ReportageCoronatests Bergschenhoek

Deze hele gemeente moet zich laten testen op de Britse variant – en kan zo het coronabeleid bepalen

Het centrum van Bergschenhoek, dat deel uitmaakt van de gemeente Lansingerland, de grootste brandhaard van de besmettelijke Britse virusvariant in Nederland.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Nergens in Nederland bleek de Britse coronavariant zo aanwezig als in de gemeente Lansingerland. Om inzicht te krijgen in de besmettelijker versie, begint vandaag een test van alle inwoners – die ook kan bepalen of de basisscholen weer open mogen.

Uit de jeugdbibliotheek van Bergschenhoek klinkt een ijzingwekkende gil. Tussen de rijen kinderboeken is vorige week in allerijl een extra testlocatie ingericht. Daar komt de bron van de wanhoopskreet even later verrassend kalm naar buiten gedribbeld: een blonde kleuter, samen met haar twee broers en ouders.

‘De vorige keer ging het precies zo’, glimlacht vader Thijs (37). Hun twee zoons hebben er weinig moeite mee, maar hun dochter vindt de pcr-test verschrikkelijk. Het weerhield hem en zijn vrouw Claudia (37) er niet van hun kinderen en zichzelf vandaag opnieuw te laten testen, ook al zijn ze klachtenvrij en hebben ze in oktober allemaal corona gehad.

Het gezin kreeg vorige week de oproep voor een coronatest omdat hun kinderen naar een basisschool gaan die in hetzelfde gebouw huist als de Willibrordschool – de basisschool waar eind december een uitbraak met de besmettelijke Britse coronamutant werd geconstateerd. Claudia: ‘Het is goed dat ze de besmettingen in kaart brengen, daarom werken we mee.’

Beeld de Volkskrant

Het is precies die nuchtere, ‘poten in de klei-volksaard’ die burgemeester Pieter van de Stadt (VVD) van Lansingerland de inwoners van zijn gemeente toeschrijft, die hem vertrouwen geeft dat er hier de komende twee weken massaal gehoor gegeven wordt aan de oproep die hij maandag deed. Alle inwoners ouder dan 2 jaar wordt gevraagd zich te laten testen op corona. ‘In deze gemeenschap’, zegt de burgemeester in het uit glas opgetrokken gemeentehuis, ‘is de testbereidheid hóóg.’

Alle ogen zijn de komende weken gericht op Lansingerland. De gemeente ten noorden van Rotterdam is met tot nu toe vijftig besmettingen de grootste brandhaard van de besmettelijke Britse virusvariant in Nederland. Vanaf woensdag begint het grootschalig testen in de drie dorpskernen: Bergschenhoek, Berkel en Rodenrijs en Bleiswijk.

De hoop is dat op deze manier de uitbraak niet alleen in de kiem wordt gesmoord, maar ook dat de onderzoekers van de GGD Rotterdam-Rijnmond en Erasmus MC meer te weten komen over hoe de Britse mutant zich verspreidt en welke rol kinderen daar in spelen. Het antwoord op deze vragen zou het Nederlandse coronabeleid, zeker als het gaat om het heropenen van de scholen, de komende weken weleens kunnen bepalen.

Duidelijk is dat de Britse coronavariant een stuk besmettelijker is. ‘Over de rol van kinderen is nog veel discussie’, zegt Marion Koopmans (Erasmus MC), betrokken bij het onderzoek in Lansingerland. Dat de variant deze herfst in Engeland snel om zich heen greep onder kinderen, hoeft niet te betekenen dat zij een grotere rol spelen in de verspreiding ervan, zegt de viroloog. ‘Het kan ook komen doordat de rest van het land toen al in lockdown was.’

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Uitbraak basisschool

Eind november begon op de Willibrordschool een corona-uitbraak die bij de GGD Rotterdam-Rijnmond meteen in het oog sprong. Tot dan toe beperkten uitbraken in het onderwijs zich tot middelbare scholen en hoger. Maar op deze school raakten niet alleen docenten, maar ook veel kinderen besmet. Eind december – de school was al twee weken dicht – stond de teller op veertig besmettingen. Rond diezelfde tijd kwam er een telefoontje van het Erasmus MC: de Britse variant was aangetroffen op de katholieke basisschool.

Een groot deel van de samples van de tot dan toe afgenomen testen was toen al weggegooid. Maar uit de samples die bewaard waren, bleek het in alle gevallen een besmetting met de Britse variant, zegt Koopmans. ‘Daarom denken we dat het bij de hele uitbraak om de Britse variant gaat.’

Een vader van twee leerlingen op de basisschool merkte hoe snel het kan gaan. Hij wil niet met zijn naam in de krant omdat de school ouders heeft gevraagd ‘terughoudend’ te zijn naar de pers. Begin december ging de leraar van zijn jongste kind halverwege de dag ziek naar huis. Een paar dagen later bleken drie kinderen uit de klas besmet. ‘Uiteindelijk werd bijna de hele groep positief getest, op drie of vier na. Ook heel wat ouders zijn ziek geworden.’ Zelf bleef hij coronavrij, zegt de vader, maar zijn jongste kreeg het wel. En dat was geen kwestie van snotteren. ‘Mijn kind heeft een paar dagen met koorts op bed gelegen.’

Eind december bracht de school naar buiten dat een jonge lerares is overleden. Of haar overlijden het gevolg is van het virus, is niet bekend. Wel was de docent enkele weken eerder positief getest op het virus.

De school heeft de afgelopen weken ‘volop in de belangstelling’ gestaan, laat Saskia Schenning weten. Schenning is bestuursvoorzitter van de stichting waar de school onder valt. ‘De school is nu gebaat bij rust om de noodopvang en het onderwijs op afstand aan onze leerlingen zo goed als mogelijk in deze onzekere periode vorm te geven.’ Om die reden beantwoordt zij persvragen nu alleen nog mondjesmaat en is ouders verzocht journalisten door te verwijzen naar de stichting.

Vinex

De dorpen die in 2007 samensmolten tot Lansingerland zijn van oudsher tuindersdorpen, zegt burgemeester Van de Stadt. Vanaf de jaren negentig kwamen daar vinexwijken vol forenzen bij. ‘Lansingerland heeft van oudsher een krachtige dorpscultuur, aangevuld met voornamelijk jonge gezinnen’, aldus Van de Stadt. ‘Het zijn harde werkers, nuchtere mensen. Dat helpt op dit soort momenten.’

Een rondje door het winkelcentrum van Bergschenhoek op maandagmiddag – kort nadat de burgemeester heeft aangekondigd dat bijna alle inwoners worden opgeroepen – maakt duidelijk dat veel inwoners dan wel nuchter mogen zijn, kritisch blijken ze ook. 

‘Het is goed dat ze het doen’, zeggen Angelique (49) en Gertjan (49) die met hun twee zoons en een tas vol boodschappen op weg zijn naar huis. ‘Maar waarom nu pas? Dit besluit hadden ze meteen kunnen nemen toen die Britse variant hier werd gevonden. Nu is iedereen al overal geweest.’

Het is een vraag die meer inwoners stellen. Met alle forenzen die hier wonen, de vele jonge gezinnen met opa’s en oma’s die oppassen en het feit dat de basisschool waar de uitbraak begon een gebouw deelt met twee andere basisscholen: waarom is er niet eerder ingegrepen? Om zo’n grootschalig onderzoek op te zetten was meer informatie nodig, luidt de reactie van de gemeente.  Vandaar dat ze eerst begonnen zijn rondom de school te testen.  

Laat of niet, Angelique en Gertjan zijn voornemens zich meteen te laten testen als ze aan de beurt zijn. Gertjan: ‘Maken we er een gezellig uitje van. Met een kopje koffie in de rij.’ Angelique: ‘Nu maar hopen dat ze de boel goed spreiden. Anders staan ze straks met het hele dorp tegelijk in de rij.’ Te gezellig, wil ze maar zeggen, is ook niet de bedoeling. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden