, een organisatie die door Gebreab persoonlijk is opgericht. Met als doel de jongeren te organiseren, aan Eritrea te binden, en in te zetten om de Eritrese gemeenschap in het buitenland te beïnvloeden. Zo zijn er al jaren sterke aanwijzingen dat Eritreeërs die wereldwijd asiel hebben gekregen onder druk geld afhandig wordt gemaakt dat vervolgens in de partijkas vloeit.

Kabinet bezorgd over komst Eritrese gezant naar Nederland

De gezant wordt echter niet tegengehouden bij de grens, noch wordt hem het woord ontnomen, zoals vorige maand wel gebeurde bij twee Turkse ministers die in Nederland wilden campagne voeren. Partijen als VVD, D66 en GroenLinks zien het Eritrese bezoek liefst ook afgelast worden.

Eritrees nationalisme

In vaak ellenlange speeches op deze congressen in Europese steden voedt Gebreab het Eritrese nationalisme onder jongeren. Hij uit zich kritisch over de Europese Unie, Amerika en de VN, omdat zij volgens hem ten onrechte het land bekritiseren wegens de schendingen van de mensenrechten en de oneindige dienstplicht, die veel burgers het land doen ontvluchten. Zijn jonge toehoorders roept hij op te 'vechten' tegen de 'vijanden' van Eritrea, zonder die vijanden concreet te benoemen. Op zo'n conferentie in 2015 in Frankfurt riep hij hen op te achterhalen 'hoe zij tegen ons samenspannen, wat zij willen bereiken, wat hun middelen zijn'.

Dit paasweekeinde is zo'n jaarlijks YPFDJ-congres in Nederland. Op een locatie die tot dusver zorgvuldig geheim is gehouden. Want Gebreab weet dat er een einde is gekomen aan het in de luwte opereren van zijn jongerenbeweging. Jarenlang kon hij elk willekeurig Europees land in en uit vliegen. Maar sinds de afgelopen twee jaar is er veel aandacht in media en politiek voor 'de lange arm' van Eritrea en is hij geen anonymus meer.

In de Verenigde Staten geldt dat al langer. In 2010 plaatste de toenmalige president Obama hem op een sanctielijst van elf personen tegen wie de verdenking bestaat dat zij banden hebben met Al Shabaab in Somalië. Aanwijzingen dat Eritrea deze terreurorganisatie steunt zijn een van de redenen dat de VN-Veiligheidsraad sancties heeft ingesteld tegen het land.

In 2015 zei Gebreab in een interview voor de Britse tv-zender Channel 4 dat media een 'vervormd beeld' van zijn land neerzetten. De verhalen over een oneindige dienstplicht die jaarlijks een paar duizend jonge Eritreeërs het land doet ontvluchten noemde hij 'onwaar'.

President Afewerki op staatsbezoek in Soedan bij president al-Bashir Beeld reuters

In eigen land wordt Gebreab belachelijk gemaakt wegens 'de leugens' die hij in het buitenland over zijn land verkoopt, zegt Kubrom Dafla. Vorig jaar nog stelde hij in Brussel dat de regering de dienstplicht op maximaal 18 maanden houdt. Deze toezegging was voor de Europese Unie een belangrijke voorwaarde om haar onderhandelingspartner Gebreab een hulppakket toe te zeggen á 200 miljoen euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden