Deze films mag u niet missen op het IFFR

Het International Film Festival Rotterdam start woensdag 27 januari. Voor sommigen een niet te slechten barrière voor een festivalbezoek: kiezen uit de ruim driehonderd films. Daarom deden wij het voor u. Met deze 25 films zit u geramd.

Masao Adachi, Artist of Fasting, Japanse film uit 2015 Beeld
Masao Adachi, Artist of Fasting, Japanse film uit 2015Beeld

La calle de la Amargura

Arturo Ripstein, 99 min., Mexico
Twee broers met dwerggroei werken als mascotte-achtige beroepsworstelaars; de maskers gaan nooit af, zelfs niet wanneer ze gezamenlijk het bed delen met twee verlopen prostituées - iets wat ze beter niet hadden kunnen doen. De Mexicaanse meester Ripstein plukte dit absurde gegeven uit de krant en zette het in lange zwart-wittakes smoezelig en stijlvol om naar film. KT

La calle de la amargura Beeld
La calle de la amarguraBeeld

The Other Side

Roberto Minervini, 92 min., Italië
Indringend en bekroond portret van een groep mensen in de marge van Louisiana. Eerst junk en dealer Mark en zijn geliefde Lisa, die zich tussen spuiten door weinig hartstochtelijk overgeven aan lethargie en liefde. In de tweede helft een angstaanjagend groepje mannen dat zich voorbereidt op een inval door de troepen van Obama, die een eind zou willen maken aan het vrije wapenbezit. Hun daden, hun woorden en de wijze waarop ze 4 juli vieren, suizen lang na in het hoofd van de toeschouwer. BK

The Event

Sergei Loznitsa, 93 min., Nederland/België
Briljante, urgente nazaat van Loznitsa's gelauwerde documentaires over de Oekraïense revolutie (Maidan, 2014) en de belegering van Leningrad (Blokada, 2006). Volledig samengesteld uit archiefmateriaal toont de film wat er augustus 1991 gebeurde, toen de naar hervormingen snakkende bevolking van Sint-Petersburg hoorde van de staatsgreep tegen Sovjet-president Gorbatsjov. Terwijl het vreedzame protest toeneemt, bereidt iedereen zich voor op een harde confrontatie met politie en leger. De spanning is door Loznitsa's orkestratie van de ontzagwekkende beelden (met Poetin als figurant) nog steeds om te snijden. KT

Francofonia

Aleksandr Sokoerov, 88 min., Frankrijk
Typisch Sokoerov en toch heel anders, deze docu-speelfilm over het Louvre tijdens de Duitse bezetting van Parijs. Archiefbeelden en nagespeelde onderhandelingen tussen de nazi's en Louvre-directeur Jacques Jaujard gaan vloeiend over in mijmerende tijdreizen door de museumgangen. Aldaar treffen we behalve een almaar 'liberté, égalité, fraternité!' prevelende Marianne ook een narcistisch gehumeurde Napoleon. Sokoerov zelf zit intussen te skypen in zijn schemerig belichte werkkamer. KT

Free in Deed

Jake Mahaffy, 100 min., VS
Ontluisterend, op feiten gebaseerd en in Venetië bekroond drama zonder ontsnappingsroute, gesitueerd in de troosteloze wereld van Amerikaanse industrieterrein-kerken. De geknakte Abe probeert een rein leven op te bouwen als stille wonderdoener, en vindt zijn noodlottige roeping in de alleenstaande Melva en haar autistische, onhandelbare zoontje Benny. Met superieure cast, uitgekiend geluidsontwerp en bedrieglijk afstandelijke regie voert Mahaffy (War, Wellness) je steeds dieper de hel van zijn personages in. KT

Girls lost

Alexandra-Therese Keining, 106 min., Zweden
'Er zit een ander mens in me; als ik een ritssluiting in mijn lichaam had en die durfde openen, zou je zien dat ik iemand anders ben.' De 14-jarige Kim is met haar twee vriendinnen Momo en Bella een outcast op school. Vanwege hun uiterlijk en vanwege hun afwijkend gedrag, dat de conformistische grenzen tussen mannelijk en vrouwelijk minder eerbiedigt dan gebruikelijk in de puberleeftijd. Wanneer een sprookjesachtige kans zich aandient die grenzen echt te slechten, blijkt dat niet alleen een voordeel. Mooi, sfeervol en door de jonge cast uitstekend geacteerd opgroeidrama. BK

Girls Lost Beeld
Girls LostBeeld

Boi Neon

Gabriel Mascaro, 101 min., Brazilië
Net als in Gabriel Mascaro's eerste speelfilm (Ventos de Agosto, 2014) is ook in Neon Bull de documentaire-achtergrond van de filmmaker voelbaar. In mooie, rustige, lange, ogenschijnlijk nauwelijks geregisseerde scènes krijgen we het leven voorgeschoteld van een kleine groep aan de onderkant van de Braziliaanse samenleving. De drie mannen, een vrouw en een kind leven een nomadenbestaan tussen kermisachtige evenementen op het platteland. Ze hebben een kudde stieren, die worden gebruikt bij een vriendelijke variant van het stierenvechten. Hun werk, hun reizen, hun ruzies, hun dromen, hun liefdes; we krijgen het allemaal te zien in een weldadig meanderende film. BK

Heart of a Dog

Laurie Anderson, 75 min., VS
Liefde, 9/11, verhalen, Wittgenstein, herinneringen, de dood, wolken, informatiecentra, boeddhisme, woorden en - zeker niet in de laatste plaats - haar hond Lolabelle: Laurie Anderson vlecht het allemaal door elkaar in haar poëtische Heart of a Dog. Een dromerige film is het, vol verrassende inzichten, geïllustreerd met bijna abstracte beelden, en verteld door Anderson zelf. Een stream of consciousness, die op een gekke manier niet anders had kunnen zijn dan zo. FS

Évolution

Lucile Hadzihalilovic, 82 min., Frankrijk
Macaber, raadselachtig en met timmermansoog voor licht en duister gefilmd sprookje van Lucile Hadzihalilovic, echtgenote van Gaspar Noé. Net als in haar speelfilmdebuut Innocence, over een geheimzinnige meisjeskostschool in een bos, tuigt ze in Évolution een geïsoleerde wereld op waarin volwassen mannen niet bestaan. Een dorpje met wit geschilderde huisjes langs een rotsachtige kustlijn (gefilmd op Lanzarote) vormt het decor, waarin 10-jarige jongetjes hoogst ongewoon doch ogenschijnlijk probleemloos worden opgevoed door volwassen vrouwen, tot geheimen uit de diepdonkere zee zich met het landleven dreigen te mengen. Een zintuiglijke trip. BJB

Malgré la nuit

Philippe Grandrieux, 156 min., Frankrijk
De plot hervertellen is onbegonnen werk. Onnodig ook, daar Grandrieux (Sombre, La vie nouvelle) het volledig te doen is om rauwe, donkere emoties in zijn unieke beeldtaal te vatten. Hoofdpersonage is Lenz, die terugkeert in Parijs, niet direct de vrouw vindt die hij zoekt en verdwaalt in een woud van seks, jaloezie en geweld. Fraai zijn de intense dialogen tegen een inktzwart decor. 'Sommige dingen ervaar je alleen door abject te leven', zegt een vrouw die aan Lenz voorbijtrekt. Gelukkig is er film. BJB

Malgré la Nuit Beeld
Malgré la NuitBeeld

Aaaaaaaah!

Steve Oram, 80 min., Verenigd Koninkrijk
In de categorie instantcult debuteert acteur Steve Oram (hoofdrolspeler en co-scenarist van Ben Wheatleys Sightseers) met een anarchistische, voor een appel en een ei gemaakte komedie, waarin de moderne mens is teruggeëvolueerd tot aapachtige. In Aaaaaaaah! halen twee buitenstaanders de sociale orde in een gezin stevig overhoop. Soms wat flauw, vaker vol slim gevonden toespelingen op menselijk gedrag. De spotgoedkope look draagt in positieve zin bij aan het sowieso torenhoge guerrillagehalte van de film. BJB

Men & Chicken

Anders Thomas Jensen, 100 min, Denemarken
Eerste regie in tien jaar van de Deense scenarist Anders Thomas Jensen (Adam's Apples). Die besteedt zijn melodrama's graag uit aan collega's (Brödre) en reserveert zijn donkerkomische scripts voor zichzelf. Dit alternatieve scheppingsverhaal bevat opnieuw wonderlijke types: vijf gewelddadige halfbroers, te midden van de erfenis van hun met genetica en diverse (dier)soorten experimenterende vader. Met vaste (ster)acteur Mads Mikkelsen vrijwel onherkenbaar als oversekste broer. BB

11 Minutes

Jerzy Skolimowski, 81 min., Polen
Vanaf de openingsminuten houdt de Poolse veteraan Skolimowski (Essential Killing, Deep End) flink de vaart in deze mozaïekvertelling over stadsbewoners - beginnend actrice, drugskoerier, hotdogverkoper - die op de hielen worden gezeten door het noodlot. Knap dat de 77-jarige regisseur zo veel adrenaline weet op te wekken; de oplopende spanning vindt nergens een uitweg en mondt uit in een passend stressvolle finale. Vergeving is geen optie, maar waarom kijkt men steeds zoekend naar de lucht? Let op de dode pixel. PK

11 Minutes Beeld
11 MinutesBeeld

The Childhood of a Leader

Brady Corbet, 116 min., Verenigd Koninkrijk/Frankrijk
De slotfilm van IFFR 2016 is de debuutfilm van de jonge Amerikaan Brady Corbet, die acteerde in films als Funny Games U.S. en Melancholia. Een overschot aan ambities is een bekende valkuil voor beginnende regisseurs, maar Corbet zet schaamteloos hoog in en komt er nog mee weg ook. The Childhood of a Leader gaat over een onhandelbaar jongetje, het Verdrag van Versailles en de opkomst van het fascisme. De orkestrale live-uitvoering van de indrukwekkende soundtrack van Scott Walker belooft een spektakel te worden. PK

Non essere cattivo

Claudio Caligari, 102 min., Italië
Vittorio en Cesare groeiden samen op in Ostia bij Rome. Nu ze volwassen zijn, poogt Vittorio drank, drugs en misdaad achter zich te laten, maar zijn band met Cesare staat een nieuw leven in de weg. Non essere cattivo ('Wees niet slecht') is een opgefokt en ontroerend drama vol Italiaanse straattaal en drugshallucinaties. Regisseur Caligari kreeg zijn laatste film net af voor hij in mei 2015 op 67-jarige leeftijd overleed. In Rotterdam worden ook twee eerdere speelfilms vertoond: eerbetoon aan een ondergewaardeerd filmmaker met scherp, liefdevol oog voor de scharrelaars van Rome. PK

Love & Friendship

Whit Stillman, 94 min., Ierland/VS
Deze eerste verfilming van een minder bekend boek van Jane Austen - briefnovelle Lady Susan - is een kostuumdrama, maar het taalgebruik is vrij en geen enkel korset lijkt te knellen. Zeker niet dat van Susan Vernon (Kate Beckinsale), een manipulatieve weduwe die, gesteund door vriendin Alicia (Chloë Sevigny), uitstippelt hoe ze de mannen in haar omgeving om de vinger windt. De Amerikaan Whit Stillman (The Last Days of Disco) maakte met plezier een boosaardige liefdeskomedie. PK

L'ombre des femmes

Philippe Garrel, 73 min., Frankrijk
Wijsheid in de liefde komt met de jaren, bewijst Philippe Garrel (Les amants réguliers, La jalousie) in zijn laatste films, ingegeven door zijn familieverleden. Helder legt hij de valkuilen van romantische relaties bloot; het egoïsme, de naïviteit en vooral ook de impulsiviteit waarmee jonge geliefden elkaar kwetsen. Het kleine drama L'ombre des femmes bevat alle typische Garrel-ingrediënten: Parijs (gefilmd in prachtig zwart-wit), verliefdheid, overspel, zelfbedrog, artistieke ambities. De regisseur kiest duidelijk partij voor de vrouw. PK

L'ombre des femmes Beeld
L'ombre des femmesBeeld

Raiders!: The Story of The Greatest Fan Film Ever Made

Jeremy Coon en Tim Skousen, 94 min., VS
Drie pubers maakten in de jaren tachtig Raiders of the Lost Ark shot voor shot na - in hun achtertuin. Zeven jaar vergde het; het resultaat is een cultklassieker. Raiders!, uit het Critics' Choice-programma, blikt terug en volgt de jongens, na jaren herenigd, bij het filmen van die laatste spektakelscène. Nostalgie, filmliefde, puberale overmoed en de Amerikaanse droom komen samen in deze combinatie van Lost in La Mancha en The Wolfpack. FS

Raiders!: The Story of The Greatest Fan Film Ever Made Beeld
Raiders!: The Story of The Greatest Fan Film Ever MadeBeeld

A.K.A. Serial Killer (1969) / Artist of Fasting (2015)

Masao Adachi, 86 / 104 min., Japan
Hij heet de radicaalste filmmaker van Japan te zijn en leerde het vak als schrijver van de regisseurs Koji Wakamatsu en Nagisa Oshima. Toen die laatste internationaal doorbrak, zat Masao Adachi, aan wie het festival dit jaar een retrospectief wijdt, al in het buitenland (Libanon), waar hij zijn overtuiging in praktijk bracht als lid van het terroristische Japanse Rode Leger en strijder voor de Palestijnse zaak.

Radicaal is inderdaad de documentaire A.K.A. Serial Killer uit 1969. We zien slechts een schitterend gecomponeerde reeks beelden van alledaags Japan - treinen, havens, straten, winkels, jazzclubs, melkboeren - die zeer sporadisch wordt onderbroken door een voice-over. De stem lepelt montoon biografische gegevens op uit het leven van de 19-jarige jongen die een jaar eerder gearresteerd is op verdenking van het plegen van vier moorden. Omdat de plekken die Adachi filmt alles te maken hebben met het leven en de daden van de jongen, is A.K.A. Serial Killer uiteindelijk een zwaar politieke film (over de rol die omgeving in leven en maatschappij speelt), maar zeker is de film ook een poëtisch meesterwerk met een fantastische score van de hand van Masahiko Togashi en Mototeru Takagi.

Hoewel iets minder sterk, is Adachi's recentste film minstens zo radicaal. The Fasting Artist, vrij naar een novelle van Kafka en in Rotterdam in wereldpremière, is gemaakt vanuit de gedachte dat 'vasten nog de enig mogelijke manier van verzet is'. In een winkelstraat gaat op een dag een man zitten, die op de laatste minuut na de hele film zal blijven zwijgen en vasten. Hij wordt al snel een hype, maar zijn verzegelde lippen maken dat mensen zelf zijn daad moeten duiden. Het leidt tot een optocht van kolderieke, absurde, wrede, bijtende en hysterische scènes die (voor ons westerlingen) niet altijd even makkelijk te duiden zijn, maar wel onverminderd intrigeren. BK

Overkoepelend thema: ID check

Behalve op retrospectieven van twee zeer progressieve veteranen - Pere Portabella en Masao Adachi - richt IFFR 2016 de blik op onszelf én de ander. Films die aansluiten bij dat thema zijn ondergebracht in vier verschillende secties: Bright Future, Voices, Deep Focus en Perspectives.

Daarnaast zijn er vier programma's binnen het ID-thema:
ID: Gender over verschuivende identiteit
ID: The Generic Self over de almaar meer generiek levende mens
ID: Community Cameras serie documentaires over de observerende camera als verbindende factor, van pornoactivisten tot televisiepiraten
ID: Burma Rebound Birmese kunstenaars reflecteren met installaties en videokunst op de Birmese identiteit

El Clan

Pablo Trapero, 108 min, Argentinië
Voortreffelijk gefilmd portret van de Puccio's, een familie die zich heimelijk specialiseert in ontvoering en moord, en middels de talentvol rugby'ende zoons met de elite verkeert. Liefde is onvoorwaardelijke loyaliteit, doceert de enigszins psychopathische vader.

Op (gruwelijke) ware feiten gebaseerd ook nog: kort na de val van Videla's regime. Het is een grote publiekshit in eigen land, een noviteit voor de in het festivalcircuit hogelijk gewaardeerde cineast Pablo Trapero. BB

El Clan Beeld
El ClanBeeld

Arianna

Carlo Lavagna, 81 min., Italië
Ze is geboren als jongetje, zegt Arianna aan het begin van de gelijknamige film op de voice-over. Op haar 4de werd ze herboren als meisje, en nu, twintig jaar later, maakt ze voor de derde keer haar geboorte door. Arianna is een gevoelig, sfeervol coming-of-age-verhaal over een jonge vrouw die in een idyllische Italiaanse zomervakantie wordt geconfronteerd met lichamelijke obstakels die haar geest al heeft overwonnen. Je kunt het een verfijnde variant op The Danish Girl noemen, zonder de maniertjes en het melodrama. BJB

Arianna Beeld
AriannaBeeld

Anomalisa

Charlie Kaufman, 90 min, VS
Pathologische poppenanimatie van Amerika's origineelste hedendaagse scenarist (Being John Malkovich, Eternal Sunshine of the Spotless Mind). Over een klantenservice-bestsellerauteur, die mag spreken op een conferentie van hem adorerende klantenbaliemedewerkers. Maar ook over liefde op leeftijd, het verlies van identiteit en de ongemakken van een bestaan in een non-descript hotel. Vervreemdend en ontroerend en zeer slim en kunstig geanimeerd. Genomineerd voor een Oscar, ook nog. BB

Anomalisa Beeld
AnomalisaBeeld

Préjudice

Antoine Cuypers, 105 min., België
Heftig Waals familiedrama, waarin een gezellige barbecue ontspoort wanneer Cédric, de autistische zoon des huizes, stampij begint te maken. Waarom mag hij, als dertiger, niet over eigen handel en wandel beslissen? Wat is zijn positie, naast zijn zwangere zus en zijn voortdurend opgehemelde (maar pas later in de film opduikende) broer? Regisseur-scenarist Cuypers houdt de boel spannend en ongewis; als toeschouwer weet je nooit zeker aan wiens kant je staat. Intens spel van Thomas Blanchard als Cédric, en glansrol voor veterane Nathalie Baye, als mater familias die coûte que coûte haar gezin overeind wil houden. KT

Préjudice Beeld
PréjudiceBeeld

Alba

Ana Cristina Barragán, 98 min., Ecuador
Het begin van de puberteit is nooit een makkelijke fase, maar de bleekneuzige, introverte Alba heeft het extra zwaar. Haar moeder is ernstig ziek en voor haar vader, bij wie ze noodgedwongen gaat wonen, schaamt ze zich kapot. Dit trefzekere debuut uit Ecuador ontroert, zonder ook maar een seconde sentimenteel te worden. Indrukwekkend is vooral de hoofdrol van de jonge Macarena Arias, die heel nauwkeurig Alba's sociale onhandigheid en vreemde trekjes blootlegt, terwijl haar zoektocht naar aansluiting voor ieder 11-jarig meisje buitengewoon herkenbaar zal zijn. PK

Alba Beeld
AlbaBeeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden