Deze fotograaf bewijst dat er meer is dan modefotografie

Modefotografie en documentairefotografie lijken elkaar uit te sluiten. Niet in de zachte-kleurenwereld van de Britse fotograaf Jamie Hawkesworth.

'Dit zijn geen mensen op de vlucht. Dit was een bruiloft, de vrouw met het gouden haar-netje ging trouwen. Ja, leuk hè, hoe je veronderstellingen dus niet blijken te kloppen?' Beeld Jamie Hawkesworth

Vingerafdrukken waren het eerste dat Jamie Hawkesworth fotografeerde. De toen 20-jarige Brit studeerde forensische wetenschappen in Preston, een stadje in Noord-West Engeland, en legde op een nagemaakte plaats delict de sporen vast. Een paar maanden later zakte hij voor zijn examens en wist hij twee dingen zeker: nooit meer vingerafdrukken onderzoeken, wel voor altijd de fotografie. Hij veranderde van opleiding, schoot in tien jaar tijd campagnes voor prestigieuze modemerken als Miu Miu, Comme des Garçons en Alexander McQueen en heeft net zijn eerste grote tentoonstelling ingericht voor Huis Marseille - en dat allemaal vóór zijn 30ste. Het klinkt alsof het hem zelf ook nog steeds verbaast, als hij er aan de telefoon over vertelt: bescheiden, bijna verlegen. Hawkesworth mag dan het nieuwe Britse modetalent genoemd worden, hij vindt het nog steeds eng om mensen op straat aan te spreken voor een foto. Bellen is minder zenuwslopend, gelukkig.

'Ik liep gewoon op straat, hij kwam me tegemoet. Mooi hoeveel je over mensen te weten kunt komen zonder hun gezicht te zien. Hij vond het niet erg gefotografeerd te worden en weigerde niet, godzijdank.' Beeld Jamie Hawkesworth

Hij vertelt hoe hij in opdracht van het Wall Street Journal Magazine elf dagen rondreisde in Congo, het land dat jarenlang werd beheerst door een gewelddadige oorlog. Stond hij na een dag klimmen boven op de imposante Nyiragongo-vulkaan uit te kijken, terwijl een paar mannen eten aan het koken waren en op de achtergrond de Afrikaanse radio klonk - ja, dat was pretty great. Was het geen akelige plek, na al die etnische spanningen? Tja, je hebt altijd bepaalde verwachtingen bij een nieuwe bestemming, zegt hij: een sfeer van oorlog, misschien, of van gevaar, maar het is elke keer weer mooi als vooroordelen, zoals die over Congo, compleet onderuit worden gehaald. 'It reminds me to come off my ass and just explore.'

Niet voor niets was documentairefotografie zijn eerste liefde. Maar geen van de fotografen die hij tijdens zijn opleiding benaderde om het vak te leren, had behoefte aan een assistent. Dus richtte de stille student, bij voorkeur gestoken in trainingsjasjes, zich op aanraden van zijn docenten op mode: een vakgebied waarvoor hij nooit eerder enige interesse had gehad. 'Ik vond er ook veel dingen niet leuk aan.'

Landscape with Tree

Te zien van 9/9 t/m 3/12 bij Huis Marseille in Amsterdam. huismarseille.nl

Per toeval belandde Hawkesworth in het Centre de rehabilitation des primates de Lwiro, een onderzoekscentrum en opvang voor apen die door de oorlog zijn verweesd. Beeld Jamie Hawkesworth

Bijvoorbeeld dat je als fotograaf moet werken met modellen, kleding en styling die grotendeels vooraf zijn uitgezocht - zie dan nog maar eens je eigen visie te verwerken in het resultaat. En als er dan ook nog een hoop geld mee is gemoeid, kan mode een beetje een 'nightmare' zijn, zegt hij droogjes. Maar: 'Ik zag ook kansen.' Hoe je in een modereportage een heel nieuwe wereld kunt creëren, bijvoorbeeld, een die je normaal niet eens zou kunnen bedenken. 'Dat is best bijzonder.'

Voor series in tijdschriften als i-D, Dazed & Confused en Vogue bereidt Hakesworth zich gedegen voor, maar voor een reisreportage doet hij dat het liefst zo min mogelijk. Liever wacht hij af wat er spontaan op zijn pad komt. Dat werkt niet altijd: na een week in zijn eentje wandelen in Ierland kwam hij terug met twee foto's. Er was niets interessants; nogal frustrerend. Maar lukt het wel, vertelt hij, dan leidt dat niet weten waarnaar je op zoek bent, soms tot onverwachte schoonheid in de beelden.

'Er waren honderden mensen rondom een kerk, maar zij was de enige die iets aan had dat eruit sprong. Ik heb er verder niet over nagedacht, soms moet je jezelf zo'n natuurlijke reactie toestaan.' Beeld Jamie Hawkesworth
'Die energie op de top van de vulkaan, alsof er elk moment iets kan gebeuren, zo voelde het ook in Congo zelf. Het was een rauw land, maar ook prachtig.' Beeld Jamie Hawkesworth

En dat is wat Hawkesworth in elke foto wil zien: schoonheid. Hij wil optimistische, warme beelden creëren. Mensen lelijker maken, is niets voor hem en aan hard flitslicht doet hij niet. Die filosofie ontstond uit praktische omstandigheden. Toen hij als student eindelijk zijn ware roeping had ontdekt, voelde hij zich elk moment dat hij niet aan het fotograferen was schuldig. Maar als ik het simpel hou, bedacht hij, alleen met daglicht werk en geen kostbare tijd verspil aan gesjouw met flitsers en lampen, dan kan ik veel meer tijd besteden aan het fotograferen zelf.

Bovendien weigert Hawkesworth om digitaal te werken. Hij besteedt veel aandacht aan het ontwikkelen van een eigen, warm kleurenpalet in de donkere kamer. Vandaar dat zachte, bijna schilderachtige licht in zijn foto's, zelfs als hij het harde leven van aardappelplukkers in Zweden fotografeert of, aan de andere kant van de wereld, kerkbezoekers in Congo.

Na een paar dagen in Congo passeerde fotograaf Jamie Hawkesworth één boom, helemaal alleen in een onverwacht, glooiend groen landschap, bijna vredig. Verbazend hoe zo'n simpel beeld zo veel emoties kan oproepen, vond hij. De titel hield hij even simpel bij zijn tentoonstelling in Huis Marseille: Landscape with Tree. Beeld Jamie Hawkesworth

Kan het meespelen dat hij misschien óók een beetje een romantische ziel is? Hij lacht. 'Ik wil altijd plaatsen op hun best laten zien. Maar nee, het komt echt door mijn liefde voor de fotografie. Ik ben nog steeds zo blij dat ik die heb gevonden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden